Prehistorie & Oudheid
College 2; Neolithicum................................................................................................................................... 4
Begrippen; college 2...................................................................................................................................... 5
College 3; Vroegstedelijke samenleving.......................................................................................................... 7
Begrippen college 3....................................................................................................................................... 8
Begrippen college 4;..................................................................................................................................... 10
College 4 & 5; Griekse stadstaten-Sparta & Athene......................................................................................12
Sparta.................................................................................................................................................................13
Athene................................................................................................................................................................14
Begrippen college 5;..................................................................................................................................... 15
Begrippen extra;.......................................................................................................................................... 16
College 6; Griekse samenleving.................................................................................................................... 17
Begrippen college 6;..................................................................................................................................... 20
College 7; Griekse filosofie........................................................................................................................... 21
Begrippen college 7;..................................................................................................................................... 24
College 8; Kunst........................................................................................................................................... 25
Begrippen college 8;..................................................................................................................................... 28
Begrippen college 9;..................................................................................................................................... 30
College 9 & 10; Een Romeins Imperium........................................................................................................ 31
Begrippen college 10;................................................................................................................................... 37
College 11; Romeinse Keizerrijk.................................................................................................................... 38
Begrippen college 11;................................................................................................................................... 40
College 12; Rome en Germanen................................................................................................................... 42
Begrippen College 12;.................................................................................................................................. 45
College 13; Jodendom.................................................................................................................................. 46
Begrippen college 13;................................................................................................................................... 48
,College 14; Christendom.............................................................................................................................. 49
Begrippen college 14;................................................................................................................................... 51
3
,College 2; Neolithicum
College 1 was kennismaking staat dus niet in deze samenvatting
Historische significantie
Criteria voor het bepalen van historische significantie; volgens Philips
Belangrijkheid; hoe belangrijk was het voor mensen in het verleden?
Impact; welke impact had het op het leven van mensen?
Hoeveelheid; hoeveel levens werden erdoor beïnvloed?
Duur; hoe lang had het invloed?
Relevantie; draagt het bij aan een beter begrip van de huidige tijd?
Historische significantie is wat van belang is om te leren over de geschiedenis; bijvoorbeeld
Willem van Oranje in Nederland.
Criteria voor het bepalen van historische significantie; volgens Seixas
Als er veranderingen teweegbrachten die grote gevolgen hadden voor veel mensen
over een langere periode.
Of als ze onthullen obet het verleden, nieuwe aspecten belichten of aspecten die
voortduren tot in het heden.
Wat historisch significant is wordt bepaald door de historicus (de blik van nu) en door de
mensen van vroeger hoe belangrijk de gebeurtenis of persoon toen was.
Megalithische monumenten
Voorbeeld; zijn de hunebedden uit Drenthe deze werden gemaakt door de
trechterbekercultuur. Deze mensen leefden sedentair, er zijn meerdere redenen waarom
deze mensen neolithisch leefde die de hunebedden maken. Ze konden waarschijnlijk deze
stenen verplaatsen door toen bedachten werktuigen. Ze zouden sedentair leven, omdat er
bezit in de grafkamers bij de hunebedden is getroffen. Mensen hebben meer bezit als ze op
een plek wonen, hoe meer bezit mensen kunnen hebben. Hierdoor kan er hiërarchie
ontstaan, omdat de ene persoon meer bezit heeft dan de ander. De hoogste persoon in de
hiërarchie is vaak de persoon waarvoor deze bouwwerken worden gemaakt.
4
, Begrippen; college 2
Mesolithicum (middensteentijd);
- Een tijd waarvan de menselijke samenleving over gaat van een Jagers-
Verzamelaars samenleving naar een Landbouwsamenleving.
Semi-nomadisch;
- Mensen leven niet altijd op dezelfde plek voor voedsel, maar ze blijven wel
rond hetzelfde gebied leven. Vaak is er spraken van een zomer en een
winterkamp.
Nieuwe steentijd (neolithicum);
- Een tijd waarin mensen in een landbouwsamenleving zijn gaan leven en dus
hun voedsel verbouwen en zich kunnen gaan specialiseren. Deze mensen
leven sedentair.
Vruchtbare halve maan;
- Een stuk land in het Midden-Oosten waar de grond heel vruchtbaar was,
waardoor landbouw kon ontstaan.
Akkerbouw;
- Hierbij wordt een stuk land gebruikt om voedsel op te verbouwen.
Veeteelt;
- Hierbij maken mensen die aan landbouw doen dieren tam om deze te
gebruiken voor voedsel.
Landbouwrevolutie (neolithische revolutie);
- Hierin werden landbouw en landbouwtechnieken verspreid over een groot
deel van de wereld om vervolgens een landbouwsamenleving te creëren.
Sedentair bestaan;
- Dit is wanneer mensen op een vaste woonplaats gaan leven in plaats van een
nomadisch bestaan.
Brandcultuur;
- Dit is een manier van landbouwen waarbij de bovenste laag van de grond
verbrand wordt om vruchtbare grond te creëren en de vegetatie weg te
halen.
Ötzi;
- Een ijsmummie uit de Alphen die afstamt uit de Kopertijd.
Bandkeramiek;
- Is een manier van het versieren en maken van potten door een groep mensen
uit Zuid-Limburg in het neolithische tijdperk
Trechterbekercultuur;
- Is een cultuur waarbij een groep mensen dezelfde versierde potten maakte in
het neolithische tijdperk, deze mensen woonden in een groot deel van
Europa.
Hunebed;
- Een megalithisch grafmonument gemaakt door mensen uit de
Trechterbekercultuur om een belangrijk persoon uit hun groep te eren.
5
College 2; Neolithicum................................................................................................................................... 4
Begrippen; college 2...................................................................................................................................... 5
College 3; Vroegstedelijke samenleving.......................................................................................................... 7
Begrippen college 3....................................................................................................................................... 8
Begrippen college 4;..................................................................................................................................... 10
College 4 & 5; Griekse stadstaten-Sparta & Athene......................................................................................12
Sparta.................................................................................................................................................................13
Athene................................................................................................................................................................14
Begrippen college 5;..................................................................................................................................... 15
Begrippen extra;.......................................................................................................................................... 16
College 6; Griekse samenleving.................................................................................................................... 17
Begrippen college 6;..................................................................................................................................... 20
College 7; Griekse filosofie........................................................................................................................... 21
Begrippen college 7;..................................................................................................................................... 24
College 8; Kunst........................................................................................................................................... 25
Begrippen college 8;..................................................................................................................................... 28
Begrippen college 9;..................................................................................................................................... 30
College 9 & 10; Een Romeins Imperium........................................................................................................ 31
Begrippen college 10;................................................................................................................................... 37
College 11; Romeinse Keizerrijk.................................................................................................................... 38
Begrippen college 11;................................................................................................................................... 40
College 12; Rome en Germanen................................................................................................................... 42
Begrippen College 12;.................................................................................................................................. 45
College 13; Jodendom.................................................................................................................................. 46
Begrippen college 13;................................................................................................................................... 48
,College 14; Christendom.............................................................................................................................. 49
Begrippen college 14;................................................................................................................................... 51
3
,College 2; Neolithicum
College 1 was kennismaking staat dus niet in deze samenvatting
Historische significantie
Criteria voor het bepalen van historische significantie; volgens Philips
Belangrijkheid; hoe belangrijk was het voor mensen in het verleden?
Impact; welke impact had het op het leven van mensen?
Hoeveelheid; hoeveel levens werden erdoor beïnvloed?
Duur; hoe lang had het invloed?
Relevantie; draagt het bij aan een beter begrip van de huidige tijd?
Historische significantie is wat van belang is om te leren over de geschiedenis; bijvoorbeeld
Willem van Oranje in Nederland.
Criteria voor het bepalen van historische significantie; volgens Seixas
Als er veranderingen teweegbrachten die grote gevolgen hadden voor veel mensen
over een langere periode.
Of als ze onthullen obet het verleden, nieuwe aspecten belichten of aspecten die
voortduren tot in het heden.
Wat historisch significant is wordt bepaald door de historicus (de blik van nu) en door de
mensen van vroeger hoe belangrijk de gebeurtenis of persoon toen was.
Megalithische monumenten
Voorbeeld; zijn de hunebedden uit Drenthe deze werden gemaakt door de
trechterbekercultuur. Deze mensen leefden sedentair, er zijn meerdere redenen waarom
deze mensen neolithisch leefde die de hunebedden maken. Ze konden waarschijnlijk deze
stenen verplaatsen door toen bedachten werktuigen. Ze zouden sedentair leven, omdat er
bezit in de grafkamers bij de hunebedden is getroffen. Mensen hebben meer bezit als ze op
een plek wonen, hoe meer bezit mensen kunnen hebben. Hierdoor kan er hiërarchie
ontstaan, omdat de ene persoon meer bezit heeft dan de ander. De hoogste persoon in de
hiërarchie is vaak de persoon waarvoor deze bouwwerken worden gemaakt.
4
, Begrippen; college 2
Mesolithicum (middensteentijd);
- Een tijd waarvan de menselijke samenleving over gaat van een Jagers-
Verzamelaars samenleving naar een Landbouwsamenleving.
Semi-nomadisch;
- Mensen leven niet altijd op dezelfde plek voor voedsel, maar ze blijven wel
rond hetzelfde gebied leven. Vaak is er spraken van een zomer en een
winterkamp.
Nieuwe steentijd (neolithicum);
- Een tijd waarin mensen in een landbouwsamenleving zijn gaan leven en dus
hun voedsel verbouwen en zich kunnen gaan specialiseren. Deze mensen
leven sedentair.
Vruchtbare halve maan;
- Een stuk land in het Midden-Oosten waar de grond heel vruchtbaar was,
waardoor landbouw kon ontstaan.
Akkerbouw;
- Hierbij wordt een stuk land gebruikt om voedsel op te verbouwen.
Veeteelt;
- Hierbij maken mensen die aan landbouw doen dieren tam om deze te
gebruiken voor voedsel.
Landbouwrevolutie (neolithische revolutie);
- Hierin werden landbouw en landbouwtechnieken verspreid over een groot
deel van de wereld om vervolgens een landbouwsamenleving te creëren.
Sedentair bestaan;
- Dit is wanneer mensen op een vaste woonplaats gaan leven in plaats van een
nomadisch bestaan.
Brandcultuur;
- Dit is een manier van landbouwen waarbij de bovenste laag van de grond
verbrand wordt om vruchtbare grond te creëren en de vegetatie weg te
halen.
Ötzi;
- Een ijsmummie uit de Alphen die afstamt uit de Kopertijd.
Bandkeramiek;
- Is een manier van het versieren en maken van potten door een groep mensen
uit Zuid-Limburg in het neolithische tijdperk
Trechterbekercultuur;
- Is een cultuur waarbij een groep mensen dezelfde versierde potten maakte in
het neolithische tijdperk, deze mensen woonden in een groot deel van
Europa.
Hunebed;
- Een megalithisch grafmonument gemaakt door mensen uit de
Trechterbekercultuur om een belangrijk persoon uit hun groep te eren.
5
