Educatie tijdens de hartrevalidatie.
Medicatie
Nitraten:
Werkingsmechanisme
Nitraten: worden in gladde spiercellen van de vaatwand omgezet in o.a. stikstofmonoxide (NO).
Hierdoor ontstaat:
- Vasodilatatie van veneuze capaciteitsvaten. Door deze vaatverwijding daalt de centraal
veneuze druk en neemt de toevoer van bloed naar het hart af;
- Vasodilatatie van arteriolen (in mindere mate). Hierdoor daalt de perifere weerstand;
- Vasodilatatie van coronaire vaten.
Nicorandil is behalve een nitraat, ook nog een kaliumkanaalopener.
Effect
- Daling van de einddiastolische druk in het linkerventrikel (voorbelasting). Hierdoor neemt de
zuurstofbehoefte van het myocard af en verbetert de subendocardiale bloedstroom.
- Daling van de systemische vasculaire weerstand (nabelasting).
- Toename van de coronaire bloedvoorziening.
Bij continue toediening van nitraten treedt tolerantie op; dit is het verlies van effect tijdens
aanhoudende behandeling.
Meest voorkomende bijwerken
(Orthostatische) hypotensie;
o Hypotensie is een veelvoorkomende bijwerking van nitraten; dit wordt veroorzaakt
door dilatatie van arteriën en venen. Dit kan geassocieerd zijn met
(reflex)tachycardie, hartkloppingen en soms zelfs een circulatoire collaps.
Hartkloppingen;
(Reflex)tachycardie;
Hoofdpijn;
o Hoofdpijn wordt veroorzaakt worden door dilatatie van de cerebrale vaten. Dit
neemt vaak af na enkele dagen en na dosisverlaging. Nitraten kunnen migraine en
andere vormen van hoofdpijn ook verergeren.
Slaperigheid;
Gevoel van zwakte.
Bètablokkers
Werkingsmechanisme:
, - Blokkeren β1 en/of β2-receptoren; hierdoor neemt de gevoeligheid van het weefsel voor
adrenerge prikkeling (door endogene of exogene catecholaminen) af.
- De werking van de β-blokkers metoprolol en propranolol bij migraine wordt toegeschreven
aan een vergroting van de perifere vaatweerstand.
Effect
Bij atriumfibrilleren:
- Vertraging van de AV-geleiding;
- Verlenging van de refractaire periode;
- Verlaging van de hartfrequentie.
Bij hartfalen:
- Afname van hartfrequentie en hartminuutvolume;
- Toename van ejectiefractie;
- Afname van hypertrofie in myocard.
Bij hypertensie:
- Afname hartfrequentie en hartminuutvolume. Hierdoor daalt de bloeddruk;
- Remming van de renineafgifte. Hierdoor neemt het angiotensine II-gehalte af, waardoor de
bloeddruk daalt.
Bij hyperthyreoïdie:
- Minder symptomen van hyperthyreoïdie zoals tremor, tachycardie.
Bij migraine:
- Afname van het aantal migraine-aanvallen.
De β-blokkers acebutolol, atenolol, esmolol, landiolol, metoprolol en propranolol worden beschouwd
als klasse II-anti-aritmica. Sotalol wordt beschouwd als een klasse III-anti-aritmicum maar bezit ook
klasse II anti-aritmische eigenschappen.
De β-receptoren worden verdeeld in:
- β1-receptoren (voornamelijk in de pacemakercellen van het hart, in het myocard). Prikkeling
hiervan veroorzaakt postsynaptisch tachycardie en toename van het hartminuutvolume; de
snelheid van prikkelgeleiding in het hart neemt toe, de refractaire periode wordt korter,
meer renine komt vrij uit de juxtaglomerulaire cellen;
- β2-receptoren (o.a. in de wanden van de luchtwegen en van bepaalde bloedvaten).
Prikkeling hiervan postsynaptisch geeft verwijding van de bronchiolen met verminderde
kliersecretie en vasodilatatie van onder andere de bloedvaten van dwarsgestreept
spierweefsel en daarmede reflectoire tachycardie; voorts wordt de glycogenolyse en lipolyse
gestimuleerd. Prikkeling van presynaptische β2-receptoren stimuleert de afgifte van
noradrenaline.
De werking van de β-blokkers volgt logischerwijs uit de fysiologie van het sympathische systeem:
blokkade van β1- èn β2-receptoren kan leiden tot bloeddrukdaling, afname van het
hartminuutvolume (en vertraagde AV-geleiding), verminderde perifere circulatie en eventueel tot
toename van bronchiale secretie, vernauwing der bronchiolen en remming van de glycogenolyse
(hypoglykemie). Blokkade van voornamelijk β1-receptoren geeft wel het vermelde cardiovasculaire
effect, maar minder bronchiale effecten. Aangezien ook het centrale zenuwstelsel β-receptoren
bezit, kan toediening van β-blokkers leiden tot bepaalde effecten in het centrale zenuwstelsel. Op
Medicatie
Nitraten:
Werkingsmechanisme
Nitraten: worden in gladde spiercellen van de vaatwand omgezet in o.a. stikstofmonoxide (NO).
Hierdoor ontstaat:
- Vasodilatatie van veneuze capaciteitsvaten. Door deze vaatverwijding daalt de centraal
veneuze druk en neemt de toevoer van bloed naar het hart af;
- Vasodilatatie van arteriolen (in mindere mate). Hierdoor daalt de perifere weerstand;
- Vasodilatatie van coronaire vaten.
Nicorandil is behalve een nitraat, ook nog een kaliumkanaalopener.
Effect
- Daling van de einddiastolische druk in het linkerventrikel (voorbelasting). Hierdoor neemt de
zuurstofbehoefte van het myocard af en verbetert de subendocardiale bloedstroom.
- Daling van de systemische vasculaire weerstand (nabelasting).
- Toename van de coronaire bloedvoorziening.
Bij continue toediening van nitraten treedt tolerantie op; dit is het verlies van effect tijdens
aanhoudende behandeling.
Meest voorkomende bijwerken
(Orthostatische) hypotensie;
o Hypotensie is een veelvoorkomende bijwerking van nitraten; dit wordt veroorzaakt
door dilatatie van arteriën en venen. Dit kan geassocieerd zijn met
(reflex)tachycardie, hartkloppingen en soms zelfs een circulatoire collaps.
Hartkloppingen;
(Reflex)tachycardie;
Hoofdpijn;
o Hoofdpijn wordt veroorzaakt worden door dilatatie van de cerebrale vaten. Dit
neemt vaak af na enkele dagen en na dosisverlaging. Nitraten kunnen migraine en
andere vormen van hoofdpijn ook verergeren.
Slaperigheid;
Gevoel van zwakte.
Bètablokkers
Werkingsmechanisme:
, - Blokkeren β1 en/of β2-receptoren; hierdoor neemt de gevoeligheid van het weefsel voor
adrenerge prikkeling (door endogene of exogene catecholaminen) af.
- De werking van de β-blokkers metoprolol en propranolol bij migraine wordt toegeschreven
aan een vergroting van de perifere vaatweerstand.
Effect
Bij atriumfibrilleren:
- Vertraging van de AV-geleiding;
- Verlenging van de refractaire periode;
- Verlaging van de hartfrequentie.
Bij hartfalen:
- Afname van hartfrequentie en hartminuutvolume;
- Toename van ejectiefractie;
- Afname van hypertrofie in myocard.
Bij hypertensie:
- Afname hartfrequentie en hartminuutvolume. Hierdoor daalt de bloeddruk;
- Remming van de renineafgifte. Hierdoor neemt het angiotensine II-gehalte af, waardoor de
bloeddruk daalt.
Bij hyperthyreoïdie:
- Minder symptomen van hyperthyreoïdie zoals tremor, tachycardie.
Bij migraine:
- Afname van het aantal migraine-aanvallen.
De β-blokkers acebutolol, atenolol, esmolol, landiolol, metoprolol en propranolol worden beschouwd
als klasse II-anti-aritmica. Sotalol wordt beschouwd als een klasse III-anti-aritmicum maar bezit ook
klasse II anti-aritmische eigenschappen.
De β-receptoren worden verdeeld in:
- β1-receptoren (voornamelijk in de pacemakercellen van het hart, in het myocard). Prikkeling
hiervan veroorzaakt postsynaptisch tachycardie en toename van het hartminuutvolume; de
snelheid van prikkelgeleiding in het hart neemt toe, de refractaire periode wordt korter,
meer renine komt vrij uit de juxtaglomerulaire cellen;
- β2-receptoren (o.a. in de wanden van de luchtwegen en van bepaalde bloedvaten).
Prikkeling hiervan postsynaptisch geeft verwijding van de bronchiolen met verminderde
kliersecretie en vasodilatatie van onder andere de bloedvaten van dwarsgestreept
spierweefsel en daarmede reflectoire tachycardie; voorts wordt de glycogenolyse en lipolyse
gestimuleerd. Prikkeling van presynaptische β2-receptoren stimuleert de afgifte van
noradrenaline.
De werking van de β-blokkers volgt logischerwijs uit de fysiologie van het sympathische systeem:
blokkade van β1- èn β2-receptoren kan leiden tot bloeddrukdaling, afname van het
hartminuutvolume (en vertraagde AV-geleiding), verminderde perifere circulatie en eventueel tot
toename van bronchiale secretie, vernauwing der bronchiolen en remming van de glycogenolyse
(hypoglykemie). Blokkade van voornamelijk β1-receptoren geeft wel het vermelde cardiovasculaire
effect, maar minder bronchiale effecten. Aangezien ook het centrale zenuwstelsel β-receptoren
bezit, kan toediening van β-blokkers leiden tot bepaalde effecten in het centrale zenuwstelsel. Op
