Motorisch leren samenvatting H4-10

Samenvatting motorische leren
4: informatie, feedback en motorisch leren
Feedback is terugkoppeling van informatie zodat leerprocessen verbeterd kun worden

 Voor: instructies voor/ tijdens leerproces
 Tijdens: over de beweging à intrinsiek of extrinsiek
 Na: knowledge of results KR en knowledge of performance KP


Welke aspecten van de motorische vaardigheid leren we
Feedback  mogelijkheid van motorische controlesysteem om aan te passen aan omgeving, maar
kernstructuur beweging blijft hetzelfde

 Let op: verbetering van een specifieke parametrisatie is niet het aanleren v een nieuwe
bewegingsstructuur


Is feedback nodig om te leren?
Vorig hoofdstuk: visuele en proprioceptieve feedback à zeer belangrijk voor motorische controle en
leren

Thorndike stelde dat proefpersonen niet kunnen leren zonder KR

 Niet volledig waar, met oefening zullen er steeds meer consistente antwoorden zijn

Noodzakelijkheid:

(1) Als proprioceptieve informatie niet voldoende is à feedback nodig
(2) Extrinsieke FB kan overbodig zijn (bv een basketter die scoort ziet al dat hij gescoord heeft)
(3) Extrinsieke FB kan leren bevorderen als leerproces complex is
(4) Extrinsieke FB kan hinderlijk zijn



Extrinsieke feedback
FB voor bewegingstuitvoering
Bv: verbaal, demonstratie

De proefpersoon zal relatieve bewegingen/informatie opnemen en de invariante karakteristieken
(bv relatieve positie van gewrichten is perfect kopieerbaar) op zichzelf projecteren (mirror
neuronen)

Een onderzoek toonde aan dat meer demonstratie beter prestatie voortbrengt

 Kan leereffect zijn
 Geen vaste conclusies mogelijk over het leren van d beweging

,Demonstratie bij verschillende personen:

- En ongeoefend persoon  meer verschil in prestatie met demonstratie van collega
- Meer ervaren persoon  minder verschil in prestatie met demo van leraar

Karakteristieken van taak:

- Gekende structuur (bv sneller leren wandelen)  minder effect van demo
- Nieuwe structuur (bv leren stappen) meer effect van demo

Spiegelneuronen/mirror neuron system MNS (onderzoek bij apen):

Maken geen onderscheid tussen passief observeren en het actief uitvoeren van beweging
 Waarnemende brein is een actief brein
 MNS is basis voor imitatie/inlevingsvermogen
 Imitatieleren is vroeg in ontwikkeling
 Andermans gevoelens op jezelf projecteren
 Probleem bij autisme (MNS heeft mogelijk rol)

Revalidatie:
Tot op zeker niveau kan functieherstel geholpen door observatie als ondersteuning



FB tijdens bewegingsuitvoering
Bij bewegingen met tijdsduur

Negatief leereffect

FB tijdens uitvoering:

 Goed prestatie effect
 Maar niet garantie op leren

FB na elke/enkele pogingen

 Goed leereffect

Effecten:

- Geen aandacht voor intrinsieke FB
- Afhankelijkheid van extrinsieke FB
- FB is integraal onderdeel van wat geleerd is


Positief leereffect

We zoeken een evenwicht tussen genoeg leren en niet te afhankelijk worden van FB



Biofeedback:

Visueel/auditieve FB van spiercontractie

Bv: handig voor het trainen van bekkenbodemspieren

, FB na de bewegingsuitvoering
KR (kennis van resultaten):

Verbaliseren van eindresultaat van beweging
Effecten:
- KR is noodzakelijk (oud idee, niet altijd geldig: vooral handig bij complexe taken en fouten)
- KR is overbodig
- Is bevorderlijk
- Hinderlijk (guidance hypothese) (KR kan lerende afleiden van intrinsieke FB die belangrijk is
voor uitvoering zonder KR) (als FB nauwkeuriger is dan de correctiemogelijkheden
uitvoerder)

Guidance hypothese: experimentele evidentie over de leidende effecten van KR

- Relatieve frequentie KR:
=% pogingen waarbij KR wordt gegeven
Hypothese  vermindering % KR is bevorderend leereffect (itt prestatie)

- Bandbreedte KR
=FB enkel als fout buiten een criterium van juistheid valt
Effecten:
antwoordconsistentie stijgt
minder variabiliteit in resultaten in retentietest als de deelnemers die constante KR hadden

- Samengevatte KR
= FB na de laatste poging over alle pogingen
Effecten:
in aanleerfase zal er slechter gepresteerd worden dan bij directe FB
in retentietest zal er beter gepresteerd worden dan bij directe FB
nog betere retentieprestaties voor verhoging aantal pogingen met samengevatte FB
afhankelijk van complexiteit, hoe complexer hoe minder pogingen voor sameng FB voor
meer leereffect

- Temporele positie van KR/uitstel van KR
KR zou een sterker leidend effect hebben met FB snel na uitvoering
Experiment: Er wordt gewacht met FB te geven en direct FB gegeven
uigestelde FB heeft beter leereffect

 Onmiddelijke FB ontmoedigt verwerking van sensorische informatie (die noodzakelijk is om
de taak zonder FB uit te voeren)

Negatieve effecten van KR als
 Lerende afhankelijk wordt van extrinsieke FB
 Geen evaluatie van intrinsieke FB plaatsvindt
 De extrinsieke FB nauwkeuriger is dan de mogelijkheden van de lerende 
overcompensaties

Positieve effecten van KR als
 Vermeden wordt dat lerende afhankeljk wordt van FB