HOOFDSTUK 4: HET WEEFSELNIVEAU.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem
kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt
om een keypoint uit te werken.
endocrien Klierproduct wordt afgegeven in het inwendig milieu
klierproduct (weefselvocht en het bloed).
Exocrien Klierproducten worden aan het externe opperclak van het
klierproduct epitheel afgegeven.
Epitheel Een van de vier primaire weefseltypen. Een laag cellen die
een buitenste deklaag of een inwendige bekleding vormt
van een lichaamsholte of van een bloedvat.
Basale membraan Membraan dat ervoor zorgt dat epitheelcellen stevig
verbonden zijn met heel het lichaam. Dit membraan ligt
tussen het epitheel en de onderliggende bindweefsels.
Mestcellen/ Kleine, beweeglijke bindweefselcellen die vaak in de buurt
mastocyten van bloedvaten worden aangetroffen.
Grondsubstantie Vult de ruimten tussen cellen en omgeeft de vezelf in het
bindweefsel. In normaal bindweefsel in strikte zin is de
grondsubstantie helder en kleurloos en heeft ze de
consistentie van stroop.
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de
terminologie zelf kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van
kunnen geven:
- Som de vier weefseltypen op en geef ook de verdere verfijningen.
1. EPITHEEL
- Wat is ‘epitheel’?
= bestaat uit lagen cellen die in- of uitwendige oppervlakken
bekleden en uit klieren. Klieren bestaan uit cellen die producten
afscheiden; deze cellen zijn van epitheel afgeleid.
1
, - Belangrijke kenmerken:
*de cellen liggen dicht opeengepakt. Bij andere weefseltypen liggen
de cellen soms ver uit elkaar en door extracellulaire stoffen
gescheiden.
*ze hebben een vrij oppervlak dat aan de omgeving, of aan een
inwendig compartiment of inwendige transportbuis is blootgesteld.
*ze zijn via een basaal membraan met het onderliggende
bindweefsel verbonden.
*bloedvaten zijn afwezig.
- Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen.
1. Tight function = een dichte verbinding tussen cellen.
2. Gap function = een verbinding tussen de cellen waarbij er ook
nog een opening is voor diffusie van stoffen en van water.
3. Desmosoom = een verbinding tussen de cellen waarbij er telkens
een verbinding is met het cytoskelet.
- Bespreek de functie van microvilli en van cilia op het epitheliaal
oppervlak.
Microvilli = veel soorten epitheel die inwendige transportbuizen
bekleden, hebben microvilli op hun buitenste oppervlak. Het
oppervlak van een cel vergroot hierdoor.
Cilia = aanwezig op het uitwendige oppervlak van het epitheel en
verplaatsen van stoffen langs het epitheel.
- Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Een epitheel moet zichzelf voortdurend herstellen en vernieuwen.
De enige manier waarop epitheel zijn structuur in de loop van de tijd
kan handhaven, is door de voortdurende deling van
ongedifferentieerde cellen, de zogenaamde stamcellen.
- Bespreek op welke manier het aantal cellagen en de verschillende
celvormen een invloed heeft op de functie van het epitheel.
AANTAL
*éénlagig: één cellaag die het basale membraan bedekt. Dun,
kwetsbaar en kan geen goede mechanische bescherming bieden. Het
bekleedt inwendige compartimenten en transportbuizen (bv.
bloedvaten v/h hart).
*meerlagig: een grote mate van bescherming. Dit wordt meestal
aangetroffen in gebieden die mechanisch of chemisch worden belast
(bv. opp van de huid).
VORM
*afgevlakt = plaveiselepitheel, dun en vlakke cellen
2
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem
kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt
om een keypoint uit te werken.
endocrien Klierproduct wordt afgegeven in het inwendig milieu
klierproduct (weefselvocht en het bloed).
Exocrien Klierproducten worden aan het externe opperclak van het
klierproduct epitheel afgegeven.
Epitheel Een van de vier primaire weefseltypen. Een laag cellen die
een buitenste deklaag of een inwendige bekleding vormt
van een lichaamsholte of van een bloedvat.
Basale membraan Membraan dat ervoor zorgt dat epitheelcellen stevig
verbonden zijn met heel het lichaam. Dit membraan ligt
tussen het epitheel en de onderliggende bindweefsels.
Mestcellen/ Kleine, beweeglijke bindweefselcellen die vaak in de buurt
mastocyten van bloedvaten worden aangetroffen.
Grondsubstantie Vult de ruimten tussen cellen en omgeeft de vezelf in het
bindweefsel. In normaal bindweefsel in strikte zin is de
grondsubstantie helder en kleurloos en heeft ze de
consistentie van stroop.
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de
terminologie zelf kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van
kunnen geven:
- Som de vier weefseltypen op en geef ook de verdere verfijningen.
1. EPITHEEL
- Wat is ‘epitheel’?
= bestaat uit lagen cellen die in- of uitwendige oppervlakken
bekleden en uit klieren. Klieren bestaan uit cellen die producten
afscheiden; deze cellen zijn van epitheel afgeleid.
1
, - Belangrijke kenmerken:
*de cellen liggen dicht opeengepakt. Bij andere weefseltypen liggen
de cellen soms ver uit elkaar en door extracellulaire stoffen
gescheiden.
*ze hebben een vrij oppervlak dat aan de omgeving, of aan een
inwendig compartiment of inwendige transportbuis is blootgesteld.
*ze zijn via een basaal membraan met het onderliggende
bindweefsel verbonden.
*bloedvaten zijn afwezig.
- Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen.
1. Tight function = een dichte verbinding tussen cellen.
2. Gap function = een verbinding tussen de cellen waarbij er ook
nog een opening is voor diffusie van stoffen en van water.
3. Desmosoom = een verbinding tussen de cellen waarbij er telkens
een verbinding is met het cytoskelet.
- Bespreek de functie van microvilli en van cilia op het epitheliaal
oppervlak.
Microvilli = veel soorten epitheel die inwendige transportbuizen
bekleden, hebben microvilli op hun buitenste oppervlak. Het
oppervlak van een cel vergroot hierdoor.
Cilia = aanwezig op het uitwendige oppervlak van het epitheel en
verplaatsen van stoffen langs het epitheel.
- Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Een epitheel moet zichzelf voortdurend herstellen en vernieuwen.
De enige manier waarop epitheel zijn structuur in de loop van de tijd
kan handhaven, is door de voortdurende deling van
ongedifferentieerde cellen, de zogenaamde stamcellen.
- Bespreek op welke manier het aantal cellagen en de verschillende
celvormen een invloed heeft op de functie van het epitheel.
AANTAL
*éénlagig: één cellaag die het basale membraan bedekt. Dun,
kwetsbaar en kan geen goede mechanische bescherming bieden. Het
bekleedt inwendige compartimenten en transportbuizen (bv.
bloedvaten v/h hart).
*meerlagig: een grote mate van bescherming. Dit wordt meestal
aangetroffen in gebieden die mechanisch of chemisch worden belast
(bv. opp van de huid).
VORM
*afgevlakt = plaveiselepitheel, dun en vlakke cellen
2
