10
Geowijzer samenvatting
door scholing, versterking van de sociale cohesie en tegengaan van vervuiling van de
woonomgeving).
- grotestedenbeleid;
In 1995 komt er een minister voor grote steden en integratie. Het grotestedenbeleid doet zijn
intrede met aandacht voor wonen, werken en sociale problemen. In eerste instantie wordt
geprobeerd om meer bewoners met een hoog inkomen van buiten de wijk aan te trekken. Dit
moet de sociale samenhang en integratie stimuleren, de kansen vergrote en segregatie
tegengaan. Vanaf 1997 gaat men ook bouwen voor de bewoners die anders zullen vertrekken.
In bepaalde wijken worden de problemen door het nieuwe beleid niet opgelost. Vanaf 2003
stelt het Rijk het beleid bij en zet in op een actieprogramma waarbij bepaalde wijken centraal
staan. In 2007 krijgen probleemwijken extra geld en aandacht volgens het programma ‘van
probleemwijk naar prachtwijk’. Het tienjaren plan is gericht op het vergroten van de
leefbaarheid in een wijk. Na vier jaar trekt de overheid zich terug uit het stedelijke
vernieuwingsbeleid en stelt geen geld meer beschikbaar. Dit is onderdeel van de bredere
decentralisatietrend van de overheid. De gemeenten moeten de problemen in hun wijken
aanpakken.
Het platteland wordt vooral gebruikt voor landbouw. Daarnaast is veel grond in gebruik als
natuurgebied of recreatieve doeleinden.
6.6 Ruimtelijk beleid tot 2028
De overheid stelt plannen op om te ruimte te verdelen en gebieden aan te wijzen voor
bepaalde bestemmingen. In het ruimtelijk beleid heeft de rijksoverheid een andere rol dan de
provincie en gemeente.
-de rol van de overheid in het ruimtelijke beleid;
De laatste jaren is er sprake van een terugtredende rijksoverheid wat betreft het beleid op het
gebied van ruimtelijke ordening. Er worden nu richtlijnen opgesteld door het rijk. Het beleid
moet worden vormgegeven door de provincies en gemeenten, daarbij moeten zij zich houden
aan de richtlijnen. De kernpunten van de rijksoverheid:
-> versterking economie
-> meer ruimte voor opwekken van duurzame energie
->hoofdnetwerken van wegen, spoor en vaarwegen in stand houden en beter benutten
->verbetering van de kwaliteit van water, bodem en lucht
->Nederland beschermen tegen wateroverlast en overstromingen
->behoud van unieke cultuur zoals werelderfgoed.
->behoud van natuurgebieden
-de rol van provincies en gemeenten in het ruimtelijk beleid;
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de woningbouw en de aanleg van
bedrijventerreinen. Provincies voeren het landschapsbeleid uit. Het is hun taak om te zorgen
voor voldoende groene ruimte in en rondom steden.
7.1 Soorten grenzen
* natuurlijke en politieke grenzen
Grenzen die worden gevormd door natuurlijke belemmeringen, worden natuurlijke grenzen
genoemd. Kunstmatige grenzen zoals politieke grenzen zijn door mensen bedacht. De grenzen
van de zeeën zijn vastgelegd in het VN-Zeerechtverdrag. Het gebied tussen de kustlijn en
ruim twintig kilometer (twaalf zeemijl) vanaf de kust is de territoriale zee. Dit betekent dat de
, 11
Geowijzer samenvatting
wetten en regels gelden van het land waar het bij hoort. De wateren voorbij de territoriale
zone worden aangeduid met internationale wateren of open zee. Dit gebied is van niemand in
het bijzonder, dit wil niet zeggen dat er geen regels gelden. Tegen piraterij en slavenschepen
mag altijd worden opgetreden. Het gebied tussen de kustlijn en 200 zeemijl (dus inclusief
territoriale zee) is de exclusieve economische zee (EEZ). Binnen deze zone heeft de
aangrenzende staat het recht op de winning van aanwezige grondstoffen, het recht op visserij,
recht op het opwekken van energie en het recht op wetenschappelijk onderzoek. Het land dat
een EEZ instelt, is verantwoordelijk voor het beheer van de natuur in dit gebied.
Politieke grenzen kunnen open en gemakkelijk over te steken zijn, maar er zijn ook grenzen
waarbij een paspoortcontrole nodig is of zelfs grenzen waar muren of hekken zijn gebouwd
om controle te houden over wie de grens oversteekt.
Ook binnen een land kunnen grenzen zijn. Naast de landgrens heeft Nederland
provinciegrenzen, gemeentegrenzen en grenzen van de waterschappen. Een gemeentegrens
kan niet over een provinciegrens of landgrens heen.
*Gemeente
Sinds 1 januari 2019 zijn er 355 gemeenten, waarbij in iedere gemeente het gemeentebestuur
wordt gevormd door raadsleden, wethouders en een burgemeester.
*Provincie
Er zijn twaalf provincies. Het provinciebestuur bestaat uit Provinciale Staten, Gedeputeerde
Staten en de commissaris van de Koning en zetelt in het provinciehuis. De leden van de
Provinciale Staten bepalen in hoofdlijnen wat het beleid van de provincie is en controleren de
Gedeputeerde Staten. De Gedeputeerde Staten zijn het dagelijks bestuur van de provincie.
*Het Rijk
De rijksoverheid bestaat uit de regering en het parlement. De Eerste en de Tweede Kamer
vormen samen het parlement. De regering bestaat uit de Koning plus de ministers. De
belangrijkste taak van de Eerste Kamer is het beoordelen van wetsvoorstellen. De leden van
Geowijzer samenvatting
door scholing, versterking van de sociale cohesie en tegengaan van vervuiling van de
woonomgeving).
- grotestedenbeleid;
In 1995 komt er een minister voor grote steden en integratie. Het grotestedenbeleid doet zijn
intrede met aandacht voor wonen, werken en sociale problemen. In eerste instantie wordt
geprobeerd om meer bewoners met een hoog inkomen van buiten de wijk aan te trekken. Dit
moet de sociale samenhang en integratie stimuleren, de kansen vergrote en segregatie
tegengaan. Vanaf 1997 gaat men ook bouwen voor de bewoners die anders zullen vertrekken.
In bepaalde wijken worden de problemen door het nieuwe beleid niet opgelost. Vanaf 2003
stelt het Rijk het beleid bij en zet in op een actieprogramma waarbij bepaalde wijken centraal
staan. In 2007 krijgen probleemwijken extra geld en aandacht volgens het programma ‘van
probleemwijk naar prachtwijk’. Het tienjaren plan is gericht op het vergroten van de
leefbaarheid in een wijk. Na vier jaar trekt de overheid zich terug uit het stedelijke
vernieuwingsbeleid en stelt geen geld meer beschikbaar. Dit is onderdeel van de bredere
decentralisatietrend van de overheid. De gemeenten moeten de problemen in hun wijken
aanpakken.
Het platteland wordt vooral gebruikt voor landbouw. Daarnaast is veel grond in gebruik als
natuurgebied of recreatieve doeleinden.
6.6 Ruimtelijk beleid tot 2028
De overheid stelt plannen op om te ruimte te verdelen en gebieden aan te wijzen voor
bepaalde bestemmingen. In het ruimtelijk beleid heeft de rijksoverheid een andere rol dan de
provincie en gemeente.
-de rol van de overheid in het ruimtelijke beleid;
De laatste jaren is er sprake van een terugtredende rijksoverheid wat betreft het beleid op het
gebied van ruimtelijke ordening. Er worden nu richtlijnen opgesteld door het rijk. Het beleid
moet worden vormgegeven door de provincies en gemeenten, daarbij moeten zij zich houden
aan de richtlijnen. De kernpunten van de rijksoverheid:
-> versterking economie
-> meer ruimte voor opwekken van duurzame energie
->hoofdnetwerken van wegen, spoor en vaarwegen in stand houden en beter benutten
->verbetering van de kwaliteit van water, bodem en lucht
->Nederland beschermen tegen wateroverlast en overstromingen
->behoud van unieke cultuur zoals werelderfgoed.
->behoud van natuurgebieden
-de rol van provincies en gemeenten in het ruimtelijk beleid;
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de woningbouw en de aanleg van
bedrijventerreinen. Provincies voeren het landschapsbeleid uit. Het is hun taak om te zorgen
voor voldoende groene ruimte in en rondom steden.
7.1 Soorten grenzen
* natuurlijke en politieke grenzen
Grenzen die worden gevormd door natuurlijke belemmeringen, worden natuurlijke grenzen
genoemd. Kunstmatige grenzen zoals politieke grenzen zijn door mensen bedacht. De grenzen
van de zeeën zijn vastgelegd in het VN-Zeerechtverdrag. Het gebied tussen de kustlijn en
ruim twintig kilometer (twaalf zeemijl) vanaf de kust is de territoriale zee. Dit betekent dat de
, 11
Geowijzer samenvatting
wetten en regels gelden van het land waar het bij hoort. De wateren voorbij de territoriale
zone worden aangeduid met internationale wateren of open zee. Dit gebied is van niemand in
het bijzonder, dit wil niet zeggen dat er geen regels gelden. Tegen piraterij en slavenschepen
mag altijd worden opgetreden. Het gebied tussen de kustlijn en 200 zeemijl (dus inclusief
territoriale zee) is de exclusieve economische zee (EEZ). Binnen deze zone heeft de
aangrenzende staat het recht op de winning van aanwezige grondstoffen, het recht op visserij,
recht op het opwekken van energie en het recht op wetenschappelijk onderzoek. Het land dat
een EEZ instelt, is verantwoordelijk voor het beheer van de natuur in dit gebied.
Politieke grenzen kunnen open en gemakkelijk over te steken zijn, maar er zijn ook grenzen
waarbij een paspoortcontrole nodig is of zelfs grenzen waar muren of hekken zijn gebouwd
om controle te houden over wie de grens oversteekt.
Ook binnen een land kunnen grenzen zijn. Naast de landgrens heeft Nederland
provinciegrenzen, gemeentegrenzen en grenzen van de waterschappen. Een gemeentegrens
kan niet over een provinciegrens of landgrens heen.
*Gemeente
Sinds 1 januari 2019 zijn er 355 gemeenten, waarbij in iedere gemeente het gemeentebestuur
wordt gevormd door raadsleden, wethouders en een burgemeester.
*Provincie
Er zijn twaalf provincies. Het provinciebestuur bestaat uit Provinciale Staten, Gedeputeerde
Staten en de commissaris van de Koning en zetelt in het provinciehuis. De leden van de
Provinciale Staten bepalen in hoofdlijnen wat het beleid van de provincie is en controleren de
Gedeputeerde Staten. De Gedeputeerde Staten zijn het dagelijks bestuur van de provincie.
*Het Rijk
De rijksoverheid bestaat uit de regering en het parlement. De Eerste en de Tweede Kamer
vormen samen het parlement. De regering bestaat uit de Koning plus de ministers. De
belangrijkste taak van de Eerste Kamer is het beoordelen van wetsvoorstellen. De leden van
