Samenvatting leerpad B vpki volwassene

Leerpad B - vpki volwassenen

1. Oorzaken van blaasproblemen

1.1 Dwarslaesie

Verlamming, gevoelsuitval van de zenuwen die lopen onder de
dwarslaesie, bij dwarslaesie vervalt de normale blaasregulatie:
 Verstoord mictiepatroon: retentie
 Gevaar: stase van urine → infectie
 Door de spinale shockfase van het ongeluk zal er een slappe blaas
ontstaan

Reflexboog van de blaas kan intact zijn (reflexblaas) maar ook
beschadigd zijn waardoor er een slappe blaas ontstaat

Intact = links
Beschadigd = rechts




 Het opmeten van de schade: hoe hoger de laesie, hoe groter de
uitval

 Criteria: hoogte van de laesie:
o Hoger dan thoracaal 2 = Tetraplegie
 Ik kan mijn handen niet meer gebruiken. Een patiënt zegt:
“Mijn hoofd is mijn lichaam”

o Lager dan thoracaal 2 = Paraplegie
 Ik kan mijn handen nog wel gebruiken

Gevolgen:
 Verlamming
 Gevoelsuitval
 Gestoorde reflexen (urethraspasme)
 Vegetatieve stoornissen
o Blaas en darmfunctie
o Bloeddrukregeling
o Controle lichaamstemperatuur

, 1.2 Urineretentie

Een toestand waarbij iemand niet in staat is om de blaas (volledig) te
ledigen
 Symptomen: patiënt drinkt normaal maar toch geen urinelozing,
overvulling van de blaas met globus als gevolg, (soms) kleine
urinelozing (evt. incontinentie), dysurie en gevoel van volheid


1.3 Interludium – enkele begrippen

Algemene termen Termen i.v.m. Mictie Urine
diurese
Diurese (in en out Polyurie (veel Urineretentie Pyurie (pus, WBC
van drinken, plassen) (wel aanmaak, als vlokken in
transpireren, geen lozing) urine)
ademen, plassen)
Urinedebiet Oligurie (aanmaak Urineresidu Hematurie (bloed
(hoeveelheid van maar zeer weinig (achtergebleve in urine)
urine dat is geplast plassen) n urine in
blaas)
Vochtbalans Anurie (geen Pollakisurie Glucosurie (suiker
(balans van in en aanmaak en (veel in urine)
out) lozing) aandrang,
weinig
plassen)
Dysurie (pijn of Ketonurie
brandgevoel (ketonen in urine)
tijdens
plassen)
Algurie (pijn bij Proteïnurie
plassen) (eiwitten in urine)
Pseudo-anurie
(volledige
urineretentie)


2. Anatomie
 Ureters: urineleiders naar de blaas van de nieren

 Blaas: heeft uitmonding van de ureters achteraan en heeft een
klepmechanisme dat voorkomt dat er urine terugvloeit naar de
nieren → verhindering van VUR

 Urethra:

, o man: is lang en prostaat ligt om urethra heen en
mond uit in de penis
o vrouw: is kort en heeft meer risico voor UWI, deze
mond uit in de vulva




2.1 Blaasreflex en mictie
Blaasreflex is de progressieve vulling van de blaas

 Rekreceptoren: wanneer blaas vult gaan er signalen naar
ruggenmerg en hersencortex zodat je het gevoel krijgt dat hij vult.
 Reflex: contractie van de detrusorspier (gladde spier in blaaswand
→ parasympathisch ZS) relaxatie van de interne sfincter (glad
spierweefsel → sympathisch ZS
 Er is controle door het mictiecentrum in de hersenstam (niet bij
peuters!) en is onder invloed van de cortex (vrije wil), die inhibeert
de reflex en controle van de externe sluitspier (skeletspierweefsel)




3. Urinaire katherisatie
Katheterisatie is het inbrengen van een hol, buisvormig instrument in de
urethra die in de blaas wordt gebracht voor afvloeien van urine. Kan
eenmalig of voor een langere tijd
 Short-term: 1 tot 14 à 30 dagen
 Long-term: langer dan 30 dagen aanwezig bv. bij urinaire retentie
en urine-incontinentie, op voorwaarde dat er eerst andere dingen
zijn geprobeerd.


3.1 Eenmalige katheterisatie

Het eenmalig inbrengen van een katheter tot in de blaas met als doel de
blaas kunstmatig te legen, staalafname of residu te verwijderen, daarna
wordt de katheter direct verwijderd
= op doktervoorschrift (B2) → alsook toezicht, uitvoering en voorbereiding
van blaasinstallatie en drainage van de urinaire tractus

3.2 Indicaties