Lesvoorbereidi
ngen en
3-2-2022
lesstof module
3 social work
Psychologie, sociologie,
methodiek en sociale zekerheid
Loïs Werkhoven
,Inhoudsopgave
Psychologie................................................................................................................................................... 3
Bijeenkomst 1: jongvolwassenheid......................................................................................................................3
Lesvoorbereiding.............................................................................................................................................3
In de les..........................................................................................................................................................10
Bijeenkomst 2: middelbare leeftijd....................................................................................................................13
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................13
In de les..........................................................................................................................................................18
Bijeenkomst 3: armoede, gedrag en stress........................................................................................................20
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................20
In de les..........................................................................................................................................................26
Bijeenkomst 4: armoede, gedrag en intelligentie..............................................................................................29
Sociologie.................................................................................................................................................... 33
Bijeenkomst 1: mechanismen van sociale ongelijkheid en macht.....................................................................33
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................34
In de les..........................................................................................................................................................36
Bijeenkomst 2: gevolgen en uitwerkingen van ongelijkheidsmechanismen......................................................38
lesvoorbereiding............................................................................................................................................38
Bijeenkomst 3: gevolgen van ongelijkheid op onderwijs...................................................................................41
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................41
In de les..........................................................................................................................................................41
Bijeenkomst 4: gevolgen van ongelijkheid in gezondheidszorg.........................................................................43
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................43
In de les..........................................................................................................................................................43
Bijeenkomst 5: sociale ongelijkheid en sociaal werk.........................................................................................45
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................45
In de les..........................................................................................................................................................46
Methodiek................................................................................................................................................... 47
Bijeenkomst 1: introductie armoede & hulpverlening.......................................................................................47
lesvoorbereiding............................................................................................................................................47
In de les..........................................................................................................................................................48
Bijeenkomst 2: voorzieningen materiële vraagstukken.....................................................................................50
In de les..........................................................................................................................................................50
Bijeenkomst 3: de juiste basishouding...............................................................................................................54
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................55
Bijeenkomst 4: methodishe cyclus en gespreksvoering.....................................................................................57
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................57
In de les..........................................................................................................................................................58
Bijeenkomst 5: procesmatige hulpverlening en hulpmiddelen..........................................................................62
In de les..........................................................................................................................................................62
Sociale zekerheid......................................................................................................................................... 64
Bijeenkomst 1: inleiding sociale zekerheid en participatiewet..........................................................................64
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................64
1
, Bijeenkomst 2: vervolg participatiewet, kinderen, overheidstoeslag, gemeentelijke voorzieningen en schulden
............................................................................................................................................................................66
2
, Psychologie
Bijeenkomst 1: jongvolwassenheid
Leerdoelen:
Aan het eind van de les kun je belangrijke kenmerken uit de levensfase van de
volwassenheid onderscheiden, en heb je begrip van behoeften, beleving en
ontwikkelingstaken van volwassenen tussen 20-40 jaar.
Lesvoorbereiding:
o Heemelaar, M. (2018). Seksualiteit, intimiteit en hulpverlening. Houten: Bohn
Stafleu Van Loghum. Hoofdstuk 1 paragraaf 1
o Feldman, R.S. (2019). Ontwikkelingspsychologie II. Amsterdam: Pearson
Education. Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2
o Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V. (2017). Psychologie. Een
Inleiding. Amsterdam: Pearson Education. Hoofdstuk 7: 7.4.1 en 7.4.2.
Lesvoorbereiding
Het is belangrijk dat hulpverleners leren praten over seksualiteit en intimiteit het. Om
helderheid in gesprek te bevorderen, dienen we over hetzelfde te hebben. Er is
namelijk veel verwarring over begrippen als seksualiteit, intimiteit en erotiek. Nemen
we als voorbeeld het rooster voor de verdrietige cliënt. Als we een arm om deze
cliënt zouden slaan, kan hulpverlener hierbij zeggen van ‘een warm gevoel’, terwijl
hulpverlener B dat ‘een intiem contact’ zou noemen.
Wie kijkt naar de oorzaken van de spraak verwarring op het gebied van seksualiteit
en intimiteit is, kan vijf aspecten aan wijzen:
1. Er heerst een spraak verwarring omdat het begrip en seksualiteit, erotiek en
intimiteit verschillend gedefinieerd worden.
2. Mensen gebruiken niet alleen verschillende definities maar ieder mens heeft
bovendien een eigen, persoonlijke beleving.
3. Ieder mens heeft zijn eigen uitingsvorm van seksuele gevoelens.
4. Seksualiteit is een taboe onderwerp dat leidt tot eufemistisch taalgebruik.
5. Tenslotte hebben veel mensen uitgesproken morele opvattingen en de
krachtige persoonlijke emoties en gevoelens en uitingsvormen van anderen,
die afwijken van een eigen gevoelens en uitingsvormen.
Seksualiteit Intimiteit
Erotiek
3
ngen en
3-2-2022
lesstof module
3 social work
Psychologie, sociologie,
methodiek en sociale zekerheid
Loïs Werkhoven
,Inhoudsopgave
Psychologie................................................................................................................................................... 3
Bijeenkomst 1: jongvolwassenheid......................................................................................................................3
Lesvoorbereiding.............................................................................................................................................3
In de les..........................................................................................................................................................10
Bijeenkomst 2: middelbare leeftijd....................................................................................................................13
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................13
In de les..........................................................................................................................................................18
Bijeenkomst 3: armoede, gedrag en stress........................................................................................................20
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................20
In de les..........................................................................................................................................................26
Bijeenkomst 4: armoede, gedrag en intelligentie..............................................................................................29
Sociologie.................................................................................................................................................... 33
Bijeenkomst 1: mechanismen van sociale ongelijkheid en macht.....................................................................33
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................34
In de les..........................................................................................................................................................36
Bijeenkomst 2: gevolgen en uitwerkingen van ongelijkheidsmechanismen......................................................38
lesvoorbereiding............................................................................................................................................38
Bijeenkomst 3: gevolgen van ongelijkheid op onderwijs...................................................................................41
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................41
In de les..........................................................................................................................................................41
Bijeenkomst 4: gevolgen van ongelijkheid in gezondheidszorg.........................................................................43
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................43
In de les..........................................................................................................................................................43
Bijeenkomst 5: sociale ongelijkheid en sociaal werk.........................................................................................45
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................45
In de les..........................................................................................................................................................46
Methodiek................................................................................................................................................... 47
Bijeenkomst 1: introductie armoede & hulpverlening.......................................................................................47
lesvoorbereiding............................................................................................................................................47
In de les..........................................................................................................................................................48
Bijeenkomst 2: voorzieningen materiële vraagstukken.....................................................................................50
In de les..........................................................................................................................................................50
Bijeenkomst 3: de juiste basishouding...............................................................................................................54
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................55
Bijeenkomst 4: methodishe cyclus en gespreksvoering.....................................................................................57
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................57
In de les..........................................................................................................................................................58
Bijeenkomst 5: procesmatige hulpverlening en hulpmiddelen..........................................................................62
In de les..........................................................................................................................................................62
Sociale zekerheid......................................................................................................................................... 64
Bijeenkomst 1: inleiding sociale zekerheid en participatiewet..........................................................................64
Lesvoorbereiding...........................................................................................................................................64
1
, Bijeenkomst 2: vervolg participatiewet, kinderen, overheidstoeslag, gemeentelijke voorzieningen en schulden
............................................................................................................................................................................66
2
, Psychologie
Bijeenkomst 1: jongvolwassenheid
Leerdoelen:
Aan het eind van de les kun je belangrijke kenmerken uit de levensfase van de
volwassenheid onderscheiden, en heb je begrip van behoeften, beleving en
ontwikkelingstaken van volwassenen tussen 20-40 jaar.
Lesvoorbereiding:
o Heemelaar, M. (2018). Seksualiteit, intimiteit en hulpverlening. Houten: Bohn
Stafleu Van Loghum. Hoofdstuk 1 paragraaf 1
o Feldman, R.S. (2019). Ontwikkelingspsychologie II. Amsterdam: Pearson
Education. Hoofdstuk 1 en hoofdstuk 2
o Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V. (2017). Psychologie. Een
Inleiding. Amsterdam: Pearson Education. Hoofdstuk 7: 7.4.1 en 7.4.2.
Lesvoorbereiding
Het is belangrijk dat hulpverleners leren praten over seksualiteit en intimiteit het. Om
helderheid in gesprek te bevorderen, dienen we over hetzelfde te hebben. Er is
namelijk veel verwarring over begrippen als seksualiteit, intimiteit en erotiek. Nemen
we als voorbeeld het rooster voor de verdrietige cliënt. Als we een arm om deze
cliënt zouden slaan, kan hulpverlener hierbij zeggen van ‘een warm gevoel’, terwijl
hulpverlener B dat ‘een intiem contact’ zou noemen.
Wie kijkt naar de oorzaken van de spraak verwarring op het gebied van seksualiteit
en intimiteit is, kan vijf aspecten aan wijzen:
1. Er heerst een spraak verwarring omdat het begrip en seksualiteit, erotiek en
intimiteit verschillend gedefinieerd worden.
2. Mensen gebruiken niet alleen verschillende definities maar ieder mens heeft
bovendien een eigen, persoonlijke beleving.
3. Ieder mens heeft zijn eigen uitingsvorm van seksuele gevoelens.
4. Seksualiteit is een taboe onderwerp dat leidt tot eufemistisch taalgebruik.
5. Tenslotte hebben veel mensen uitgesproken morele opvattingen en de
krachtige persoonlijke emoties en gevoelens en uitingsvormen van anderen,
die afwijken van een eigen gevoelens en uitingsvormen.
Seksualiteit Intimiteit
Erotiek
3
