Stappenschema’s
1
,Week 1|Overdracht
Art. 3:80 lid 1 BW Men kan goederen onder algemene en onder bijzondere titel
verkrijgen
Algemene titel
A is eigenaar van een auto. Hij geeft de zaak in bruikleen aan B. A overlijdt en C is
zijn enige erfgenaam. Kan C de auto opeisen van B of moet hij de bruikleen
eerbiedigen en dus nakomen?
C is erfgenaam van A, opvolger onder algemene titel.
Art. 4:182 BW: De erfgenamen volgen van rechtswege op in de voor overgang
vatbare rechten van de erflater, ook de schulden.
Art. 6:249 BW: De rechtsgevolgen van een overeenkomst gelden mede voor de
rechtverkrijgenden onder algemene titel, tenzij uit de overeenkomst iets anders
voorvloeit.
Bijzondere titel
A is eigenaar van een auto. Hij geeft de zaak in bruikleen aan B. Vervolgens
verkoopt A de auto aan C en draagt deze aan C over. Kan C de auto opeisen van B
of moet hij de bruikleen eerbiedigen en dus nakomen?
C is rechtsopvolger krachtens overdracht, opvolger onder bijzondere titel.
Arrest Blaauboer / Berlips: Overeenkomsten zijn alleen van kracht tussen
handelende partijen, en ook tussen hun opvolgers onder algemene titel,
welke hun persoonlijkheid voortzetten, maar aan derden (...) geen voordeel
of nadeel kunnen toebrengen.
Verjaring – art. 3:99, dat leidt tot verkrijging
In geval van niet-registergoederen, rechten toonder of order: onafgebroken bezit van
drie jaren
In geval van andere goederen door een onafgebroken bezit van 10 jaren.
Bezitter is te goeder trouw (jo art. 3:118)
LET OP: Gaat het om een houder, dan kan deze nooit eigenaar worden door middel van
verjaring.
Natrekking
1. Stap 1 Wat is natrekking en waar is het neergelegd?
Natrekking houdt in dat de eigendom van de roerende zaak die een
bestanddeel wordt van een andere roerende zaak die als hoofdzaak is aan
te merken, over gaat aan de eigenaar van deze hoofdzaak. Dit is
neergelegd in art. 5:3 jo art. 5:14 lid 1 BW
2. Stap 2 Overstijgt de waarde van de ene roerende zaak die bestanddeel wordt, de
andere roerende zaak? Ook dan moet de minder waardige zaak toch als
hoofdzaak in de zin van art. 5:14 lid 3 BW worden aangemerkt.
3. Stap 3 Voor de beoordeling of het ene roerende goed bestanddeel van de
hoofdzaak is geworden moet gekeken worden naar de verkeersopvattingen
zoals bedoeld in art. 3:4 lid 1 BW.
In geval dat de ene roerende zaak eenvoudig te demonteren is zonder
schade aan te brengen aan een van de zaken, is art. 3:4 lid 2 aan de orde
4. Stap 4 De verkeersopvattingen worden ingevuld in het Depex-Curatoren Bergel-
arrest
Afstemmingscriterium: Apparatuur en gebouw zijn constructief
opzicht specifiek op elkaar afgestemd.
CompleetheidscriteriumHet gebouw moet bij ontbreken van de
apparatuur als onvoltooid worden beschouwd.
5. Stap 5 Een eigenaar van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (art. 5:3
BW). Dus de eigenaar van een hoofdzaak is dus eigenaar van alle
2
, bestanddelen. Er is sprake van originaire verkrijging, dus eventueel
beperkte rechten op het nagetrokken bestanddeel gaan teniet (art. 3:81 lid 2
sub a). De eventuele pandhouder bijvoorbeeld kan afgifte van het goed vorderen.
Echter de eventueel beperkte rechten op de hoofdzaak groeien ook aan op
het nagetrokken bestanddelen (zie art. 3:227 lid 2 BW)
6. Stap 6 Conclusie
Erfdienstbaarheid
1. Stap 1 Wat is erfdienstbaarheid (art. 5:70 lid 1 BW)
Erfdienstbaarheid is een last waarmee een onroerende zaak (dienende erf)
ten behoeve van een andere roerende zaak (heersende erf) is bezwaard.
2. Stap 2 Wat voor recht is erfdienstbaarheid
Erfdienstbaarheid is een beperkt (goederenrechtelijk) recht (art. 3:8 jo art.
5:70 BW)
Erfdienstbaarheid is tevens een afhankelijk recht in de zin van art. 3:7 BW
3. Stap 3 In geval van verkrijging erfdienstbaarheid onder bijzondere titel blijft de
erfdienstbaarheid uit hoofde van zaaksgevolg rusten op de eigendom van
het dienende erf en wordt het recht van erfdienstbaarheid mede
verkregen (art. 3:82 BW)
4. Stap 4 Het recht van erfdienstbaarheid bindt zowel verkrijgers onder bijzondere
titel van het dienende erf als het heersende er.
Vermenging – art. 5:15
Vermenging is een juridische term om de vereniging van (vloei)stoffen of andere zaken
aan te duiden. De zaken die onderling niet meer individualiseerbaar zijn worden verenigd
tot één zaak.
In geval van vermenging gaat in beginsel een beperkt recht (bijvoorbeeld het recht van
erfpacht) teniet (art. 3:81 lid 2 sub e). Maar krachtens lid 3 werkt vermenging niet ten
nadele van het die op het tenietgaande beperkte recht een beperkt recht hebben (dus
bijvoorbeeld een bank). In geval dat dat de beperktgerechtigde dus tekortschiet kan de
daarop beperktgerechtigde zich dus alsnog verhalen op het beperkt recht.
Zeeland Aluminium Company
Rechtsvraag: Vervalt pandrecht van rechtswege na vermenging?
De Hoge Raad overwoog dat ervan rechtswege een nieuw pandrecht kwam te
rusten in geval van vermenging (art. 5:15 BW) op het aandeel in de nieuwe zaak
van de samenstellende zaak waar het pandrecht op rustte.
3
1
,Week 1|Overdracht
Art. 3:80 lid 1 BW Men kan goederen onder algemene en onder bijzondere titel
verkrijgen
Algemene titel
A is eigenaar van een auto. Hij geeft de zaak in bruikleen aan B. A overlijdt en C is
zijn enige erfgenaam. Kan C de auto opeisen van B of moet hij de bruikleen
eerbiedigen en dus nakomen?
C is erfgenaam van A, opvolger onder algemene titel.
Art. 4:182 BW: De erfgenamen volgen van rechtswege op in de voor overgang
vatbare rechten van de erflater, ook de schulden.
Art. 6:249 BW: De rechtsgevolgen van een overeenkomst gelden mede voor de
rechtverkrijgenden onder algemene titel, tenzij uit de overeenkomst iets anders
voorvloeit.
Bijzondere titel
A is eigenaar van een auto. Hij geeft de zaak in bruikleen aan B. Vervolgens
verkoopt A de auto aan C en draagt deze aan C over. Kan C de auto opeisen van B
of moet hij de bruikleen eerbiedigen en dus nakomen?
C is rechtsopvolger krachtens overdracht, opvolger onder bijzondere titel.
Arrest Blaauboer / Berlips: Overeenkomsten zijn alleen van kracht tussen
handelende partijen, en ook tussen hun opvolgers onder algemene titel,
welke hun persoonlijkheid voortzetten, maar aan derden (...) geen voordeel
of nadeel kunnen toebrengen.
Verjaring – art. 3:99, dat leidt tot verkrijging
In geval van niet-registergoederen, rechten toonder of order: onafgebroken bezit van
drie jaren
In geval van andere goederen door een onafgebroken bezit van 10 jaren.
Bezitter is te goeder trouw (jo art. 3:118)
LET OP: Gaat het om een houder, dan kan deze nooit eigenaar worden door middel van
verjaring.
Natrekking
1. Stap 1 Wat is natrekking en waar is het neergelegd?
Natrekking houdt in dat de eigendom van de roerende zaak die een
bestanddeel wordt van een andere roerende zaak die als hoofdzaak is aan
te merken, over gaat aan de eigenaar van deze hoofdzaak. Dit is
neergelegd in art. 5:3 jo art. 5:14 lid 1 BW
2. Stap 2 Overstijgt de waarde van de ene roerende zaak die bestanddeel wordt, de
andere roerende zaak? Ook dan moet de minder waardige zaak toch als
hoofdzaak in de zin van art. 5:14 lid 3 BW worden aangemerkt.
3. Stap 3 Voor de beoordeling of het ene roerende goed bestanddeel van de
hoofdzaak is geworden moet gekeken worden naar de verkeersopvattingen
zoals bedoeld in art. 3:4 lid 1 BW.
In geval dat de ene roerende zaak eenvoudig te demonteren is zonder
schade aan te brengen aan een van de zaken, is art. 3:4 lid 2 aan de orde
4. Stap 4 De verkeersopvattingen worden ingevuld in het Depex-Curatoren Bergel-
arrest
Afstemmingscriterium: Apparatuur en gebouw zijn constructief
opzicht specifiek op elkaar afgestemd.
CompleetheidscriteriumHet gebouw moet bij ontbreken van de
apparatuur als onvoltooid worden beschouwd.
5. Stap 5 Een eigenaar van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (art. 5:3
BW). Dus de eigenaar van een hoofdzaak is dus eigenaar van alle
2
, bestanddelen. Er is sprake van originaire verkrijging, dus eventueel
beperkte rechten op het nagetrokken bestanddeel gaan teniet (art. 3:81 lid 2
sub a). De eventuele pandhouder bijvoorbeeld kan afgifte van het goed vorderen.
Echter de eventueel beperkte rechten op de hoofdzaak groeien ook aan op
het nagetrokken bestanddelen (zie art. 3:227 lid 2 BW)
6. Stap 6 Conclusie
Erfdienstbaarheid
1. Stap 1 Wat is erfdienstbaarheid (art. 5:70 lid 1 BW)
Erfdienstbaarheid is een last waarmee een onroerende zaak (dienende erf)
ten behoeve van een andere roerende zaak (heersende erf) is bezwaard.
2. Stap 2 Wat voor recht is erfdienstbaarheid
Erfdienstbaarheid is een beperkt (goederenrechtelijk) recht (art. 3:8 jo art.
5:70 BW)
Erfdienstbaarheid is tevens een afhankelijk recht in de zin van art. 3:7 BW
3. Stap 3 In geval van verkrijging erfdienstbaarheid onder bijzondere titel blijft de
erfdienstbaarheid uit hoofde van zaaksgevolg rusten op de eigendom van
het dienende erf en wordt het recht van erfdienstbaarheid mede
verkregen (art. 3:82 BW)
4. Stap 4 Het recht van erfdienstbaarheid bindt zowel verkrijgers onder bijzondere
titel van het dienende erf als het heersende er.
Vermenging – art. 5:15
Vermenging is een juridische term om de vereniging van (vloei)stoffen of andere zaken
aan te duiden. De zaken die onderling niet meer individualiseerbaar zijn worden verenigd
tot één zaak.
In geval van vermenging gaat in beginsel een beperkt recht (bijvoorbeeld het recht van
erfpacht) teniet (art. 3:81 lid 2 sub e). Maar krachtens lid 3 werkt vermenging niet ten
nadele van het die op het tenietgaande beperkte recht een beperkt recht hebben (dus
bijvoorbeeld een bank). In geval dat dat de beperktgerechtigde dus tekortschiet kan de
daarop beperktgerechtigde zich dus alsnog verhalen op het beperkt recht.
Zeeland Aluminium Company
Rechtsvraag: Vervalt pandrecht van rechtswege na vermenging?
De Hoge Raad overwoog dat ervan rechtswege een nieuw pandrecht kwam te
rusten in geval van vermenging (art. 5:15 BW) op het aandeel in de nieuwe zaak
van de samenstellende zaak waar het pandrecht op rustte.
3
