Samenvatting H5
Renaissance en humanisme
In de Middeleeuwen had de Kerk weinig waardering voor kennis uit de oudheid, daardoor
was veel kennis verloren gegaan. Aan het eind van de Middeleeuwen nam in Noord-Italië de
interesse in deze kennis toe. De Kerk, die vond dat het heden veel minder belangrijk was dan
het hiernamaals, sloot niet goed aan bij de mentaliteit van de rijke burgers, de Grieken en
Romeinen, die de schoonheid van het leven benadrukten, wel. De interesse in de Oudheid
vertaalde zich ook in het imiteren van Grieks-Romeinse bouw- en kunststijlen. De klassieke
kunst beleefde hierdoor een renaissance wedergeboorte. Renaissancekunstenaars
werden homo universalis genoemd, omdat ze zowel architect, beeldend kunstenaar als
wetenschapper waren.
Wetenschappers in de renaissance wilden met hun verstand verschijnselen verklaren. Voor
hen was het geloof en de uitleg van de Bijbel door de Kerk niet langer de basis van alle
kennis over het leven en de wereld. Deze manier van denken heet humanisme.
Humanistische geleerden benadrukten de individualiteit en het verstand van de mens. Ook
kerkelijke zaken werden door humanisten bediscuseerd, o.a. door de Nederlander Erasmus.
Hij ontdekte talloze fouten in de Vulgaat, omdat het zo vaak overgeschreven was.
Ontdekkers van nieuwe werelddelen
In de late Middeleeuwen werd de handel steeds internationaler. Rond 1450 was de
topografische kaart van het Middellandse zeegebied dankzij alle handelscontacten
behoorlijk gedetailleerd en betrouwbaar. Voor de wereldkaart gold dit niet.
Noord-Italianen dreven handel met Aziatische landen, om winst te maken werden deze voor
hoge prijzen doorverkocht in Spanje en Portugal. Handel over land was niet mogelijk, dus
organiseerde de Portugese prins Hendrik de Zeevaarder ontdekkingsreizen langs de Noord-
Afrikaanse kust. De Portugezen bezetten eilanden waar ze langskwamen. In 1488 voer
Bartolomeus Diaz als eerste om de zuidpunt van Afrika en in 1498 bereikte Vasco de Gama
de westkust van India. Vanuit factorijen, handelsposten aan een buitenlandse post, dreven
zij handel met de inheemse bevolking. Dit was riskant, want vele schepen kwamen niet
terug.
De Portugezen hielden de zeeroute naar Azië geheim en zwaarbewaakt. In 1492 kwam er in
Spanje een einde aan de Reconquista. De Spaanse koning en koningin konden nu geld
vrijmaken voor een ontdekkingstocht. Columbus dacht via het westen Indië te kunnen
bereiken, hij vroeg de Portugese koning om geld, maar dit werd afgekeurd. De Spaanse
koning financierden wel drie schepen. Na vijf weken kwam hij aan in het Caraïbische gebied,
hij dacht Indië bereikt te hebben. Amerigo Verspucci verkende enkele jaren later dit gebied
ook en besefte dat het een nieuw werelddeel was.
In Amerika leefden twee grote indianenvolken, de Azteken en de Inca’s. Er gingen verhalen
rond dat er enorme goudvoorraden waren, hier kwam veel Spaanse adel op af. Deze
conquistadores trokken gewapend het binnenland in. Er braken gevechten uit, de Azteken
waren met meer, maar door de wapens van de Spanjaarden wonnen zij. Doordat de
Indianen niet immuun waren voor Europese ziekten, stierven er miljoenen.
Renaissance en humanisme
In de Middeleeuwen had de Kerk weinig waardering voor kennis uit de oudheid, daardoor
was veel kennis verloren gegaan. Aan het eind van de Middeleeuwen nam in Noord-Italië de
interesse in deze kennis toe. De Kerk, die vond dat het heden veel minder belangrijk was dan
het hiernamaals, sloot niet goed aan bij de mentaliteit van de rijke burgers, de Grieken en
Romeinen, die de schoonheid van het leven benadrukten, wel. De interesse in de Oudheid
vertaalde zich ook in het imiteren van Grieks-Romeinse bouw- en kunststijlen. De klassieke
kunst beleefde hierdoor een renaissance wedergeboorte. Renaissancekunstenaars
werden homo universalis genoemd, omdat ze zowel architect, beeldend kunstenaar als
wetenschapper waren.
Wetenschappers in de renaissance wilden met hun verstand verschijnselen verklaren. Voor
hen was het geloof en de uitleg van de Bijbel door de Kerk niet langer de basis van alle
kennis over het leven en de wereld. Deze manier van denken heet humanisme.
Humanistische geleerden benadrukten de individualiteit en het verstand van de mens. Ook
kerkelijke zaken werden door humanisten bediscuseerd, o.a. door de Nederlander Erasmus.
Hij ontdekte talloze fouten in de Vulgaat, omdat het zo vaak overgeschreven was.
Ontdekkers van nieuwe werelddelen
In de late Middeleeuwen werd de handel steeds internationaler. Rond 1450 was de
topografische kaart van het Middellandse zeegebied dankzij alle handelscontacten
behoorlijk gedetailleerd en betrouwbaar. Voor de wereldkaart gold dit niet.
Noord-Italianen dreven handel met Aziatische landen, om winst te maken werden deze voor
hoge prijzen doorverkocht in Spanje en Portugal. Handel over land was niet mogelijk, dus
organiseerde de Portugese prins Hendrik de Zeevaarder ontdekkingsreizen langs de Noord-
Afrikaanse kust. De Portugezen bezetten eilanden waar ze langskwamen. In 1488 voer
Bartolomeus Diaz als eerste om de zuidpunt van Afrika en in 1498 bereikte Vasco de Gama
de westkust van India. Vanuit factorijen, handelsposten aan een buitenlandse post, dreven
zij handel met de inheemse bevolking. Dit was riskant, want vele schepen kwamen niet
terug.
De Portugezen hielden de zeeroute naar Azië geheim en zwaarbewaakt. In 1492 kwam er in
Spanje een einde aan de Reconquista. De Spaanse koning en koningin konden nu geld
vrijmaken voor een ontdekkingstocht. Columbus dacht via het westen Indië te kunnen
bereiken, hij vroeg de Portugese koning om geld, maar dit werd afgekeurd. De Spaanse
koning financierden wel drie schepen. Na vijf weken kwam hij aan in het Caraïbische gebied,
hij dacht Indië bereikt te hebben. Amerigo Verspucci verkende enkele jaren later dit gebied
ook en besefte dat het een nieuw werelddeel was.
In Amerika leefden twee grote indianenvolken, de Azteken en de Inca’s. Er gingen verhalen
rond dat er enorme goudvoorraden waren, hier kwam veel Spaanse adel op af. Deze
conquistadores trokken gewapend het binnenland in. Er braken gevechten uit, de Azteken
waren met meer, maar door de wapens van de Spanjaarden wonnen zij. Doordat de
Indianen niet immuun waren voor Europese ziekten, stierven er miljoenen.
