Samenvatting H1
Van jager-verzamelaars naar boeren
Dat mensapen op twee benen begonnen te lopen had meerdere voordelen, zo was het
sneller en konden ze hun omgeving goed zien. Ook begonnen ze met het maken van hun
eigen werktuigen. Deze zeer langzame ontwikkelen, waarbij aanpassing aan de omgeving
een belangrijke rol speelt, heet evolutie. Er waren een aantal essentiële verschillen tussen de
homo sapiens en hun voorouders. De homo sapiens ontwikkelden een gesprokken taal,
hiermee kon kennis met anderen worden gedeeld, bewaard, doorgegeven, gebruikt en
uitbereid collectief leren. Ook hadden ze het vermogen om op symbolische wijze te
kunnen denken, bijvoorbeeld dat ze doden begroeven met grafgiften.
De Neanderthalers en de eerste moderne mensen waren jager-verzamelaars ze leefden
als nomaden in kleine groepen en waren voortdurend op zoek naar voedsel. Als de carrying
capacity, de draagkracht van een gebied, te laag was, kon dat ertoe leiden dat de groep
wegtrok naar een ander gebied.
Rond 20.000 v. Chr. werd het in het Midden-Oosten natter en warmer, dit zorgde voor een
overvloed aan voedsel, rondtrekken was niet meer noodzakelijk. Er ontstonden dorpen.
Rond 12.000 v. Chr. werd het weer kouder en droger, overvloed aan graan en wilde dieren
neemt af, mensen ontdekken hoe je graan moet verbouwen. Dit was noodzaak, want de
bevolking was flink toegenomen door de klimaatveranderingen. Behalve akkerbouw
ontstond er ook veeteelt. Omdat deze gevolgen zo groot zijn, spreken we van de
landbouwrevolutie.
Rond 5.000 v. Chr. kwam de landbouwrevolutie ook naar West-Europa. Door de
bevolkingsgroei ontstond waarschijnlijk een bevolkingsdruk waardoor mensen uit het
Midden-Oosten naar West-Europa gingen met hun kennis over landbouw. Door de
landbouw ging met sedentair leven op een permanente plek.
Dorpen en stadstaten
Culturen zijn vaak vernoemd naar de plek waar ze leefden of naar bijzondere voorwerpen
die ze maakten.
Boeren die rondom de Eufraat, Tigris en Nijl gingen wonen, waren aangewezen op het
rivierwater, want er viel weinig regen. Door kanalen te graven konden ze dit naar hun akkers
brengen en het overtollige water kon bij overstromingen achter dammetjes opgevangen
worden irrigatielandbouw. Boeren die een rijkere oogst binnenhaalden, kregen meer
aanzien en macht en werden na verloop van tijd leiders, zo ontstond het koningschap.
Dankzij de succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolking en groeiden sommige dorpen
uit tot steden in Mesopotamië. Enkele gingen het omliggende platteland overheersen
stadstaten. Stedelijke gemeenschappen hadden een aantal kenmerken, een groot deel was
boer, wel was er specialisatie ontstaan, er was een hiërarchische samenleving. In de meeste
stadstaten geloofde men in meerdere goden polytheïsme.
Van jager-verzamelaars naar boeren
Dat mensapen op twee benen begonnen te lopen had meerdere voordelen, zo was het
sneller en konden ze hun omgeving goed zien. Ook begonnen ze met het maken van hun
eigen werktuigen. Deze zeer langzame ontwikkelen, waarbij aanpassing aan de omgeving
een belangrijke rol speelt, heet evolutie. Er waren een aantal essentiële verschillen tussen de
homo sapiens en hun voorouders. De homo sapiens ontwikkelden een gesprokken taal,
hiermee kon kennis met anderen worden gedeeld, bewaard, doorgegeven, gebruikt en
uitbereid collectief leren. Ook hadden ze het vermogen om op symbolische wijze te
kunnen denken, bijvoorbeeld dat ze doden begroeven met grafgiften.
De Neanderthalers en de eerste moderne mensen waren jager-verzamelaars ze leefden
als nomaden in kleine groepen en waren voortdurend op zoek naar voedsel. Als de carrying
capacity, de draagkracht van een gebied, te laag was, kon dat ertoe leiden dat de groep
wegtrok naar een ander gebied.
Rond 20.000 v. Chr. werd het in het Midden-Oosten natter en warmer, dit zorgde voor een
overvloed aan voedsel, rondtrekken was niet meer noodzakelijk. Er ontstonden dorpen.
Rond 12.000 v. Chr. werd het weer kouder en droger, overvloed aan graan en wilde dieren
neemt af, mensen ontdekken hoe je graan moet verbouwen. Dit was noodzaak, want de
bevolking was flink toegenomen door de klimaatveranderingen. Behalve akkerbouw
ontstond er ook veeteelt. Omdat deze gevolgen zo groot zijn, spreken we van de
landbouwrevolutie.
Rond 5.000 v. Chr. kwam de landbouwrevolutie ook naar West-Europa. Door de
bevolkingsgroei ontstond waarschijnlijk een bevolkingsdruk waardoor mensen uit het
Midden-Oosten naar West-Europa gingen met hun kennis over landbouw. Door de
landbouw ging met sedentair leven op een permanente plek.
Dorpen en stadstaten
Culturen zijn vaak vernoemd naar de plek waar ze leefden of naar bijzondere voorwerpen
die ze maakten.
Boeren die rondom de Eufraat, Tigris en Nijl gingen wonen, waren aangewezen op het
rivierwater, want er viel weinig regen. Door kanalen te graven konden ze dit naar hun akkers
brengen en het overtollige water kon bij overstromingen achter dammetjes opgevangen
worden irrigatielandbouw. Boeren die een rijkere oogst binnenhaalden, kregen meer
aanzien en macht en werden na verloop van tijd leiders, zo ontstond het koningschap.
Dankzij de succesvolle irrigatielandbouw groeide de bevolking en groeiden sommige dorpen
uit tot steden in Mesopotamië. Enkele gingen het omliggende platteland overheersen
stadstaten. Stedelijke gemeenschappen hadden een aantal kenmerken, een groot deel was
boer, wel was er specialisatie ontstaan, er was een hiërarchische samenleving. In de meeste
stadstaten geloofde men in meerdere goden polytheïsme.
