Leerpad A - diabetes
verpleegkundige interventies
1. Wat is diabetes?
⇒ Aandoening gekenmerkt door een te hoog suikergehalte (glycemie) in
het bloed ‘suikerziekte’
Diabetes type 1 ‘juveniele diabetes’: er wordt geen
insuline aangemaakt door de bèta-cellen bij eilandjes van
Langerhans, ong. 10% van de patiënten heeft het
Diabetes type 2 ‘ouderdomsdiabetes’: er wordt
onvoldoende insuline aangemaakt met tekort, ong. 85-
90% van de patiënt heeft het
Insulineresistentie: lichaam reageert onvoldoende op
de insuline
Zwangerschapsdiabetes: ong. 1/20 zwangerschappen geven dit
Kan nog niet worden genezen maar wel voldoende gecontroleerd!
1.1 Glucosemetabolisme
Bij het eten van voeding worden er al een paar enzymen aangemaakt
om het eten te verteren, tegelijkertijd gaat de pancreas insuline aanmaken
door de bètacellen bij de eilandjes van Langerhans. Bij het normale
metabolisme wordt er genoeg insuline aangemaakt om ervoor te zorgen
dat de glucose wordt opgenomen door de lichaamscellen. Bij diabetes is
er een verstoring van de aanmaak van insuline waarbij er ofwel GEEN
insuline wordt aangemaakt en de glucose niet kan worden opgenomen en
gewoon in het bloed blijft. Ofwel is er ONVOLDOENDE insuline dat wordt
aangemaakt waarbij er een klein deel van de glucose pas in de cellen
gaan, maar alsnog te veel in het bloed achterblijft. Hierdoor is er
medicatie nodig om het insulinegehalte te normaliseren en ervoor zorgen
dat er genoeg wordt aangemaakt om al de glucose op te nemen, zodat er
ook genoeg energie is voor het lichaam te verbranden. Door het nemen
van OAD of insuline kan dit worden bij gesterkt.
Bij een glycemie hoger dan 180 kunnen de nieren het niet meer
filteren dus gaan de nieren het gewoon meegeven bij de urine
(glucosurie)
, 2. Diabetes type 1 en 2
⇒ Voor beiden behandeling:
Voeding, lichaamsbeweging, insulinetherapie, OAD en zelfcontrole +
educatie
Veel mensen weten het eigenlijk niet (zeker 1/3)
2.1 Diabetes type 1 of juveniele diabetes
⇒ Een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de eigen bètacellen
vernietigt in de pancreas dus geen insulineaanmaak en stop van de
productie ervan
Treedt plots op met korde tijd van symptomen en meestal jonge
mensen
Behandeling: insuline inspuiten 4x/dag voor elke maaltijd en
slapengaan + evt. tussendoortjes met koolhydraten OF een
insulinepomp dragen (continu)
Symptomen: plots, polyurie, polydipsie (veel drinken),
vermoeidheid en algemene malaise, vermageren ondanks goede
eetlust (geen energie of KH dus lichaam verbrand vetten),
ketoacidose (door verbranden vet → aanmaak ketonen)
Diagnose:
Veneuze bloedafname (2x bij nuchter zijn 126mg/dl of 2x random
200mg/dl) of een OGTT (patiënt is nuchter, 75g glucose in water
drinken op 5min ⇒ bij diabetes is het 200mg/dl na 2u en bij twijfel
levensstijl aanpassen en hertesten na 1j (ook hertesten met
veneuze bloedafname)
o Vingerprik voor glycemie te meten is niet bedoeld voor
diagnose
2.2 Diabetes type 2 of ouderdomsdiabetes
⇒ = diabetes dat komt door risicofactoren zoals OBESITAS! Farmaca
(diuretica, cortico..) leeftijd >65j, vroeger zwangerschapsdiabetes en
hyperlipidemie
verpleegkundige interventies
1. Wat is diabetes?
⇒ Aandoening gekenmerkt door een te hoog suikergehalte (glycemie) in
het bloed ‘suikerziekte’
Diabetes type 1 ‘juveniele diabetes’: er wordt geen
insuline aangemaakt door de bèta-cellen bij eilandjes van
Langerhans, ong. 10% van de patiënten heeft het
Diabetes type 2 ‘ouderdomsdiabetes’: er wordt
onvoldoende insuline aangemaakt met tekort, ong. 85-
90% van de patiënt heeft het
Insulineresistentie: lichaam reageert onvoldoende op
de insuline
Zwangerschapsdiabetes: ong. 1/20 zwangerschappen geven dit
Kan nog niet worden genezen maar wel voldoende gecontroleerd!
1.1 Glucosemetabolisme
Bij het eten van voeding worden er al een paar enzymen aangemaakt
om het eten te verteren, tegelijkertijd gaat de pancreas insuline aanmaken
door de bètacellen bij de eilandjes van Langerhans. Bij het normale
metabolisme wordt er genoeg insuline aangemaakt om ervoor te zorgen
dat de glucose wordt opgenomen door de lichaamscellen. Bij diabetes is
er een verstoring van de aanmaak van insuline waarbij er ofwel GEEN
insuline wordt aangemaakt en de glucose niet kan worden opgenomen en
gewoon in het bloed blijft. Ofwel is er ONVOLDOENDE insuline dat wordt
aangemaakt waarbij er een klein deel van de glucose pas in de cellen
gaan, maar alsnog te veel in het bloed achterblijft. Hierdoor is er
medicatie nodig om het insulinegehalte te normaliseren en ervoor zorgen
dat er genoeg wordt aangemaakt om al de glucose op te nemen, zodat er
ook genoeg energie is voor het lichaam te verbranden. Door het nemen
van OAD of insuline kan dit worden bij gesterkt.
Bij een glycemie hoger dan 180 kunnen de nieren het niet meer
filteren dus gaan de nieren het gewoon meegeven bij de urine
(glucosurie)
, 2. Diabetes type 1 en 2
⇒ Voor beiden behandeling:
Voeding, lichaamsbeweging, insulinetherapie, OAD en zelfcontrole +
educatie
Veel mensen weten het eigenlijk niet (zeker 1/3)
2.1 Diabetes type 1 of juveniele diabetes
⇒ Een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem de eigen bètacellen
vernietigt in de pancreas dus geen insulineaanmaak en stop van de
productie ervan
Treedt plots op met korde tijd van symptomen en meestal jonge
mensen
Behandeling: insuline inspuiten 4x/dag voor elke maaltijd en
slapengaan + evt. tussendoortjes met koolhydraten OF een
insulinepomp dragen (continu)
Symptomen: plots, polyurie, polydipsie (veel drinken),
vermoeidheid en algemene malaise, vermageren ondanks goede
eetlust (geen energie of KH dus lichaam verbrand vetten),
ketoacidose (door verbranden vet → aanmaak ketonen)
Diagnose:
Veneuze bloedafname (2x bij nuchter zijn 126mg/dl of 2x random
200mg/dl) of een OGTT (patiënt is nuchter, 75g glucose in water
drinken op 5min ⇒ bij diabetes is het 200mg/dl na 2u en bij twijfel
levensstijl aanpassen en hertesten na 1j (ook hertesten met
veneuze bloedafname)
o Vingerprik voor glycemie te meten is niet bedoeld voor
diagnose
2.2 Diabetes type 2 of ouderdomsdiabetes
⇒ = diabetes dat komt door risicofactoren zoals OBESITAS! Farmaca
(diuretica, cortico..) leeftijd >65j, vroeger zwangerschapsdiabetes en
hyperlipidemie
