Samenvatting Basiskennis 1e module
Inhoud
Introductie & cellen .................................................................................................................................................................... 2
Celdeling en oncologie ............................................................................................................................................................... 7
Weefsel en huid ....................................................................................................................................................................... 14
Melanoom en huidaandoeningen ............................................................................................................................................ 18
Botten en gewrichten ............................................................................................................................................................... 22
Anatomie: ............................................................................................................................................................................ 24
Gewrichten: ......................................................................................................................................................................... 27
Pathologie: .......................................................................................................................................................................... 29
mobiliteitsaandoeningen ......................................................................................................................................................... 30
glucose- en vetmetabolisme .................................................................................................................................................... 34
Ondervoeding en uitdroging .................................................................................................................................................... 39
Ondervoeding ...................................................................................................................................................................... 40
Dehydratatie ........................................................................................................................................................................ 41
Nefrologie; nieren .................................................................................................................................................................... 43
Urologie; urinewegen ............................................................................................................................................................... 50
spijsverteringsstelsel ................................................................................................................................................................ 53
de mondholte ...................................................................................................................................................................... 54
Slokdarm: ............................................................................................................................................................................ 54
De maag............................................................................................................................................................................... 55
Dunne darm:........................................................................................................................................................................ 56
De pancreas (alvleesklier):................................................................................................................................................... 58
De lever ............................................................................................................................................................................... 58
galblaas ................................................................................................................................................................................ 59
De dikke darm: .................................................................................................................................................................... 59
Maag- en darmaandoeningen .................................................................................................................................................. 61
Gastritis ............................................................................................................................................................................... 61
Ulcus pepticum: ................................................................................................................................................................... 61
Maagkanker ......................................................................................................................................................................... 62
ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa ................................................................................................................................... 62
Diverticulose ........................................................................................................................................................................ 64
colorectaal carcinoom: ........................................................................................................................................................ 64
Acute psychiatrie ...................................................................................................................................................................... 65
Inleiding: .............................................................................................................................................................................. 65
Schizofrenie ......................................................................................................................................................................... 66
angststoornissen: ................................................................................................................................................................ 68
1
, Introductie & cellen
Organisatieniveaus van toenemende complexiteit:
- Chemisch
- Cellulair
- Weefsel
- Orgaan
- Orgaanstelsel
- Organisme
De 11 orgaanstelsels van het menselijk lichaam:
- Huid - Hormonen - Ademhaling
- Skelet - Hart en bloedvaten - Vertering
- Spieren - Lymfe - urine
- zenuwen - voortplanting
Homeostase → herhaling eigen samenvatting
Homeostase
• dit behoudt een stabiel inwendig milieu
- zoals temperatuur, bloedsuikerspiegel etc.
• je hebt hierbij te maken met negatieve feedback- mechanismen
de regulering van homeostase hangt af van:
• een receptor die gevoelig is voor een bepaalde
stimulus
• een effector die dezelfde stimulus beïnvloedt
negatieve feedback:
• variaties buiten de normale grenzen starten
automatische corrigerende reactie
• is een proces waarbij een toename van het
resultaat een remming van het proces
veroorzaakt
Positieve feedback
• de stimulus produceert een reactie die de stimulus vervolgens ook weer versterkt
2
, • een toename van het resultaat zorgt ervoor dat het proces wordt versterkt
Fysiologische systemen werken samen om een stabiel inwendig milieu in stand te houden.
Zij controleren het inwendige milieu en stellen het bij.
Pathologische aandoening is als homeostase faalt. Je hebt een orgaanstelsel dat niet goed
functioneert.
Oppervlakteanatomie
• anatomische positie
- armen langs het lichaam
- handpalmen naar voren
- voeten naast elkaar
• supine
- rugligging
• Prone
- Buikligging
Anatomische beschrijvingen verwijzen naar iemand in de anatomische positie.
Anatomische richtingen:
anterior (ventraal)→ organen aan de voorkant van het lichaam
posterior (dorsaal) → organen aan de achterkant van het lichaam
superior → boven het hart
inferior → onder het hart
lateraal → alle organen aan de zijkant
mediaal → alle organen in het midden
proximaal → alles wat naar het lichaam wijst
distaal → alles wat van het lichaam weg wijst
3
, Anatomie van doorsneden:
• Transversaal vlak
• Frontaal vlak
• Sagittaal vlak
Radiologische procedures
- Röntgenfoto’s
- CT-scans
- MRI- scans
- Echografie
De cel:
- plasmamembraan/ celmembraan
- Cytosol en cytoplasma
- Celorganellen en de celkern
Alles in de cel → intercellulair
Alles buiten de cel → extracellulair
Plasmamembraan:
• Bestaat uit twee lagen fosfolipiden
- Met een hydrofiele kop en hydrofobe staart
• Deze lagen bevatten eiwitten en suikermoleculen
• Functie van eiwitten
➔ Kanaaleiwitten → transport van elektrolyten
Elektrolyten= geladen deeltjes/ ionen (kalium bijv.)
➔ Receptor eiwitten → het herkennen en
binden van extracellulaire stoffen, zoals
eiwitten, aminozuren, hormonen
Het plasmamembraan:
- Zorgt voor transport van stoffen door het plasmamembraan
- Zorgt voor het handhaven van het intercellulaire milieu
Cytosol en cytoplasma
• Cytosol= vloeistof in de cel
• Cytoplasma= vloeistof in de cel en celorganellen
Celorganellen:
- Mitochondriën
- Ribosomen
- Endoplasmatisch reticulum
- Golgiapparaat
- Lysosomen
- Cytoskelet
- Celkern
4
Inhoud
Introductie & cellen .................................................................................................................................................................... 2
Celdeling en oncologie ............................................................................................................................................................... 7
Weefsel en huid ....................................................................................................................................................................... 14
Melanoom en huidaandoeningen ............................................................................................................................................ 18
Botten en gewrichten ............................................................................................................................................................... 22
Anatomie: ............................................................................................................................................................................ 24
Gewrichten: ......................................................................................................................................................................... 27
Pathologie: .......................................................................................................................................................................... 29
mobiliteitsaandoeningen ......................................................................................................................................................... 30
glucose- en vetmetabolisme .................................................................................................................................................... 34
Ondervoeding en uitdroging .................................................................................................................................................... 39
Ondervoeding ...................................................................................................................................................................... 40
Dehydratatie ........................................................................................................................................................................ 41
Nefrologie; nieren .................................................................................................................................................................... 43
Urologie; urinewegen ............................................................................................................................................................... 50
spijsverteringsstelsel ................................................................................................................................................................ 53
de mondholte ...................................................................................................................................................................... 54
Slokdarm: ............................................................................................................................................................................ 54
De maag............................................................................................................................................................................... 55
Dunne darm:........................................................................................................................................................................ 56
De pancreas (alvleesklier):................................................................................................................................................... 58
De lever ............................................................................................................................................................................... 58
galblaas ................................................................................................................................................................................ 59
De dikke darm: .................................................................................................................................................................... 59
Maag- en darmaandoeningen .................................................................................................................................................. 61
Gastritis ............................................................................................................................................................................... 61
Ulcus pepticum: ................................................................................................................................................................... 61
Maagkanker ......................................................................................................................................................................... 62
ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa ................................................................................................................................... 62
Diverticulose ........................................................................................................................................................................ 64
colorectaal carcinoom: ........................................................................................................................................................ 64
Acute psychiatrie ...................................................................................................................................................................... 65
Inleiding: .............................................................................................................................................................................. 65
Schizofrenie ......................................................................................................................................................................... 66
angststoornissen: ................................................................................................................................................................ 68
1
, Introductie & cellen
Organisatieniveaus van toenemende complexiteit:
- Chemisch
- Cellulair
- Weefsel
- Orgaan
- Orgaanstelsel
- Organisme
De 11 orgaanstelsels van het menselijk lichaam:
- Huid - Hormonen - Ademhaling
- Skelet - Hart en bloedvaten - Vertering
- Spieren - Lymfe - urine
- zenuwen - voortplanting
Homeostase → herhaling eigen samenvatting
Homeostase
• dit behoudt een stabiel inwendig milieu
- zoals temperatuur, bloedsuikerspiegel etc.
• je hebt hierbij te maken met negatieve feedback- mechanismen
de regulering van homeostase hangt af van:
• een receptor die gevoelig is voor een bepaalde
stimulus
• een effector die dezelfde stimulus beïnvloedt
negatieve feedback:
• variaties buiten de normale grenzen starten
automatische corrigerende reactie
• is een proces waarbij een toename van het
resultaat een remming van het proces
veroorzaakt
Positieve feedback
• de stimulus produceert een reactie die de stimulus vervolgens ook weer versterkt
2
, • een toename van het resultaat zorgt ervoor dat het proces wordt versterkt
Fysiologische systemen werken samen om een stabiel inwendig milieu in stand te houden.
Zij controleren het inwendige milieu en stellen het bij.
Pathologische aandoening is als homeostase faalt. Je hebt een orgaanstelsel dat niet goed
functioneert.
Oppervlakteanatomie
• anatomische positie
- armen langs het lichaam
- handpalmen naar voren
- voeten naast elkaar
• supine
- rugligging
• Prone
- Buikligging
Anatomische beschrijvingen verwijzen naar iemand in de anatomische positie.
Anatomische richtingen:
anterior (ventraal)→ organen aan de voorkant van het lichaam
posterior (dorsaal) → organen aan de achterkant van het lichaam
superior → boven het hart
inferior → onder het hart
lateraal → alle organen aan de zijkant
mediaal → alle organen in het midden
proximaal → alles wat naar het lichaam wijst
distaal → alles wat van het lichaam weg wijst
3
, Anatomie van doorsneden:
• Transversaal vlak
• Frontaal vlak
• Sagittaal vlak
Radiologische procedures
- Röntgenfoto’s
- CT-scans
- MRI- scans
- Echografie
De cel:
- plasmamembraan/ celmembraan
- Cytosol en cytoplasma
- Celorganellen en de celkern
Alles in de cel → intercellulair
Alles buiten de cel → extracellulair
Plasmamembraan:
• Bestaat uit twee lagen fosfolipiden
- Met een hydrofiele kop en hydrofobe staart
• Deze lagen bevatten eiwitten en suikermoleculen
• Functie van eiwitten
➔ Kanaaleiwitten → transport van elektrolyten
Elektrolyten= geladen deeltjes/ ionen (kalium bijv.)
➔ Receptor eiwitten → het herkennen en
binden van extracellulaire stoffen, zoals
eiwitten, aminozuren, hormonen
Het plasmamembraan:
- Zorgt voor transport van stoffen door het plasmamembraan
- Zorgt voor het handhaven van het intercellulaire milieu
Cytosol en cytoplasma
• Cytosol= vloeistof in de cel
• Cytoplasma= vloeistof in de cel en celorganellen
Celorganellen:
- Mitochondriën
- Ribosomen
- Endoplasmatisch reticulum
- Golgiapparaat
- Lysosomen
- Cytoskelet
- Celkern
4
