Laat maar zien- J van Onna
Wolters Noordhoff
Derde druk
Isbn: 9001702333
Hoofdstuk: 8 en 9
, 8 Educatief ontwerpen: samenhang en cultuureducatie
8.1 Onderwijs ontwerpen
Beeldende activiteiten zijn een kenmerk van goed onderwijs. Beeldende werken biedt een
rijke verwerkingswijze van inhouden uit diverse leergebieden. Tevens is het een aanvulling op
en tegenwicht tegen de vaak te verbale benadering van onderwijsactiviteiten.
Als we het over ontwerpen hebben, kunnen daarin verschillende aspecten van onderwijs
betrokken worden. Doorgaans onderscheiden we de inhoud en de vorm. Oftewel: waar gaat
het over ( de leerstof) en hoe pakken we het aan (de werkvorm). De derde en meest
belangrijke variabele in het geheel is deze leerling (adaptief). Als de ontwerpoperatie lukt,
ontstaat onderwijs op maat.
8.1.2 Inspelen op de actualiteit
Een leraar kan educatief ontwerpen als hij inspeelt op de actuele onderwijsbehoefte van
kinderen.
Het is de kunst om de flexibiliteit te ontwikkelen om die gebeurtenissen enerzijds een plaats te
geven en anderzijds aspecten van het programma te laten doorlopen. Dat vereist overzicht en
een zekere beheersing van de beeldende leerstof. De leraar moet dan in staat zijn te bepalen
wat er beeldend interessant is aan die gebeurtenis: wat maakt het voor de kinderen boeiend
daarover iets in beeld te brengen en hoe begeleid je dat? Om die vragen te beantwoorden,
moet de leraar de situatie beeldend problematiseren.
8.1.3 Beeldend problematiseren
Problematiseren is een ingewikkeld begrip. Het betekent dat je in een stukje werkelijkheid
een probleem zoekt. Door het als zodanig te presenteren en te bevragen, kan er rond dat
probleem gezocht worden naar oplossingen, ofwel er vindt een vorm van leren plaats, gericht
op dat stukje werkelijkheid.
Als leraar moet je het probleem voorstructureren, dat wil zeggen toegankelijk en oplosbaar
maken. Je moet vooraf bedenken via welke stappen in het werkproces de oplossing, het
werkstuk, gemaakt kan worden. Daardoor wordt duidelijk welke informatie de kinderen nodig
hebben om het werkstuk te kunnen maken. In het kader van beeldend werken staan je drie
benaderingen voor informatievoorziening ter beschikking:
Werken naar de waarneming
Werken naar voorstelling
Werken idee of functie
In elke benadering is sprake van een ander type probleemstelling. Elk type opdracht doet bij
leerlingen aanspraak op andere kwaliteiten. De eerste op verwerking van directe aanwezige
visuele informatie, de tweede op het combineren van gegevens uit de voorstelling, aangevuld
met verzamelde visuele informatie. De derde doet aanspraak op het visueel aankleden van een
relatief abstract idee.
In alle gevallen moet de leraar ervoor zorgen dat de oriëntatie op het probleem kan
plaatsvinden door gebruik van goed didactisch materiaal voor die fase.
Het maken van het beeldende werkstuk vraagt dus om informatie! Enerzijds rond de inhoud
en betekenis van het onderwerp, anderzijds over het maken van het beeld.
8.1.4 Werken met een onderwerp
Wolters Noordhoff
Derde druk
Isbn: 9001702333
Hoofdstuk: 8 en 9
, 8 Educatief ontwerpen: samenhang en cultuureducatie
8.1 Onderwijs ontwerpen
Beeldende activiteiten zijn een kenmerk van goed onderwijs. Beeldende werken biedt een
rijke verwerkingswijze van inhouden uit diverse leergebieden. Tevens is het een aanvulling op
en tegenwicht tegen de vaak te verbale benadering van onderwijsactiviteiten.
Als we het over ontwerpen hebben, kunnen daarin verschillende aspecten van onderwijs
betrokken worden. Doorgaans onderscheiden we de inhoud en de vorm. Oftewel: waar gaat
het over ( de leerstof) en hoe pakken we het aan (de werkvorm). De derde en meest
belangrijke variabele in het geheel is deze leerling (adaptief). Als de ontwerpoperatie lukt,
ontstaat onderwijs op maat.
8.1.2 Inspelen op de actualiteit
Een leraar kan educatief ontwerpen als hij inspeelt op de actuele onderwijsbehoefte van
kinderen.
Het is de kunst om de flexibiliteit te ontwikkelen om die gebeurtenissen enerzijds een plaats te
geven en anderzijds aspecten van het programma te laten doorlopen. Dat vereist overzicht en
een zekere beheersing van de beeldende leerstof. De leraar moet dan in staat zijn te bepalen
wat er beeldend interessant is aan die gebeurtenis: wat maakt het voor de kinderen boeiend
daarover iets in beeld te brengen en hoe begeleid je dat? Om die vragen te beantwoorden,
moet de leraar de situatie beeldend problematiseren.
8.1.3 Beeldend problematiseren
Problematiseren is een ingewikkeld begrip. Het betekent dat je in een stukje werkelijkheid
een probleem zoekt. Door het als zodanig te presenteren en te bevragen, kan er rond dat
probleem gezocht worden naar oplossingen, ofwel er vindt een vorm van leren plaats, gericht
op dat stukje werkelijkheid.
Als leraar moet je het probleem voorstructureren, dat wil zeggen toegankelijk en oplosbaar
maken. Je moet vooraf bedenken via welke stappen in het werkproces de oplossing, het
werkstuk, gemaakt kan worden. Daardoor wordt duidelijk welke informatie de kinderen nodig
hebben om het werkstuk te kunnen maken. In het kader van beeldend werken staan je drie
benaderingen voor informatievoorziening ter beschikking:
Werken naar de waarneming
Werken naar voorstelling
Werken idee of functie
In elke benadering is sprake van een ander type probleemstelling. Elk type opdracht doet bij
leerlingen aanspraak op andere kwaliteiten. De eerste op verwerking van directe aanwezige
visuele informatie, de tweede op het combineren van gegevens uit de voorstelling, aangevuld
met verzamelde visuele informatie. De derde doet aanspraak op het visueel aankleden van een
relatief abstract idee.
In alle gevallen moet de leraar ervoor zorgen dat de oriëntatie op het probleem kan
plaatsvinden door gebruik van goed didactisch materiaal voor die fase.
Het maken van het beeldende werkstuk vraagt dus om informatie! Enerzijds rond de inhoud
en betekenis van het onderwerp, anderzijds over het maken van het beeld.
8.1.4 Werken met een onderwerp
