Uitgebreide collegeaantekingen IPO 2A

IPO 2A colleges
College 1 onderwijs in het algemeen

Onderwijswetenschappen
 Leren en onderwijs zijn overal, en belangrijk voor individu & maatschappij
- onderwijs (het;o) : overdracht van kennis of vaardigheden
 Het proces van geven en krijgen van systematische instructie, met name op een
school of universiteit. Vaak overdrachten van generaliseerbare/abstracte kennis
 Een interdisciplinair onderzoeksveld waarin onderzoekers onderzoek doen naar 1)
hoe mensen leren (alleen en samen), 2) naar hoe leren te verbeteren door diverse
sociale en organisatorische instellingen en nieuwe ontwerpen van leeromgevingen 
dus doe je dat het beste thuis of op school, in kleine groepen of in grote groepen,
heel veel verschillende manieren bedenkbaar
 Nog veel vragen over…
- Hoe kinderen en jongeren leren in het onderwijs
- Wat dit betekent voor hoe we het onderwijs vormgeven
- Hoe we het onderwijs kunnen verbeteren en vernieuwen  en wat betekent
onderwijs voor de kansen die kinderen hebben maar zou mooi zijn als onderwijs
in de samenleving kansengelijkheid zou kunnen geven. Komen steeds meer
manieren of verschillen, mensen die zich meer kunnen veroorloven die redden
het en mensen die zich minder kunnen veroorloven of met een
achterstandssituatie die krijgen steeds minder kansen.
 Doel onderwijswetenschappen:
- Beschrijven, begrijpen, verklaren van gedrag
- Leren, opleiden en ontwikkelen in het onderwijs

Hoe ziet het NL onderwijsveld er uit?
 Onderwijs praktijk/-instellingen
- Schoolleiding
- Leraren
- Leerlingen
 Onderwijsbeleid
- Ministerie OCW
- Inspectie v/h Onderwijs
 Onderwijs-onderzoek
- O.a. universiteiten
- Algemeen-Vakspecifiek  hoe leer je het beste
iemand lezen bijvoorbeeld
 Onderwijsmaterialen & -technologie
- Methode-uitgevers
- Toetsuitgevers
 Training en advies
- Onderwijs-advies
- Lerarenopleidingen

Onderwijswetenschappen
 Lerende kind- micro

, - Neuro/brein
- Sociaal-emotioneel
- Cognitief
- Rekenen/taal
 Schoolcontext – meso
- Leren en instructie
- Leraren
- Relatie leraar-leerling
- Interacties in de klas
- Organisatie onderwijs in school
- Schoolontwikkeling
 Maatschappij – macro
- Onderwijsbeleid
- Onderwijsstelsel
- Maatschappelijke effecten van onderwijs

Onderzoek
 Waar:
- Laboratorium
- Natuurlijke omgeving
 Hoe:
- Experiment/interventie
- Correlationeel
- Observatie
- Gedragsonderzoek
 Instrument:
- Observatie-schema’s
- Vragenlijsten
- Interviews
- Tests/toetsen
- Hardop denken
- Reactietijden/leestijden
- Oogbewegingen
- fMRI/EEG

Discussies over het onderwijs
 Heel veel belanghebbenden
- Veel geloof, ideologieën met anekdotisch ‘bewijs’
 Doel boek: wetenschappelijke grote schoonmaak  dus al die mythen en pseudo-
theorieën te kunnen onderscheiden van dat waar wel wetenschappelijk bewijs voor
is.
- Mythen, pseudo-theorieën
- Belangrijke nuanceringen
 Wetenschap heeft het niet voor het zeggen  wetenschappers kunnen goed
nadenken over dingen, kunnen dingen goed afwegen maar uiteindelijk heeft
bijvoorbeeld de politiek het voor het zeggen.
- Politici hakken knopen door, op basis van wetenschap en maatschappelijk debat

, - Wetenschap zoekt onderliggend mechanisme

Overtuigingen over onderwijs (vernieuwing)
 Overal zien we bewijs voor mythen
 Drie verklaringen voor hardnekkigheid overtuigingen  bias is een afwijkende
manier van denken
- Patternicity bias  we hebben als mensen de neiging betekenis in patronen te
zoeken in willekeurige dingen en willekeurige gebeurtenissen. Bij een ziekte als
schizofrenie zie je dat mensen extreem veel patronen denken te zien,
achtervolgingswanen bijvoorbeeld maar eigenlijk iedereen heeft dit op een
zekere manier. Ons brein legt graag verbanden tussen dingen en als die
verbanden er eenmaal zijn is het moeilijk om ze los te laten.
- Conformation bias  wat wij geloven of aannemen van de feiten is lang niet
alles. Vaak is dat wat je gelooft van nieuwe informatie al overlapt met je mening.
Je zoekt dus eigenlijk bevestigend bewijs in de omgeving en dus vind.
- Hindsight bias  dat we vaak verklaringen na de feiten afstemmen op waarvan
we weten dat het gebeurt is. Bijvoorbeeld een onderzoek tussen wie wint Hillary
Clinton of Trump meeste mensen zeiden Clinton later na de verkiezingen werden
ze nog een keer gevraagd en toen gaven minder mensen toe dat ze dachten dat
Hillary gewonnen zou hebben en dat ze toen dachten dat ze Trump zouden
winnen.
 Dit zijn allerlei cognitieve mechanismen die ons helpen om ons aan te passen in de
ingewikkelde en complexe wereld maar aan de andere deze cognitieve mechanismen
zorgt ook voor deze hardnekkige biases en dat maakt het lastiger om goed na te
kunnen denken.

Waarom zijn mythes zo hardnekkig?
 Onderwijs echt veranderen is lastig: vaak (schijnbaar) succes van
onderwijsvernieuwing op korte termijn
- Vernieuwend project vs. Toepassing van die vernieuwing in het onderwijs bijv:
opschaling, langdurige implementatie
- Onderzoek naar ‘bewijs’ zwak opgezet: bijv. onderzoek dat laat zien dat
Probleemgestuurd Onderwijs (PGO) ‘werkt’; maar ten opzichte van wat?  vaak
is er weinig onderzoek naar nieuwe ideeën, en het hawthome effect waarbij we
ons anders gaan gedragen omdat we geobserveerd worden. Of dat er een nieuwe
methode geleerd wordt en dat de docenten enthousiast zijn en dat beinvloedt
weer wat de leerlingen vinden. Dan weet je dus niet of het effect wat je gaat
vinden beter is. Dus mythes zijn hardnekkig omdat ze lastig zijn met onderzoek te
ontkrachten en soms zijn we gewoon lui
- Hawthome effect: de glans van het nieuw/effect van onderzocht worden
 Soms zijn we gewoon lui (mensen zijn gewoontedieren)
 We houden van hokjesdenken  dat is lekker efficiënt, dat kost weinig cognitieve
energie
Theorieën/paradigma’s over onderwijs (vormen)
 (Sociaal-)constructivisme
- Actieve kenniswerving in samenwerking  focust op de manier waarop mensen
zelf kennis construeren in samenwerking met anderen. In deze ideologie staat

, centraal dat kinderen zelf in die leeromgeving moeten zitten waar ze zelf actief
kennis moeten verwerven dus niet passieve sponsen waar je iets in stopt. Dat
moeten ze niet in hun eentje doen want we hebben allemaal een eigen
subjectieve waarneming van de werkelijkheid. We hebben allemaal een beetje
een ander beeld van hoe de wereld in elkaar zit dus het is heel belangrijk dat
kinderen met elkaar samenwerken om zo tot een gedeelde waarheid te komen.
 Cognitivisme
- Denken staat centraal/differentiatie  dus daar gaat het niet alleen maar over
het gedrag van wat mensen geleerd hebben maar gaat het ook over hoe komt het
nou dat ze dat geleerd hebben. Bij behaviorisme stop je een stimilus erin en kijk
je naar de uitkomst terwijl bij cognitivisme gaat het veel meer om de nadruk
welke processen daartussen zitten. Het gaat dus niet alleen op hoe mensen leren
maar ook op de manier waarop ze dat doen.
 Gedragsmodel/behaviorisme
- Gedrag staat centraal: doelen/belonen/straffen  denk aan onderzoek met
ratten/honden en stimulus-respons associaties. Daar werd veel onderzoek naar
gedaan, dat heeft invloed gehad op hoe we lesgeven. Zo geven we kinderen een
sticker of een krul, straffen doen we niet zoveel maar belonen doen we niet
 Onnodig hokjesdenken als je in een van die stromingen gaat zitten  dogma’s en
ruzies
 Uit alle stromingen haalt het onderwijs wel iets
 Waarom zou je maar één model bestaan om efficient, effectief en aangenaam te
leren?

35 onderwijsmythen
I. Mythen over leren
II. Neuromythen
III. Mythen over technologie in het onderwijs
IV. Mythen in onderwijsbeleid
 Is het een mythe, genuanceerd of onbewezen?

I.1 leerstijlen
 Leerstijlen van Kolb
- Holistisch/analytisch
- Visueel/verbaal
 Het is niet echt gebaseerd op wetenschappelijke onderzoek
 Big business in onderwijsland
- Boeken, artikelen, testen om leerstijlen te bepalen
- Workshops, conferenties voor docenten
 Populair maar wat je voorkeur heeft is niet perse wat werkt 
leervoorkeuren zeggen niets over wat goed/slecht is voor het leren
- De meeste mensen voldoen niet aan één leerstijl
- Verschillen eerder geleidelijk dan categorisch
- Tests ontoereikend  die vraagt dan naar de mening bijvoorbeeld of wat ze fijn
vinden maar die meten vaak niet of het ook echt uitmaakt. In de studies die
gedaan zijn waar ze ook hebben getoetst of mensen die als visueel of auditief
lerend beoordelen als je deze twee groepen op beide verschillende informatie