Samenvatting Inleiding Geografie, Planologie en Milieu, boek: Human Geography

Human geography, places and regions in global context –
Knox and Marston
Inhoud
H1 Geography Matters...........................................................................................................................2
H3 Geographies of Population and Migration........................................................................................4
H4 People and Nature..........................................................................................................................13
H7 Interpreting Places and Landscapes................................................................................................18
H8 Geographies of economic development.........................................................................................21
H10 Political Geographies.....................................................................................................................29
H11 Urbanization and the global urban system...................................................................................31
H12 City spaces: urban structure..........................................................................................................33

,H1 Geography Matters
p. 47-52
Regionale analyse
Gaat over verschillen tussen en overeenkomsten van mensen en hun identiteiten en kwaliteiten

Regionalisatie = bestuderen van individuele plekken of gebieden
Functionele regio’s /knooppunten = regio’s die een samenhang hebben in structuur en
economische, politieke en sociale organisatie (sterkte van samenhang verschilt)
Core-domain-sphere model
- Kern: kenmerken regio heel duidelijk
- Domein: kenmerken dominant, maar niet exclusief
- Gebied: kenmerken aanwezig, maar niet dominant

Regionalisme = religieuze / ethische groep met eigen identiteit leeft in een staat in een specifieke
regio en deelt sterke gevoelens van collectieve identiteit
 Groep wil autonomie en een eigen politieke macht
Sectionalisme = groepen zijn toegewijd aan regionale interesses en gebruiken, loyaal aan regio
Irredentisme = overheid van een land beweert dat een minderheid die buiten de formele grenzen
leeft, historisch en cultureel hoort bij het eigen land  kan leiden tot conflict

Landschap  complexe afspiegeling van de samenleving, product van menselijk handelen,
reflecteert waarden, eigenschappen, geloven, handelingen, neergang, triomfen, etc.
1. Gewoon / inheems (vernacular) landschap = dagelijkse landschappen die mensen hebben
gecreëerd om samen in te leven.
2. Symbolische landschappen = landschap dat bijzondere waarden of streven vertegenwoordigt.
Bouwers/financiers willen dit tentoonstellen aan een groter publiek.
- Symbool voor nationale identiteit

Gevoel van plaats
 gevoelens die opgeroepen worden bij mensen als het gevolg van ervaringen en herinneringen die
ze associëren met een plaats of hetgeen waar die plaats voor staat
- Leefwereld = het patroon en de context voor het dagelijks leven waar mensen zich niet bewust
van zijn
- Zelfde kledingstijl, dialect, publiek gedrag
- Intersubjectiviteit = gedeelde betekenissen, ontstaan door alledaagse gebeurtenissen
Cruciaal:
 Dagelijkse en wekelijkse ritmes
 Ritmes afhankelijk van het seizoen
Cruciaal:
 Straten, pleinen, publieke open ruimtes
 ‘Third places’: café’s, pubs, winkels etc.
- Bekendheid met geschiedenis en symbolisme van elementen van het fysieke landschap
 hoe een plaats wordt gezien door buitenstaanders
- Lokale levensstijlen en herkenningspunten moeten kenmerkend zijn

Ontwikkelen van geografische verbeelding  begrijpen van veranderende patronen, processen,
relaties tussen mensen, plaatsen en regio’s

,- Plaatsen/regio’s zijn een opeenstapeling van periodes van veranderingen
- Bepaalde verandering  Algemene effecten  aanpassing aan gebied / gebied ondervindt geen
effecten  unieke uitkomst

Toekomstige geografie
- Verrassing: politiek en technologie
- Voorspelbaar: demografische trends, distributie milieubronnen en beperkingen, karakter lokale
en regionale economie, legale en politieke kaders

, H3 Geographies of Population and Migration
Toolbox van de demografie
Demografie = studie van de kenmerken van menselijke populaties
 Verplaatsing van groepen, verdeling van groepen over de wereld, gevolgen hiervan, hoe
plaatsen en de bewoners ervan elkaar beïnvloeden

Volkstellingen en burgerlijke stand
Meten van bevolkingsveranderingen
Bevolkingstelling = tellen van het aantal mensen in een land, regio of stad
 Niet makkelijk
 Gebruikt om ook andere informatie te verzamelen
 Vaak elke 10 jaar
Burgerlijke stand (vital records) = registreren van geboorte, dood, trouwen, scheiding, infectie van
besmettelijke ziektes
 Door overheid, maar ook door andere publieke instanties

Beperkingen van de volkstelling
 Extreem duur
 Werkintensief
 Nooit volledig (veel ongeregistreerden, soort huishouden moeilijk te stellen)  grootte van
benodigde financiële steun moeilijk vast te stellen  te veel of te weinig?

Bevolkingsspreiding en -opbouw
Waar zijn bevolkingen geconcentreerd?
Wat zijn de oorzaken en gevolgen van die bevolkingsspreiding?

Bevolkingsspreiding
Invloeden op bevolkingsspreiding en -concentratie
- Omgeving/milieu: toegankelijkheid, topografie, bodemvruchtbaarheid, klimaat en weer,
waterbeschikbaarheid en -kwaliteit, type en beschikbaarheid van andere natuurlijke bronnen.
- Politieke ervaringen en kenmerken
- Economische ervaringen en kenmerken
- Cultuur: religie, traditie, geschiedenis

Vrijwel alle aardbewoners wonen op 10% van de landoppervlakte.
Meeste mensen leven:
- Aan de kust (oceanen, zeeën), langs rivieren
- 90% woont op het noordelijk halfrond
- In een gematigd klimaat, laag liggend gebied met vruchtbare gronden.

Bevolkingsdichtheid
Dichtheid = numerieke meting van de relatie tussen het aantal mensen en een andere factor
uitgedrukt als ratio
 Crude density / arithmetic density: totale populatie gedeeld door het totale landoppervlak
(aantal mensen per vierkante km)
Beperking: eendimensionaal
 Nutritional density: ratio tussen de totale populatie en verbouwd land in een bepaald gebied