Zelfstudie 5, Politiek en Geschiedenis 1, 2020-2021
Uit het boek: De weg naar een federaal land: blz. Hoofdstuk 11: blz. 149-154
a) Waarom effende de staatshervorming van 1970 de weg naar een federaal land?
31 Maart 1968: Parlementsverkiezingen leidden tot een politieke aardverschuiving.
Nationale partijen krijgen ¼ van de stemmen. Hervorming was onontkoombaar
1970: Eerste staatshervorming. 132 dagen onderhandeld voor een socialistische en
christendemocratische regering
Rooms-rode regering-Eyskens-Merlot:
› Zorgde voor eerste staatshervorming.
› Voor zo’n staatshervorming was een herziening van de grondwet en
tweederdemeerderheid in het parlement vereist
› Toenmalige regering had dit niet -> deed beroep op liberale partij of nationale
partijen in de oppositie
b) Waarom eisten de Franstalige politici in de jaren 1970 de invoering van
meerdere beschermingsmechanismen? Op welk beginsel beriepen ze zich
daarbij? Wat houdt dit beginsel in?
Gevolgen staatshervorming 1970
› Taalgebieden en vastlegging van taalgrens wordt in de grondwet geschreven
› Sindsdien 4 taalgebieden: het Nederlandse, het Franse, het Duitse en het tweetalig
gebied Brussel
› Na deze vergrondwettiging kon de weg naar een federaal land worden vrijgemaakt.
Pas wanneer grenzen vastliggen kan men mits bevoegdheden, middelen en politieke
instellingen aan specifieke regio’s toekennen.
› Sinds 19e eeuw: Waalse politici wordt door Vlamingen benadeeld. Hierdoor hadden
de Walen angst.
› Het Vlaamse economische overwicht en de uitkomst van de Leuven kwestie droegen
daartoe bij. Al lag de voornaamste oorzaak bij democratische en politieke evoluties.
› Meerderheid van parlementaire zetels voorbehouden voor Vlaamse politici
› 1970: Franstalige politici eiste juridische beschermingsmechanismen en sindsdien zijn
er evenveel Nederlandstalige als Franstalige ministers in de ministerraad
› De drie beschermingsmechanismen: paritaire ministerraad, bijzondere meerderheid
en alarmbelprocedure
c) Hoe wordt de ministerraad samengesteld? Op welke manier wordt daarin
beslist? Leg dit uit.
Ministers uit beide taalgemeenschappen worden gedwongen om met elkaar
samen te werken omdat de federale ministerraad dit bij consensus heeft beslist.
Iedere minister is het na het overleg en discussie met de genomen beslissing
eens, legt zich daarbij neer en onthoudt zich naderhand van openlijke kritiek.
d) Bespreek de samenstelling en de werking van het kernkabinet
Uit het boek: De weg naar een federaal land: blz. Hoofdstuk 11: blz. 149-154
a) Waarom effende de staatshervorming van 1970 de weg naar een federaal land?
31 Maart 1968: Parlementsverkiezingen leidden tot een politieke aardverschuiving.
Nationale partijen krijgen ¼ van de stemmen. Hervorming was onontkoombaar
1970: Eerste staatshervorming. 132 dagen onderhandeld voor een socialistische en
christendemocratische regering
Rooms-rode regering-Eyskens-Merlot:
› Zorgde voor eerste staatshervorming.
› Voor zo’n staatshervorming was een herziening van de grondwet en
tweederdemeerderheid in het parlement vereist
› Toenmalige regering had dit niet -> deed beroep op liberale partij of nationale
partijen in de oppositie
b) Waarom eisten de Franstalige politici in de jaren 1970 de invoering van
meerdere beschermingsmechanismen? Op welk beginsel beriepen ze zich
daarbij? Wat houdt dit beginsel in?
Gevolgen staatshervorming 1970
› Taalgebieden en vastlegging van taalgrens wordt in de grondwet geschreven
› Sindsdien 4 taalgebieden: het Nederlandse, het Franse, het Duitse en het tweetalig
gebied Brussel
› Na deze vergrondwettiging kon de weg naar een federaal land worden vrijgemaakt.
Pas wanneer grenzen vastliggen kan men mits bevoegdheden, middelen en politieke
instellingen aan specifieke regio’s toekennen.
› Sinds 19e eeuw: Waalse politici wordt door Vlamingen benadeeld. Hierdoor hadden
de Walen angst.
› Het Vlaamse economische overwicht en de uitkomst van de Leuven kwestie droegen
daartoe bij. Al lag de voornaamste oorzaak bij democratische en politieke evoluties.
› Meerderheid van parlementaire zetels voorbehouden voor Vlaamse politici
› 1970: Franstalige politici eiste juridische beschermingsmechanismen en sindsdien zijn
er evenveel Nederlandstalige als Franstalige ministers in de ministerraad
› De drie beschermingsmechanismen: paritaire ministerraad, bijzondere meerderheid
en alarmbelprocedure
c) Hoe wordt de ministerraad samengesteld? Op welke manier wordt daarin
beslist? Leg dit uit.
Ministers uit beide taalgemeenschappen worden gedwongen om met elkaar
samen te werken omdat de federale ministerraad dit bij consensus heeft beslist.
Iedere minister is het na het overleg en discussie met de genomen beslissing
eens, legt zich daarbij neer en onthoudt zich naderhand van openlijke kritiek.
d) Bespreek de samenstelling en de werking van het kernkabinet
