3 Module 9
Paragraaf 2
De verteringsproducten: kleine moleculen die m.b.v. enzymen afgebroken zijn uit de voedselbrij van
grote organische moleculen
deze worden vervolgens via de cellen van de darmwand opgenomen in het bloed
In de wand van het hele darmkanaal bevinden zich kringspieren en lengtespieren
Darmperistaltiek= het afwisselend samentrekken van kringspieren en
lengtespieren in de wand van het darmkanaal waardoor de voedselbrij
wordt voortgeduwd, gekneed en gemengd met de verteringssappen
Verteringssappen= deze worden door verteringsklieren aan de voedselbrij
afgegeven
voedingsvezels en lichaamsbeweging stimuleren de darmperistaltiek betere stoelgang
Het voedsel ondergaat in je darmkanaal allerlei bewerkingen:
Mechanische vertering= kauwen, kneden en mengen van de voedselbrij door de
darmperistaltiek
Chemische vertering= enzymen in verteringssappen breken voedingsstoffen af tot moleculen
die cellen in de darmwand kunnen opnemen
Verteringsorganen
Mondholte:
Kauwen van voedsel opp voedsel vergroot gemengd met speeksel enzymen kunnen beter
op het voedsel inwerken.
Speekselklieren: produceren speeksel
Gebit: voedsel afbijten en verkleinen (kauwen)
Keelholte:
Slikreflex: de huig sluit de neusholte af en het strotklepje sluit de luchtpijp af en het strottenhoofd
beweegt iets omhoog
Slokdarm:
Deze verbindt de keelholte met de maag
Maag:
Functie: tijdelijke opslagplaats van voedsel (ong. 3-4uur)
De maag heeft bij de ingang en uitgang een kringspier (maagportier of pylorus), die de
passage van voedsel reguleert.
Kliertjes in de wand van de maag voegen maagsap toe aan het ingeslikte voedsel.
Zoutzuur (HCl) in maagsap zorgt voor een zuur milieu waardoor bacteriën in voedsel worden
gedood
Slijm in maagsap beschermt de maagwant tegen het zure maagsap
Twaalfvingerige darm:
1e gedeelte van de dunne darm
Hier monden de afvoerbuizen van de lever en de alvleesklier uit
Het vermengt gal en alvleessap met de voedselbrij
, 4 Module 9
Gal en darmsap
De lever produceert gal
- Gal wordt tijdelijk opgeslagen in de galblaas
Gal bevat galkleurstoffen en galzouten
o Galkleurstoffen= afbraakproducten van rode bloedcellen
o Galzouten= deze verdelen grote vetdruppels in voedsel in kleinere druppeltjes emulgeren
hierdoor wordt het totale oppervlak van de vetdruppels sterk vergroot
De alvleesklier (pancreas) produceert alvleessap
In de dunne darm wordt darmsap afgescheiden
Vertering bij dieren
Fagocytose= opnemen van voedsel in de cel door het instulpen van het celmembraan en het
afsnoeren van blaasjes bij eencellige organismen
o Voedingsvacuole: een blaasje met voedingsstoffen dat ontstaat door instulping en afsnoering
van het celmembraan
Intercellulaire vertering= vertering in de cel
- Bij eencellige organismen
Extracellulaire vertering= vertering vindt plaats in een speciale ruimte in het lichaam
- Maagdarmholte: een holte in het lichaam met maar één opening die de mond en anus tegelijk is
en waarin vertering van voedsel plaatsvindt
- bij eenvoudige meercellige organismen
Complexer gebouwde organismen hebben een darmkanaal met een mond en anus
voedsel wordt nu efficiënter bewerkt/verwerkt
Paragraaf 3
Monosachariden, water, mineralen en vitaminen kunnen zonder vertering worden opgenomen in het
bloed.
Eitwitten eiwitmoleculen worden afgebroken tot afzonderlijke aminozuurmoleculen
Polysachariden & disachariden worden gesplitst tot monosachariden
Vetmoleculen worden verteerd tot afzonderlijke glycerol- en
vetzuurmoleculen (en een deel monoglyceride, zie afb.)
Door afbraak van voedingsstoffen tot losse bouwstenen gebeurt m.b.v.
verschillende verteringsenzymen voor koolhydraten, eiwitten en vetten
- De werking van enzymen wordt beïnvloed door de pH en de temperatuur
- Optimale temperatuur 37 graden lichaamstemperatuur
- pH-optimum verschilt per enzym Binas 82E
Paragraaf 2
De verteringsproducten: kleine moleculen die m.b.v. enzymen afgebroken zijn uit de voedselbrij van
grote organische moleculen
deze worden vervolgens via de cellen van de darmwand opgenomen in het bloed
In de wand van het hele darmkanaal bevinden zich kringspieren en lengtespieren
Darmperistaltiek= het afwisselend samentrekken van kringspieren en
lengtespieren in de wand van het darmkanaal waardoor de voedselbrij
wordt voortgeduwd, gekneed en gemengd met de verteringssappen
Verteringssappen= deze worden door verteringsklieren aan de voedselbrij
afgegeven
voedingsvezels en lichaamsbeweging stimuleren de darmperistaltiek betere stoelgang
Het voedsel ondergaat in je darmkanaal allerlei bewerkingen:
Mechanische vertering= kauwen, kneden en mengen van de voedselbrij door de
darmperistaltiek
Chemische vertering= enzymen in verteringssappen breken voedingsstoffen af tot moleculen
die cellen in de darmwand kunnen opnemen
Verteringsorganen
Mondholte:
Kauwen van voedsel opp voedsel vergroot gemengd met speeksel enzymen kunnen beter
op het voedsel inwerken.
Speekselklieren: produceren speeksel
Gebit: voedsel afbijten en verkleinen (kauwen)
Keelholte:
Slikreflex: de huig sluit de neusholte af en het strotklepje sluit de luchtpijp af en het strottenhoofd
beweegt iets omhoog
Slokdarm:
Deze verbindt de keelholte met de maag
Maag:
Functie: tijdelijke opslagplaats van voedsel (ong. 3-4uur)
De maag heeft bij de ingang en uitgang een kringspier (maagportier of pylorus), die de
passage van voedsel reguleert.
Kliertjes in de wand van de maag voegen maagsap toe aan het ingeslikte voedsel.
Zoutzuur (HCl) in maagsap zorgt voor een zuur milieu waardoor bacteriën in voedsel worden
gedood
Slijm in maagsap beschermt de maagwant tegen het zure maagsap
Twaalfvingerige darm:
1e gedeelte van de dunne darm
Hier monden de afvoerbuizen van de lever en de alvleesklier uit
Het vermengt gal en alvleessap met de voedselbrij
, 4 Module 9
Gal en darmsap
De lever produceert gal
- Gal wordt tijdelijk opgeslagen in de galblaas
Gal bevat galkleurstoffen en galzouten
o Galkleurstoffen= afbraakproducten van rode bloedcellen
o Galzouten= deze verdelen grote vetdruppels in voedsel in kleinere druppeltjes emulgeren
hierdoor wordt het totale oppervlak van de vetdruppels sterk vergroot
De alvleesklier (pancreas) produceert alvleessap
In de dunne darm wordt darmsap afgescheiden
Vertering bij dieren
Fagocytose= opnemen van voedsel in de cel door het instulpen van het celmembraan en het
afsnoeren van blaasjes bij eencellige organismen
o Voedingsvacuole: een blaasje met voedingsstoffen dat ontstaat door instulping en afsnoering
van het celmembraan
Intercellulaire vertering= vertering in de cel
- Bij eencellige organismen
Extracellulaire vertering= vertering vindt plaats in een speciale ruimte in het lichaam
- Maagdarmholte: een holte in het lichaam met maar één opening die de mond en anus tegelijk is
en waarin vertering van voedsel plaatsvindt
- bij eenvoudige meercellige organismen
Complexer gebouwde organismen hebben een darmkanaal met een mond en anus
voedsel wordt nu efficiënter bewerkt/verwerkt
Paragraaf 3
Monosachariden, water, mineralen en vitaminen kunnen zonder vertering worden opgenomen in het
bloed.
Eitwitten eiwitmoleculen worden afgebroken tot afzonderlijke aminozuurmoleculen
Polysachariden & disachariden worden gesplitst tot monosachariden
Vetmoleculen worden verteerd tot afzonderlijke glycerol- en
vetzuurmoleculen (en een deel monoglyceride, zie afb.)
Door afbraak van voedingsstoffen tot losse bouwstenen gebeurt m.b.v.
verschillende verteringsenzymen voor koolhydraten, eiwitten en vetten
- De werking van enzymen wordt beïnvloed door de pH en de temperatuur
- Optimale temperatuur 37 graden lichaamstemperatuur
- pH-optimum verschilt per enzym Binas 82E
