Samenvatting Opgeloste examenvragen fysiopathologie & ziekteleer

Fysiopathologie en ziekteleer: examenvragen (kort en krachtig)
Atherosclerose
1. Beschrijf het verloop van atherosclerose
- Atherosclerose = aderverkalking die enkel het arterieel bed treft en niet het veneus bed
 In bifurcaties (= vertakkingen)  turbulentie
- Ontwikkeling
Silentieus, stabiele fase
1. Normaal gezond bloedvat
2. Ophoping van cholesterol in de tunica media
 Opgenomen door macrofagen  schuimcellen  atheros
 Excentrische verdikking van de intima (= neointima)
3. Ontstaan van atheroomplaque
 Opbouw: atheros + fibreuze kap (gladde spiercellen, endotheellaag en fibroblasten)
4. Groei atheroomplaque
 Silentieus: positieve remoddeling (uitzetting van de arterie)
 Positieve remoddeling = adaptiemechnaisme van de arterie om ervoor te zorgen dat
het lumen zo lang mogelijk, zo groot blijft
Angina, vulnerabele fasevan ontstekingscellen (monocyten, lymfocyten en macrofagen)
5. Infiltratie
 Schouderzone
 Lytisch enzymen  afbraak fibreuze kap
 Vulnerabele plaque
6. Scheur in plaque
 Atheros in contact met bloed  stolling
 Vernauwing lumen
 Symptomen treden op
7. Opruiming stolsel door macrofagen  litteken

2. Hoe gaat een atheroomplaque van een stabiele fase naar een vulnerabele
fase, en wat zijn hiervan de mogelijke klinische gevolgen?
- Stabiele plaque
 Schuimcellen (atheros) in intima
 Fibreuze kap (gladde spiercellen, endotheellaag en fibroblasten
- Silentieus: positieve remoddeling

 Infiltratie van ontstekingscellen (macrofagen, lymfocyten en monocyten)
 Lytische enzymen
 Afbraak fibreuze kap

- Vulnerabele plaque
 Kap meer geneigd om te scheuren
 Lumen door stolsel volledig of gedeeltelijk afgesloten
 Volledig = infarct

3. Beschrijf endotheliale controle van de vaattonus. Welke rol speelt het
endotheel in de pathogenese van atherosclerose
Start atherosclerose = ziek endotheel

① Dysfunctie door M-receptor

- Normaal endotheel
 Functie: barrière vaatwand-lumen, tonus (VC/VD), diffusie stoffen
 Acetylcholine (Ach) bindt aan muscarine receptor
 L-arginine gevormd


1

,  Vrijstelling NO
 NO zorgt voor vasodilatatie
- Ziek endotheel
 Muscarine receptor op endotheel defect
 Ach bindt aan muscarine receptor op gladde spiercellen
 Vasoconstrictie

② Dysfunctie door endotheelactivatie

- Normaal endotheel
 Endotheel brengt adhesiemoleculen tot expressie
 Chemokinen trekken inflammatoire cellen aan
 Worden vertraagd
 Naar subendotheliale ruimte (= ruimte tussen het endotheel en de lamina elastica
interna)
- Ziek endotheel
 Constante instroom van ontstekingscellen (macrofagen en monocyten)
 Monocyten omgevormd tot macrofagen
 Macrofagen nemen LDL-partikels op (= schuimcellen)  atheros
 T-lymfocyten zal zorgen voor omzetting monocyten naar macrofagen (oiv cytokines)
 Migratiestroom gladde spiercellen  stevige fibreuze kap

4. Welke fysiopathologische rol spelen monocyten, macrofagen, T-lymf, DC en
stamcellen in het proces van atherosclerose
- Monocyten worden vertraagd door de adhesiemoleculen
 Naar subendotheliale ruimte
 Oiv cytokines: monocyten  macrofagen
 Macrofagen nemen LDL-partikels op (= schuimcellen)
 Scheuren: atheros
- T-lymfocyten: vrijzetting van cytokines
 Invloed op monocyten
 Invloed op gladde spiercellen
 Migratiestroom gladde spiercellen en fibroblasten
 Stevigere fibreuze kapsel
- Dendritische cellen
 Antigeen presenterende cellen (APC)
 Nicotine en LDL: T-cel-activatie in de vaatwand (zie proces hierboven)
- Stamcellen: aanmaak nieuw endotheel (herstelfunctie)

5. Welke fysiopathologische rol spelen bloedplaatjes en de homeostasecascade
in het proces van atherosclerose? Kader hierbij ook de belangrijkste anti-
thrombotische behandelingen zoals gebruikt bij atherosclerose
- Bloedplaatjes (thrombocyten) = substraat van een arterieel stolsel
 Niet veneus!
- Proces bloedstolling
1. Atheros komt vrij  bloedplaatjes hechten aan atheros (monolaag)
2. Glycoproteïne 2b/3a receptor = receptor in celwand bloedplaatje
 Aanhechting van Von Willenbrand factor (VWF) + fibrinogeen
3. Cross-linking bloedplaatjes
 VWF of fibrinogeen fungeert als anker
 Bloedplaatjes aan elkaar
 Thrombus gevormd
4. Granules vrijgesteld door bloedplaatjes
 Aantrekking bloedplaatjes + verdere cross-linking

2

,  Snelle vorming thrombus
- Anti-thrombotische behandeling
 Anti-aggregerende producten: asparagine
 Inhibitor oor COX-enzym
 Inwerken op de glycoproteïne 2b/3a receptor
 Antagonisten zodat monolaag niet gevormd kan worden

6. Beschrijf de belangrijkste risicofactoren voor atherosclerose bij de mens en
kader hun fysiopatlogisch aangrijpingspunt
1. Dyslipidemie
 = verstoorde verhouding van vetstoffen in het bloed (verhoogde concentratie)
 HDL = goede cholesterol, LDL = slechte cholesterol
2. Roken
 Nicotine zorgt voor endotheelactivatie en activatie van DC
3. Arteriële hypertensie
 = hoge bloeddruk
 Zorgt voor endotheliale beschadiging
4. Weinig lichaamsbeweging
a. Weinig progenitorcellen
b. Minder herstel van endotheel
5. Overgewicht
a. Veel vet: antigeen voor DC
b. Gekoppeld aan dyslipidemie, geen lichaamsbeweging
6. Persoonlijkheid
a. Omgaan met stress
b. Type A: extravert
c. Type D: introvert, kroppen problemen op (RISICO!)
7. Geslacht
a. Voor menopauze: mannen > vrouwen
- Oestrogeen bij vrouwen functioneert anti-thrombotisch
b. Na menopauze: mannen < vrouwen

Ischemisch hartlijden
1. Beschrijf fysiopathologie, kliniek en prognose van stabiele angina pectoris
- = angineuze pijn
- Oorzaak:
 Onevenwicht tussen hoeveelheid O2 het hart nodig heeft en de hoeveelheid O2 het verbruikt
- Fysiopathologie:
 Lumen verkleind door atheroomplaque
 Gelijk flow in arteriolen door het ontspannen van de vaten (weerstand )
 = reserve flow
- Klinisch:
 Voor klinische klachten:
 70-80% reductie lumen: klachten bij rust
 50-60% reductie lumen: klachten bij inspanning
 Tekort aan zuurstof in het hartweefsel door verminderde flow zal zorgen voor de angineuze
pijn (in rust/bij inspanning)
 Stabiele angina pectoris
 Vernauwing bevat ene stabiele fibreuze kap
 Pijn blijft maandenlang hetzelfde
 Goede prognose
 Eigen compensatie (reserve flow) is voldoende


3

, - Symptomen:
1. Pijn in thorax (retrosternaal)
 Ga weg na inspanning, kort (max 30min)
 Drukkende pijn
 Uitgelokt door inspanning, overgang warm-koud en hevige emoties tijdens slaap
2. Kortademigheid
 Vermindering van de bloedflow  bloed stagneert in de longcirculatie
3. Angst (bleek, zweterig)
4. Hartkloppingen
 Indien deel van het hart ischemisch wordt
- Prognose
 Voor stabiele angina pectoris is de prognose goed
 Mortaliteit stijgt lineair met het aantal aangetaste vaten
 Bij 3 aangetaste vaten: 10%

2. Beschrijf de fysiopathologie, kliniek en prognose van onstabiele angina
pectoris
- Oorzaak:
 Onevenwicht tussen hoeveelheid O2 het hart nodig heeft en de hoeveelheid O2 het verbruikt
- Ontstaan:
 Spontane ruptuur van de atheroomplaque
 Thrombus ontstaat
- Klachten en symptomen zijn erger dan bij stabiele angina pectoris
 Plotse angina pectoris die sterk toeneemt in korte tijd
 Pijn duurt langer (>30min)
 Pijn verdwijnt met strikte rust
 Orgaanperfusie 
- Grotere kans op acuut myocardinfarct (als thrombus loskomt) en mortaliteit

3. Beschrijf de fysiopathologie, kliniek en prognose van acuut myocardinfarct
- Oorzaak:
 90%: acute afsluiting van een coronaire arterie dankzij thrombusvorming bij gescheurde
atheroomplaque
 Leidt tot onderbreking van de perfusie  necrose
 Geen herstel, littekenvorming en verminderde contractiliteit
- Symptomen
 Angineuze pijn
 Intens en langdurig (> 30min)
 Retrosternaal
 Uitstralend naar de dermatomen
 Blijft tot wanneer necrose weg is
 Kortademigheid (dyspnoe)
 Verminderde contractiliteit: EDV  en EDP  (Starling mechanisme)
 Druk in pulmonale vene stijgt
 Leidt tot oedeem (vocht wordt uit longvat geduwd in weefsel)
 Leidt tot kortademigheid
- Soms asymptomatisch (25%)
 Pijn in onderbuik
 Verward met asymptomatisch bij diabetespatiënten met neuropathie
- Invloed OS en PS
 Misselijkheid, braken, hypotensie
- Diagnose
 Vastgesteld met ECG (elektrocardiogram): karakteristieke ECG-golf


4