1) Verschil kennen tussen objectief en subjectief recht
- objectief recht: geheel van rechtsregels vastgelegd in wetten waaraan de mensen z
Het recht dat staat in wetten, vonnissen, verdragen, rechtsgeleerde geschriften. (=oo
subjectief recht)
- subjectief recht: is de verzamelnaam voor de rechten van personen. Het subjectief r
ontstaan door het objectief recht. (=gevolg van het objectief recht)
Bijvoorbeeld: kiesrecht, vermogensrecht op eigendom, recht op eigen leven en lichaa
“Ik heb recht op⋯”
2) Verschil kennen tussen een rechtsobject en rechtssubject
- rechtssubject: iedereen die drager is van rechten en plichten. Dit kunnen zowel natu
(=vlees en bloed) zijn of rechtspersonen (=vzw, bvba, nv,..)
- rechtsobject: kunnen nooit de drager zijn van rechten en plichten. Dit zijn goederen
waarover rechten en plichten kunnen bestaan. (kat, hond, dakpan, materiaal, voorwe
3) De soorten subjectieve rechten
Onderscheid tussen 2 ‘
grote’
groepen: Politieke rechten en Burgerlijke rechten
- Politieke rechten: afdwingbaar door de overheid
1) mensenrechten --> kinderrechten, recht op eerlijk proces, vrijheid van pers
2) kiesrecht/participatierechten/referendumrecht
3) sociale zekerheidsrecht/belastingrecht --> recht op bepaalde tegemoetkom
- Burgerlijke rechten: rechten die de burger hebben tegenover andere burgers
Onderscheid tussen:
1) Persoonlijkheidsrechten ===> NIET VERHANDELBAAR & EINDIGT WNR REC
- fundamentele rechten en vrijheden
- aspecten eigen persoonlijkheid
2) Familierechten ====> NIET VERHANDELBAAR & EINDIGT WNR RECHTSSUB
- rechten tot gevolge van bloed-, aan-, of adoptieve verwantschap
3) Vermogensrechten ===> WEL VERHANDELBAAR EN WAARDEERBAAR IN GE
BIJ DOOD
- zakelijke rechten (band met een goed)
,4) De bronnen van het recht: verschil tussen bindende en gezaghebbende formele b
Formele bronnen = verschijnselen –“ hoe verschijnen die regels aan ons?”
- Bindende formele bronnen
1) Wetgeving: door de regelgeving uitgevaardigd geschreven recht (Belgisch S
wetboeken)
2) Algemene Rechtsbeginselen: ongeschreven, vanzelfsprekende erkende ged
Bijvoorbeeld: ABBB (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
= zorgvuldigheidsbeginsel, redelijkheidsbeginsel, verbod op r
3) Gewoonterecht: gevestigde gebruiken die door de rechtsgenoten worden
recht dat geleidelijk en onbewust is ontstaan, zonder dat het afkomstig is van person
bevoegd zijn voor het opstellen van regels
- Gezaghebbende formele bronnen (= hulpbronnen bij opsporen en begrijpen van de
1) rechtsspraak: uitspraken van de rechters –bv vonnissen
2) rechtsleer: uitleg en commentaren van rechtsgeleerden en juristen –hand
5) Wat is positief recht?
= Recht dat NU geldt in een bepaalde maatschappij
Tegenovergestelde = natuurrecht, oud recht (Romeins recht)
6) Onderscheid tussen gemeenrecht en bijzonder recht
- Gemeen recht (of: Algemeen recht) = recht dat geldt wanneer er geen bijzondere re
toepassing is
- Bijzonder recht: regels die een uitzondering maken op het gemeen recht
OPGELET: lex specialis derogat legi generali ==== De bijzondere recht heeft voorrang
Relatieve categorieën:
bijzonder recht kan gemeen recht uitmaken t.o.v. andere rechtsregels
Vb. woninghuur (bijzonder recht) versus (gemeen) huurrecht
huurrecht (bijzonder recht) versus (gemeen) verbintenissenrecht
Hoe kan je aan een artikel zien of het gemeenrecht of bijzonderrecht is?
, 7) Onderscheid dwingend recht en aanvullend recht
- Dwingend recht: MOET = regels waarvan niet afgeweken van mag worden
bijvoorbeeld: moet een autoverzekering afsluiten
Bijvoorbeeld: Echtgenoten mogen niet afwijken van een aantal wederzijdse rechten e
(die behoren tot het ‘
primair huwelijksvermogensrecht’)
- Aanvullend recht: MAG
bijvoorbeeld: mag een hospitalisatieverzekering afsluiten
bijvoorbeeld: Echtgenoten mogen (in het ‘secundair huwelijksvermogensrecht’
) wel v
patrimoniale rechten en verplichtingen regelen (bedongen huwelijksvermogensstelse
dan geldt het wettelijk stelsel
Hoe beoordelen?
- De wetgever zegt het soms
- Alle rechtsregels die de openbare orde raken
- Fundamentele (en daarom onaantastbare) belangen van de maatschappij:
- Publiek recht: recht dat de organisatie van de staat en de relatie me
ressorterende burgers en personen beheerst (inrichting, handhaving
rechtsstaat)
- Privaatrecht: minimale contractuele aansprakelijkheid voor bedrog
tienjarige aansprakelijkheid van aannemers/architecten⋯
- Alle strafrechtelijk gesanctioneerde rechtsregels
Dwingend recht
Van openbare orde Niet van openbare orde
- objectief recht: geheel van rechtsregels vastgelegd in wetten waaraan de mensen z
Het recht dat staat in wetten, vonnissen, verdragen, rechtsgeleerde geschriften. (=oo
subjectief recht)
- subjectief recht: is de verzamelnaam voor de rechten van personen. Het subjectief r
ontstaan door het objectief recht. (=gevolg van het objectief recht)
Bijvoorbeeld: kiesrecht, vermogensrecht op eigendom, recht op eigen leven en lichaa
“Ik heb recht op⋯”
2) Verschil kennen tussen een rechtsobject en rechtssubject
- rechtssubject: iedereen die drager is van rechten en plichten. Dit kunnen zowel natu
(=vlees en bloed) zijn of rechtspersonen (=vzw, bvba, nv,..)
- rechtsobject: kunnen nooit de drager zijn van rechten en plichten. Dit zijn goederen
waarover rechten en plichten kunnen bestaan. (kat, hond, dakpan, materiaal, voorwe
3) De soorten subjectieve rechten
Onderscheid tussen 2 ‘
grote’
groepen: Politieke rechten en Burgerlijke rechten
- Politieke rechten: afdwingbaar door de overheid
1) mensenrechten --> kinderrechten, recht op eerlijk proces, vrijheid van pers
2) kiesrecht/participatierechten/referendumrecht
3) sociale zekerheidsrecht/belastingrecht --> recht op bepaalde tegemoetkom
- Burgerlijke rechten: rechten die de burger hebben tegenover andere burgers
Onderscheid tussen:
1) Persoonlijkheidsrechten ===> NIET VERHANDELBAAR & EINDIGT WNR REC
- fundamentele rechten en vrijheden
- aspecten eigen persoonlijkheid
2) Familierechten ====> NIET VERHANDELBAAR & EINDIGT WNR RECHTSSUB
- rechten tot gevolge van bloed-, aan-, of adoptieve verwantschap
3) Vermogensrechten ===> WEL VERHANDELBAAR EN WAARDEERBAAR IN GE
BIJ DOOD
- zakelijke rechten (band met een goed)
,4) De bronnen van het recht: verschil tussen bindende en gezaghebbende formele b
Formele bronnen = verschijnselen –“ hoe verschijnen die regels aan ons?”
- Bindende formele bronnen
1) Wetgeving: door de regelgeving uitgevaardigd geschreven recht (Belgisch S
wetboeken)
2) Algemene Rechtsbeginselen: ongeschreven, vanzelfsprekende erkende ged
Bijvoorbeeld: ABBB (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
= zorgvuldigheidsbeginsel, redelijkheidsbeginsel, verbod op r
3) Gewoonterecht: gevestigde gebruiken die door de rechtsgenoten worden
recht dat geleidelijk en onbewust is ontstaan, zonder dat het afkomstig is van person
bevoegd zijn voor het opstellen van regels
- Gezaghebbende formele bronnen (= hulpbronnen bij opsporen en begrijpen van de
1) rechtsspraak: uitspraken van de rechters –bv vonnissen
2) rechtsleer: uitleg en commentaren van rechtsgeleerden en juristen –hand
5) Wat is positief recht?
= Recht dat NU geldt in een bepaalde maatschappij
Tegenovergestelde = natuurrecht, oud recht (Romeins recht)
6) Onderscheid tussen gemeenrecht en bijzonder recht
- Gemeen recht (of: Algemeen recht) = recht dat geldt wanneer er geen bijzondere re
toepassing is
- Bijzonder recht: regels die een uitzondering maken op het gemeen recht
OPGELET: lex specialis derogat legi generali ==== De bijzondere recht heeft voorrang
Relatieve categorieën:
bijzonder recht kan gemeen recht uitmaken t.o.v. andere rechtsregels
Vb. woninghuur (bijzonder recht) versus (gemeen) huurrecht
huurrecht (bijzonder recht) versus (gemeen) verbintenissenrecht
Hoe kan je aan een artikel zien of het gemeenrecht of bijzonderrecht is?
, 7) Onderscheid dwingend recht en aanvullend recht
- Dwingend recht: MOET = regels waarvan niet afgeweken van mag worden
bijvoorbeeld: moet een autoverzekering afsluiten
Bijvoorbeeld: Echtgenoten mogen niet afwijken van een aantal wederzijdse rechten e
(die behoren tot het ‘
primair huwelijksvermogensrecht’)
- Aanvullend recht: MAG
bijvoorbeeld: mag een hospitalisatieverzekering afsluiten
bijvoorbeeld: Echtgenoten mogen (in het ‘secundair huwelijksvermogensrecht’
) wel v
patrimoniale rechten en verplichtingen regelen (bedongen huwelijksvermogensstelse
dan geldt het wettelijk stelsel
Hoe beoordelen?
- De wetgever zegt het soms
- Alle rechtsregels die de openbare orde raken
- Fundamentele (en daarom onaantastbare) belangen van de maatschappij:
- Publiek recht: recht dat de organisatie van de staat en de relatie me
ressorterende burgers en personen beheerst (inrichting, handhaving
rechtsstaat)
- Privaatrecht: minimale contractuele aansprakelijkheid voor bedrog
tienjarige aansprakelijkheid van aannemers/architecten⋯
- Alle strafrechtelijk gesanctioneerde rechtsregels
Dwingend recht
Van openbare orde Niet van openbare orde
