Samenvatting Biologie - Indeling in de Biologie
Basisstof 1 - Wat is biologie?
Organismen zijn levende wezens (planten, dieren, schimmels & bacteriën). Organismen die
met elkaar vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen behoren tot dezelfde soort. Elk
organisme doorloopt een levenscyclus.
Ontwikkeling: het optreden van veranderingen in de bouw en functioneren van een
organisme.
Levensverschijnselen zijn:
Voortplanting: het krijgen van nakomelingen.
Groei: Het groter/zwaarder worden van een organisme.
Ontwikkeling: Verkrijgen van nieuwe organen/functies.
Stofwisseling: Alle chemische reacties in een organisme. Bij deze processen zijn
meestal enzymen betrokken. Enzymen versnellen de chemische reacties van de
stofwisselingsprocessen: dit heet katalyseren.
Organismen kunnen georganiseerd worden in biologische eenheden:
Molecuul Cel Orgaan Individu (organisme) Populatie Ecosysteem Biosfeer
Biologie is natuurwetenschap: wetenschappers bestuderen natuurverschijnselen.
Als er op een hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap ontstaat die er op het lagere
organisatieniveau niet is, noem je dat een emergente eigenschap.
Basisstof 2 - Organen, weefsels en cellen
Een organenstelsel bestaat uit een aantal organen met gezamenlijke functies. Bijvoorbeeld
het ademhalingsstelsel dat bestaat ui organen die bedoeld zijn om zuurstof uit de omgeving
op te nemen en koolstofdioxide af te geven.
De organen uit het organenstelsel bestaan weer uit weefsels. Deze weefsels kunnen we in
vier verschillende weefsels indelen:
1. Dekweefsel, dit beschermt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakten. Het
bestaat uit cellen die dicht op elkaar liggen waardoor stoffen er niet doorheen
kunnen.
2. Zenuwweefsel, dit zit in je zenuwstelsel: in je hersenen, ruggenmerg en zenuwen.
Deze cellen geven informatie door.
3. Spierweefsel, dit bestaat uit langgerekte cellen die kunnen samentrekken.
4. Bindweefsel, dit geeft steun en vorm aan het organisme en aan afzonderlijk organen.
Tussencelstof is de structuur tussen cellen. Het soort tussencelstof hangt af van de functie
van het weefsel. Het kan bijvoorbeeld dienen ter versteviging.
Kraakbeenweefsel: bestaat uit veel lijmstof en is heel buigzaam.
Beenweefsel: bevat veel kalk en is heel stevig, het is bijna niet buigzaam.
, Basisstof 3 - Plantaardige en dierlijke cellen
Verschillen en overeenkomsten tussen een plantaardige- en dierlijke cel:
Plantaardige cel Dierlijke cel
Overeenkomsten:
Beide hebben een celmembraan: dit is een heel dun vliesje om de cel. Het houdt het
cytoplasma bij elkaar en bepaalt wat er in en uit de cel kan gaan.
Beide hebben ze cytoplasma: hierin zijn allerlei stoffen opgelost die nodig zijn voor
processen in de cel.
Beide hebben ze een celkern: deze regelt alles in de cel. Het bevat DNA. De celkern is
gevuld met kernplasma en omgeven met een kernmembraan.
Verschillen:
De plantaardige cel heeft -
bladgroenkorrels. Deze korrels maken
glucose en zuurstof uit water,
koolstofdioxide en licht: (fotosynthese).
De plantaardige cel heeft een dikke -
celwand om de cel.
Beide:
Beide cellen hebben een vacuole: dit is een blaasje gevuld met vocht waarin diverse
stoffen zijn opgelost. Alleen is die van de plant vaak veel groter dan die van het dier.
Basisstof 1 - Wat is biologie?
Organismen zijn levende wezens (planten, dieren, schimmels & bacteriën). Organismen die
met elkaar vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen behoren tot dezelfde soort. Elk
organisme doorloopt een levenscyclus.
Ontwikkeling: het optreden van veranderingen in de bouw en functioneren van een
organisme.
Levensverschijnselen zijn:
Voortplanting: het krijgen van nakomelingen.
Groei: Het groter/zwaarder worden van een organisme.
Ontwikkeling: Verkrijgen van nieuwe organen/functies.
Stofwisseling: Alle chemische reacties in een organisme. Bij deze processen zijn
meestal enzymen betrokken. Enzymen versnellen de chemische reacties van de
stofwisselingsprocessen: dit heet katalyseren.
Organismen kunnen georganiseerd worden in biologische eenheden:
Molecuul Cel Orgaan Individu (organisme) Populatie Ecosysteem Biosfeer
Biologie is natuurwetenschap: wetenschappers bestuderen natuurverschijnselen.
Als er op een hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap ontstaat die er op het lagere
organisatieniveau niet is, noem je dat een emergente eigenschap.
Basisstof 2 - Organen, weefsels en cellen
Een organenstelsel bestaat uit een aantal organen met gezamenlijke functies. Bijvoorbeeld
het ademhalingsstelsel dat bestaat ui organen die bedoeld zijn om zuurstof uit de omgeving
op te nemen en koolstofdioxide af te geven.
De organen uit het organenstelsel bestaan weer uit weefsels. Deze weefsels kunnen we in
vier verschillende weefsels indelen:
1. Dekweefsel, dit beschermt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakten. Het
bestaat uit cellen die dicht op elkaar liggen waardoor stoffen er niet doorheen
kunnen.
2. Zenuwweefsel, dit zit in je zenuwstelsel: in je hersenen, ruggenmerg en zenuwen.
Deze cellen geven informatie door.
3. Spierweefsel, dit bestaat uit langgerekte cellen die kunnen samentrekken.
4. Bindweefsel, dit geeft steun en vorm aan het organisme en aan afzonderlijk organen.
Tussencelstof is de structuur tussen cellen. Het soort tussencelstof hangt af van de functie
van het weefsel. Het kan bijvoorbeeld dienen ter versteviging.
Kraakbeenweefsel: bestaat uit veel lijmstof en is heel buigzaam.
Beenweefsel: bevat veel kalk en is heel stevig, het is bijna niet buigzaam.
, Basisstof 3 - Plantaardige en dierlijke cellen
Verschillen en overeenkomsten tussen een plantaardige- en dierlijke cel:
Plantaardige cel Dierlijke cel
Overeenkomsten:
Beide hebben een celmembraan: dit is een heel dun vliesje om de cel. Het houdt het
cytoplasma bij elkaar en bepaalt wat er in en uit de cel kan gaan.
Beide hebben ze cytoplasma: hierin zijn allerlei stoffen opgelost die nodig zijn voor
processen in de cel.
Beide hebben ze een celkern: deze regelt alles in de cel. Het bevat DNA. De celkern is
gevuld met kernplasma en omgeven met een kernmembraan.
Verschillen:
De plantaardige cel heeft -
bladgroenkorrels. Deze korrels maken
glucose en zuurstof uit water,
koolstofdioxide en licht: (fotosynthese).
De plantaardige cel heeft een dikke -
celwand om de cel.
Beide:
Beide cellen hebben een vacuole: dit is een blaasje gevuld met vocht waarin diverse
stoffen zijn opgelost. Alleen is die van de plant vaak veel groter dan die van het dier.
