Brede brugklas basis in Nederland
Een brede brugklas, wat is dat precies? In een brede brugklas hebben leerlingen een
brugklas periode van drie jaar en pas na die drie stromen ze door naar het juiste
niveau. Scholenkoepel openbaar onderwijs Zwolle en regio (OOZ) heeft deze brede
brugklas al meerdere jaren (Hoenders & Demoed, 2021). En ook op het Liemers
college in Didam startten ze in 2020 met de brede brugklas (van Amerongen, 2020).
In Finland hebben ze een soort gelijk systeem al sinds de jaren zeventig en ondanks
deze brede brugklas scoren Finse scholieren zeer hoog in nationale vergelijkingen
(Franssen, 2021). De onderwijsraad vindt dat leerlingen onvoldoende kans krijgen op
een onderwijssysteem dat recht doet aan hun capaciteiten. Daarom adviseert de
onderwijsraad: “selecteer later en differentieer beter” (Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, 2022). Om de kansengelijkheid te bevorderen moet de
brede brugklas verplicht worden in Nederland.
Volgens onderwijsdeskundigen is het lastig voor kinderen om naar boven te stromen
als ze op een bepaald niveau zitten. “Een vmbo-leerling krijgt een vmbo-aanbod en
wordt op vmbo-niveau uitgedaagd. Als iemand veel beter presteert wordt dat heus
wel gezien, maar het is lastig om zo het aangeboden niveau te ontstijgen” zegt
Louise Effers, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool van
Amsterdam die zich al jaren bezighoudt met onderwijskansen (Jager, 2021). Zelf heb
ik hier ook mee te maken gehad. Mijn score op de eindtoets in groep 8 zat tussen
vmbo-tl en havo in. Uiteindelijk ben ik op het vmbo terechtgekomen. In de tweede
klas mocht ik ondanks dat al mijn cijfers boven de acht waren niet doorstomen naar
de havo, omdat ik volgens mijn mentor het niet zou gaan halen op de havo en ik dan
met moeite 5jes en 6jes zou halen. Doordat ik niet door mocht stromen verloor ik
mijn motivatie voor school en heb ik zonder te leren mijn vmbo-diploma, met net
geen 7.5 gemiddeld, gehaald. Inmiddels ben ik, na het behalen van een mbo-
diploma, op de havo terecht gekomen, ook daar heb ik mijn diploma gehaald en nu
ben ik bezig op het vwo om volgend jaar op de universiteit Engels te gaan studeren.
Volgens onderzoeken van de universiteiten in Amsterdam, Maastricht en Rotterdam
zou een brede brugklas de democratische gelijkheid vergroten. Dit is namelijk al zo in
landen waar een brede brugklas bestaat (Baars, 2015). Het is het lastig voor
kinderen om in het reguliere onderwijs in contact te komen met kinderen met een
andere achtergrond. Ze leven in hun eigen bubbel (Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, 2022). Door alle kinderen met elkaar in een klas te zetten leren ze
met elkaar omgaan en kunnen ze elkaar ook helpen als ze een bepaalde opdracht of
een bepaald vak niet snappen.
Een argument die tegenstanders van de brede brugklas hebben is hoeveel het
onderwijssysteem gaat kosten. In Finland, waar ze al een vergelijkbaar systeem
hebben, zijn de kosten niet veel hoger dan het gemiddelde volgens de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In 2017 werd 5,2
procent van het bbp in leerlingen geïnvesteerd en het gemiddelde van de OESO-
landen is 4,9 van het bbp. En in Finland is het zelfs nog uitgebreider. Want in Finland
moeten alle leraren, op kosten van de staat, verplicht een masterdiploma halen
waardoor ze eigenlijk gelijk staan aan een dokter of advocaat (Franssen, 2021). In
Nederland hebben we het dan alleen over het ‘brede brugklas’ stukje en niet over die
Een brede brugklas, wat is dat precies? In een brede brugklas hebben leerlingen een
brugklas periode van drie jaar en pas na die drie stromen ze door naar het juiste
niveau. Scholenkoepel openbaar onderwijs Zwolle en regio (OOZ) heeft deze brede
brugklas al meerdere jaren (Hoenders & Demoed, 2021). En ook op het Liemers
college in Didam startten ze in 2020 met de brede brugklas (van Amerongen, 2020).
In Finland hebben ze een soort gelijk systeem al sinds de jaren zeventig en ondanks
deze brede brugklas scoren Finse scholieren zeer hoog in nationale vergelijkingen
(Franssen, 2021). De onderwijsraad vindt dat leerlingen onvoldoende kans krijgen op
een onderwijssysteem dat recht doet aan hun capaciteiten. Daarom adviseert de
onderwijsraad: “selecteer later en differentieer beter” (Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, 2022). Om de kansengelijkheid te bevorderen moet de
brede brugklas verplicht worden in Nederland.
Volgens onderwijsdeskundigen is het lastig voor kinderen om naar boven te stromen
als ze op een bepaald niveau zitten. “Een vmbo-leerling krijgt een vmbo-aanbod en
wordt op vmbo-niveau uitgedaagd. Als iemand veel beter presteert wordt dat heus
wel gezien, maar het is lastig om zo het aangeboden niveau te ontstijgen” zegt
Louise Effers, onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam en Hogeschool van
Amsterdam die zich al jaren bezighoudt met onderwijskansen (Jager, 2021). Zelf heb
ik hier ook mee te maken gehad. Mijn score op de eindtoets in groep 8 zat tussen
vmbo-tl en havo in. Uiteindelijk ben ik op het vmbo terechtgekomen. In de tweede
klas mocht ik ondanks dat al mijn cijfers boven de acht waren niet doorstomen naar
de havo, omdat ik volgens mijn mentor het niet zou gaan halen op de havo en ik dan
met moeite 5jes en 6jes zou halen. Doordat ik niet door mocht stromen verloor ik
mijn motivatie voor school en heb ik zonder te leren mijn vmbo-diploma, met net
geen 7.5 gemiddeld, gehaald. Inmiddels ben ik, na het behalen van een mbo-
diploma, op de havo terecht gekomen, ook daar heb ik mijn diploma gehaald en nu
ben ik bezig op het vwo om volgend jaar op de universiteit Engels te gaan studeren.
Volgens onderzoeken van de universiteiten in Amsterdam, Maastricht en Rotterdam
zou een brede brugklas de democratische gelijkheid vergroten. Dit is namelijk al zo in
landen waar een brede brugklas bestaat (Baars, 2015). Het is het lastig voor
kinderen om in het reguliere onderwijs in contact te komen met kinderen met een
andere achtergrond. Ze leven in hun eigen bubbel (Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, 2022). Door alle kinderen met elkaar in een klas te zetten leren ze
met elkaar omgaan en kunnen ze elkaar ook helpen als ze een bepaalde opdracht of
een bepaald vak niet snappen.
Een argument die tegenstanders van de brede brugklas hebben is hoeveel het
onderwijssysteem gaat kosten. In Finland, waar ze al een vergelijkbaar systeem
hebben, zijn de kosten niet veel hoger dan het gemiddelde volgens de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In 2017 werd 5,2
procent van het bbp in leerlingen geïnvesteerd en het gemiddelde van de OESO-
landen is 4,9 van het bbp. En in Finland is het zelfs nog uitgebreider. Want in Finland
moeten alle leraren, op kosten van de staat, verplicht een masterdiploma halen
waardoor ze eigenlijk gelijk staan aan een dokter of advocaat (Franssen, 2021). In
Nederland hebben we het dan alleen over het ‘brede brugklas’ stukje en niet over die
