DEEL 1: Sport en zijn doelgroepen
1. Conceptueel kader
1.1 Definities i.v.m. bewegingsactiviteit en sport
Bewegingscultuur
=verwijst naar de manier waarop (groepen) mensen omgaan let het gegeven dat zij lichamelijk in de wereld
zijn en met de idee dat het voor hun welzijn is gewenst, ook afgezien van dat wat voor hun directe
levensonderhoud nodig is, te bewegen. (CRUM)
Zeer ruil begrip (omvat alle bewegingen die op vrijwillige basis)
Sport- en bewegingsactiviteit maken deel uit van bewegingscultuur
Spelen
=vrije handeling, niet gemeend en buiten het gewone leven staande, die bewust is en de speler volledig in
beslag kan nemen. Er is geen direct materieel belang of nut mee gebonden. Het verloopt binnen een
opzettelijk bepaalde tijd en ruimte, is geordend volgens bepaalde regels en ontwikkelt
gemeenschapsbanden. (HUIZINGA)
Niet vanuit extrinsieke motieven
Vrijheid en totale inleving met structuur
Interacties & onvoorspelbare afloop
“oefenen” is niet mogelijk
Wedstrijdspelen
=Een wedstrijd is een strijd (wedijver) van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald
gebied de sterkste is, wie het meest presteren kan, al of niet om een uitgeloofde prijs te behalen. (VAN
DALE)
Speels karakter
‘zero-sum games’ = wedstrijdspelen waar telkens een winnaar en verliezer is. (winst + verlies=0)
Open bewegingskarakter (onvoorspelbaar)
Bewegingsspelen
= spelen waar het spelproces niet berust op een wedstrijdelement van de bewegingsactiviteit maar wel op
de motorische actie en interactie van de spelers. De beweging heeft in zich een speels karakter zonder dat
daarom sprake is van wedijver tussen de verschillende spelers.
‘non-zero-sum games’ = er zijn geen verliezers enkel winnaars (vb. volksspelen, kinderspelen)
Synoniem= Coöperatieve spelen
Open bewegingskarakter (onvoorspelbaar)
Lichaamsoefeningen
= Systematisch aangewende oefenvormen met als doel het onderhouden, ontwikkelen of herstellen
van de fysieke eigenschappen van somatische, fysiologische of psychomotorische aard.
Geregelde herhaling
Gesloten bewegingskarakter (voorspelbaar), gesloten bewegingssituaties
1
, 1.2 Conceptueel kader: afbakening sport
= het ene begrip omvat het andere
= de begrippen hebben geen gemeenschappelijke inhoud
= de begrippen overlappen elkaar
Stap1: spelen
Stap2: bewegingscultuur
Stap3: zero-sum games
Stap4: non-zero-sum games
Stap5: lichaamsoefeningen
Stap6: sport
Homo movens: Prof. R. Renson
Autotelic= een doel op zich hebben
Agonistic= strijdlustig, op competitie belust
Instrumental= met oog op iets te verbeteren, als middel om
doel te bereiken
Contest= wedstrijd, krachtmeting
Performance= voorstelling, uitvoering, prestatie
Play= vrij spel, spelende kinderen
Game= wedstrijd, partij
2. Definiëren van sport
2.1 Definitie
1.Het strategisch plan voor Sportend Vlaanderen (Martens, 1997)
= Een reeks van in principe toetsbare of vergelijkbare activiteiten, waarin het bereiken van het doel ter wille van
de activiteit zelf een belangrijke plaats inneemt en die elk met een zekere regelmaat en veelal in een specifiek
organisatorisch verband, door één of meer personen worden verricht.
2
, Fysieke inspanning die van buiten uit waarneembaar is
Gezondheid bevorderende activiteit
Zeer ruim recreatief bewegen is ook sport
2.De Vlaamse Sportraad
= fysieke activiteiten met een gereglementeerde organisatie en met een cardiovasculair of trainingseffect die
een persoon in gezonde, milieuvriendelijke en ethische omstandigheden verricht.
3.De GAISF
Sport moet een element van competitie bevatten
Sport is niet gebaseerd op toeval/geluk
Sport behoudt geen buitensporig risico voor de gezondheid/veiligheid vd deelnemers
Sport is niet schadelijk voor eender welke vorm van leven
Sport is niet afhankelijk van het materiaal van 1 leverancier
3. Verschijningsvormen
Persoonlijke en matschappelijke zingeving
3.1 Omschrijving begrip verschijningsvormen
= De verschillende motivaties van waaruit sport en bewegingsactiviteit wordt beoefend leiden tot het bestaan
van verschillende “verschijningsvormen”.
Sportcategorieën= clusters van sporttakken onderscheiden worden obv objectieve karakteristieken van de
activiteit.
Verschijningsvorm= meerdere mensen deelnemen aan bewegingsculturele activiteiten vanuit gelijkaardige
motieven of met een zelfde beleving.
Verwijzen naar persoonlijke en maatschappelijke zingeving
Zorgt voor doelgroepen
Eigen organisatie en beleid binnen specifieke bewegingsstructuren.
3.2 Relevante verschijningsvormen Bachelor Bewegingsrecreatie
3
, 3.3 Verschijningsvormen volgens auteurs
1.CRUM
2.SCHEERDER
Topsport= beroepsactiviteit & spektakeleffect
vrijetijdssport= actief & passief (kijksport), doesport, breedtesport
prestatiesport & participatiesport
3.KEMPER
ARBEIT Oriëntatie op vlak van … INTERAKTION
Dominant Prestatie Minder belangrijk
Primair Techniek Secundair
Gestandaardiseerd Regels Regelvrijheid
Wedstrijdvormen Wedstrijd ≠ vormen
Homogene groep Niveau Heterogene groep
4.VAN REUSEL
Link met model van SCHEERDER
TOPsport BREEDTEsport
Minoriteit Massa
Evenementen Dagelijks leven
Olympische beweging, sponsors, entertainment Minder belangengroepen,
sportgoederenindustrie
Kijkpubliek, toeschouwers Deelnemers
CIRCUS WELZIJN
4
1. Conceptueel kader
1.1 Definities i.v.m. bewegingsactiviteit en sport
Bewegingscultuur
=verwijst naar de manier waarop (groepen) mensen omgaan let het gegeven dat zij lichamelijk in de wereld
zijn en met de idee dat het voor hun welzijn is gewenst, ook afgezien van dat wat voor hun directe
levensonderhoud nodig is, te bewegen. (CRUM)
Zeer ruil begrip (omvat alle bewegingen die op vrijwillige basis)
Sport- en bewegingsactiviteit maken deel uit van bewegingscultuur
Spelen
=vrije handeling, niet gemeend en buiten het gewone leven staande, die bewust is en de speler volledig in
beslag kan nemen. Er is geen direct materieel belang of nut mee gebonden. Het verloopt binnen een
opzettelijk bepaalde tijd en ruimte, is geordend volgens bepaalde regels en ontwikkelt
gemeenschapsbanden. (HUIZINGA)
Niet vanuit extrinsieke motieven
Vrijheid en totale inleving met structuur
Interacties & onvoorspelbare afloop
“oefenen” is niet mogelijk
Wedstrijdspelen
=Een wedstrijd is een strijd (wedijver) van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald
gebied de sterkste is, wie het meest presteren kan, al of niet om een uitgeloofde prijs te behalen. (VAN
DALE)
Speels karakter
‘zero-sum games’ = wedstrijdspelen waar telkens een winnaar en verliezer is. (winst + verlies=0)
Open bewegingskarakter (onvoorspelbaar)
Bewegingsspelen
= spelen waar het spelproces niet berust op een wedstrijdelement van de bewegingsactiviteit maar wel op
de motorische actie en interactie van de spelers. De beweging heeft in zich een speels karakter zonder dat
daarom sprake is van wedijver tussen de verschillende spelers.
‘non-zero-sum games’ = er zijn geen verliezers enkel winnaars (vb. volksspelen, kinderspelen)
Synoniem= Coöperatieve spelen
Open bewegingskarakter (onvoorspelbaar)
Lichaamsoefeningen
= Systematisch aangewende oefenvormen met als doel het onderhouden, ontwikkelen of herstellen
van de fysieke eigenschappen van somatische, fysiologische of psychomotorische aard.
Geregelde herhaling
Gesloten bewegingskarakter (voorspelbaar), gesloten bewegingssituaties
1
, 1.2 Conceptueel kader: afbakening sport
= het ene begrip omvat het andere
= de begrippen hebben geen gemeenschappelijke inhoud
= de begrippen overlappen elkaar
Stap1: spelen
Stap2: bewegingscultuur
Stap3: zero-sum games
Stap4: non-zero-sum games
Stap5: lichaamsoefeningen
Stap6: sport
Homo movens: Prof. R. Renson
Autotelic= een doel op zich hebben
Agonistic= strijdlustig, op competitie belust
Instrumental= met oog op iets te verbeteren, als middel om
doel te bereiken
Contest= wedstrijd, krachtmeting
Performance= voorstelling, uitvoering, prestatie
Play= vrij spel, spelende kinderen
Game= wedstrijd, partij
2. Definiëren van sport
2.1 Definitie
1.Het strategisch plan voor Sportend Vlaanderen (Martens, 1997)
= Een reeks van in principe toetsbare of vergelijkbare activiteiten, waarin het bereiken van het doel ter wille van
de activiteit zelf een belangrijke plaats inneemt en die elk met een zekere regelmaat en veelal in een specifiek
organisatorisch verband, door één of meer personen worden verricht.
2
, Fysieke inspanning die van buiten uit waarneembaar is
Gezondheid bevorderende activiteit
Zeer ruim recreatief bewegen is ook sport
2.De Vlaamse Sportraad
= fysieke activiteiten met een gereglementeerde organisatie en met een cardiovasculair of trainingseffect die
een persoon in gezonde, milieuvriendelijke en ethische omstandigheden verricht.
3.De GAISF
Sport moet een element van competitie bevatten
Sport is niet gebaseerd op toeval/geluk
Sport behoudt geen buitensporig risico voor de gezondheid/veiligheid vd deelnemers
Sport is niet schadelijk voor eender welke vorm van leven
Sport is niet afhankelijk van het materiaal van 1 leverancier
3. Verschijningsvormen
Persoonlijke en matschappelijke zingeving
3.1 Omschrijving begrip verschijningsvormen
= De verschillende motivaties van waaruit sport en bewegingsactiviteit wordt beoefend leiden tot het bestaan
van verschillende “verschijningsvormen”.
Sportcategorieën= clusters van sporttakken onderscheiden worden obv objectieve karakteristieken van de
activiteit.
Verschijningsvorm= meerdere mensen deelnemen aan bewegingsculturele activiteiten vanuit gelijkaardige
motieven of met een zelfde beleving.
Verwijzen naar persoonlijke en maatschappelijke zingeving
Zorgt voor doelgroepen
Eigen organisatie en beleid binnen specifieke bewegingsstructuren.
3.2 Relevante verschijningsvormen Bachelor Bewegingsrecreatie
3
, 3.3 Verschijningsvormen volgens auteurs
1.CRUM
2.SCHEERDER
Topsport= beroepsactiviteit & spektakeleffect
vrijetijdssport= actief & passief (kijksport), doesport, breedtesport
prestatiesport & participatiesport
3.KEMPER
ARBEIT Oriëntatie op vlak van … INTERAKTION
Dominant Prestatie Minder belangrijk
Primair Techniek Secundair
Gestandaardiseerd Regels Regelvrijheid
Wedstrijdvormen Wedstrijd ≠ vormen
Homogene groep Niveau Heterogene groep
4.VAN REUSEL
Link met model van SCHEERDER
TOPsport BREEDTEsport
Minoriteit Massa
Evenementen Dagelijks leven
Olympische beweging, sponsors, entertainment Minder belangengroepen,
sportgoederenindustrie
Kijkpubliek, toeschouwers Deelnemers
CIRCUS WELZIJN
4
