Oriëntatie op Onderwijs en Beroep
Studiejaar 2021-2022
Naam: Elena Legemaate
Studentnummer: 1041483
Datum: 31/01/2021
Hogeschool Rotterdam
Instituut voor Lerarenopleiding docent biologie
Cursuscode: LEROBO02X
Naam cursus: Oriëntatie op Beroep en Onderwijs
Docent: Mevr. Valkenburg
1
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Van theorie naar praktijk........................................................................................................................3
De gastheer........................................................................................................................................4
De presentator...................................................................................................................................4
De didacticus......................................................................................................................................5
De pedagoog.......................................................................................................................................5
De afsluiter.........................................................................................................................................5
De zes sleutelbegrippen.....................................................................................................................6
Lesvoorbereidingsformulier...................................................................................................................7
Veilig leerklimaat..................................................................................................................................14
Reflectie................................................................................................................................................15
Bijlage 1 Format peer-feedback (formatieve toetsing) in bijeenkomst 7 en bijeenkomst 13...............16
Bijlage 2 Reflectiedocument werkplaatsen professionele performance en professioneel spreken.....19
Literatuur..............................................................................................................................................22
Inleiding
Mijn naam is Elena Legemaate en ik ben dit jaar gestart met de Lerarenopleiding Biologie
(deeltijd). Voor de zomer heb ik een andere bachelor afgerond; Pedagogische
2
, Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Tijdens deze bachelor ontdekte ik dat ik een
groot empathisch vermogen heb, wat o.a. een eigenschap is voor mijn motivatie voor het
leraarschap. Gedurende mijn vorige opleiding heb ik namelijk kinderen begeleid met
verschillende stoornissen en kon ik me inleven in de verschillende probleemgebieden
waarmee de kinderen mee te kampen hadden. Ik vond het belangrijk dat de kinderen zich op
hun gemak bij me voelden en hun problemen met mij durfden te delen, zodat ik me nog meer
kon inleven in de situatie. Dit probeerde ik door oprechte interesse in de kinderen te tonen en
naar ze te luisteren. Het CAR model (Geerts & Van Kralingen, 2020; Slooter, 2018)
laat zien dat mensen drie psychologische basisbehoeften hebben voor een gevoel van
welbevinden en een positieve persoonlijke ontwikkeling: competentie, relatie en autonomie.
Een groot empathisch vermogen vergroot de basisbehoefte relatie en deze kwaliteit is ook
belangrijk bij het leraarschap om zo het cognitieve leerproces bij de leerling te vergroten. Zo
kan een versterkte sociale verbondenheid zorgen voor een vergrote intrinsieke motivatie bij
leerlingen in de les. Verder ben ik optimistisch ingesteld, wat belangrijk is in de rol van leraar.
Zo verklaart het Pygmalioneffect (Rosenthal & Jacobson, 1968), dat wanneer de docent
positieve verwachtingen heeft, de leerling zich hier conform naar gaat gedragen. Hiermee
zou ik het begrip competentie uit het CAR model (Geerts & Van Kralingen, 2020; Slooter,
2018) betekenis kunnen geven; de leerling heeft hierdoor het gevoel de taak aan te kunnen.
Autonomie wil ik bij de student bereiken door bewust keuzevrijheid in te bouwen in het
onderwijs; de leerling zelf de keuze laten maken welke leerstof het best bij diegene past
(verdiepend of juist niet) en deze stof laten maken. Een ander argument voor het leraarschap
heb ik ook ondervonden tijdens de opleiding Pedagogische Wetenschappen. Ik merkte dat ik
het interessant vond om te leren over een specifieke doelgroep: de jongeren met een leeftijd
tussen de 12 en 18 jaar. Er vinden namelijk zo veel veranderingen plaats in deze periode
van het leven; de pubertijd, het gaan naar een nieuwe school, het ontstaan van
vriendengroepen en het ontwikkelen van een identiteit. Ik vond het niet alleen interessant om
te leren over deze doelgroep, maar ik wilde in de praktijk ook ontdekken of ik het leuk vond
om met deze doelgroep te werken. Zo begon ik met een bijbaan bijles geven aan eerste- en
tweedeklas scholieren op het middelbaar onderwijs. Het gaf me energie om te zien dat de
kinderen echt sprongen vooruit maakten na het volgen van mijn bijles. Bovendien vond ik het
ontzettend mooi om de switch te zien van de leerlingen tussen de eerste- en de laatste bijles.
Zo was het vaak zo dat leerlingen bij de eerste les erg ongemotiveerd naar de les kwamen.
Bij de laatste les was vaak het tegenovergestelde het geval; de leerlingen hadden
vertrouwen in zichzelf en de toets!
Van theorie naar praktijk
De Self Determination Theory (SDT) van Deci en Ryan laat zien dat mensen drie
psychologische basisbehoeften hebben voor een gevoel van welbevinden en een positieve
persoonlijke ontwikkeling: competentie, relatie en autonomie (Slooter, 2018). Deze
psychologische basisbehoeften zijn van grote invloed op de ontwikkeling van het cognitieve
leerproces. Onder competentie wordt het vertrouwen in eigen kunnen bedoelt. Dit zou ik
willen vormgeven in mijn klas door de leerling eerst een gemakkelijkere opdracht te geven,
zodat de leerling deze gemakkelijk zelf zou kunnen afronden zonder hulp. Het gevolg hiervan
is dat de leerling mogelijk meer zelfvertrouwen krijgt en de moeilijkere opdracht ook zelf aan
zou willen gaan. De tweede basisbehoefte relatie staat voor sociale verbondenheid, aldus
vertrouwen hebben in anderen. Dit zou ik willen vormgeven als leerkracht door een positief
klimaat in de klas te creëren. Dit positieve klimaat wil ik bereiken door te benadrukken dat
fouten maken mag en door te zeggen dat domme vragen stellen niet bestaat. Als laatst de
3
Studiejaar 2021-2022
Naam: Elena Legemaate
Studentnummer: 1041483
Datum: 31/01/2021
Hogeschool Rotterdam
Instituut voor Lerarenopleiding docent biologie
Cursuscode: LEROBO02X
Naam cursus: Oriëntatie op Beroep en Onderwijs
Docent: Mevr. Valkenburg
1
,Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................2
Van theorie naar praktijk........................................................................................................................3
De gastheer........................................................................................................................................4
De presentator...................................................................................................................................4
De didacticus......................................................................................................................................5
De pedagoog.......................................................................................................................................5
De afsluiter.........................................................................................................................................5
De zes sleutelbegrippen.....................................................................................................................6
Lesvoorbereidingsformulier...................................................................................................................7
Veilig leerklimaat..................................................................................................................................14
Reflectie................................................................................................................................................15
Bijlage 1 Format peer-feedback (formatieve toetsing) in bijeenkomst 7 en bijeenkomst 13...............16
Bijlage 2 Reflectiedocument werkplaatsen professionele performance en professioneel spreken.....19
Literatuur..............................................................................................................................................22
Inleiding
Mijn naam is Elena Legemaate en ik ben dit jaar gestart met de Lerarenopleiding Biologie
(deeltijd). Voor de zomer heb ik een andere bachelor afgerond; Pedagogische
2
, Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Tijdens deze bachelor ontdekte ik dat ik een
groot empathisch vermogen heb, wat o.a. een eigenschap is voor mijn motivatie voor het
leraarschap. Gedurende mijn vorige opleiding heb ik namelijk kinderen begeleid met
verschillende stoornissen en kon ik me inleven in de verschillende probleemgebieden
waarmee de kinderen mee te kampen hadden. Ik vond het belangrijk dat de kinderen zich op
hun gemak bij me voelden en hun problemen met mij durfden te delen, zodat ik me nog meer
kon inleven in de situatie. Dit probeerde ik door oprechte interesse in de kinderen te tonen en
naar ze te luisteren. Het CAR model (Geerts & Van Kralingen, 2020; Slooter, 2018)
laat zien dat mensen drie psychologische basisbehoeften hebben voor een gevoel van
welbevinden en een positieve persoonlijke ontwikkeling: competentie, relatie en autonomie.
Een groot empathisch vermogen vergroot de basisbehoefte relatie en deze kwaliteit is ook
belangrijk bij het leraarschap om zo het cognitieve leerproces bij de leerling te vergroten. Zo
kan een versterkte sociale verbondenheid zorgen voor een vergrote intrinsieke motivatie bij
leerlingen in de les. Verder ben ik optimistisch ingesteld, wat belangrijk is in de rol van leraar.
Zo verklaart het Pygmalioneffect (Rosenthal & Jacobson, 1968), dat wanneer de docent
positieve verwachtingen heeft, de leerling zich hier conform naar gaat gedragen. Hiermee
zou ik het begrip competentie uit het CAR model (Geerts & Van Kralingen, 2020; Slooter,
2018) betekenis kunnen geven; de leerling heeft hierdoor het gevoel de taak aan te kunnen.
Autonomie wil ik bij de student bereiken door bewust keuzevrijheid in te bouwen in het
onderwijs; de leerling zelf de keuze laten maken welke leerstof het best bij diegene past
(verdiepend of juist niet) en deze stof laten maken. Een ander argument voor het leraarschap
heb ik ook ondervonden tijdens de opleiding Pedagogische Wetenschappen. Ik merkte dat ik
het interessant vond om te leren over een specifieke doelgroep: de jongeren met een leeftijd
tussen de 12 en 18 jaar. Er vinden namelijk zo veel veranderingen plaats in deze periode
van het leven; de pubertijd, het gaan naar een nieuwe school, het ontstaan van
vriendengroepen en het ontwikkelen van een identiteit. Ik vond het niet alleen interessant om
te leren over deze doelgroep, maar ik wilde in de praktijk ook ontdekken of ik het leuk vond
om met deze doelgroep te werken. Zo begon ik met een bijbaan bijles geven aan eerste- en
tweedeklas scholieren op het middelbaar onderwijs. Het gaf me energie om te zien dat de
kinderen echt sprongen vooruit maakten na het volgen van mijn bijles. Bovendien vond ik het
ontzettend mooi om de switch te zien van de leerlingen tussen de eerste- en de laatste bijles.
Zo was het vaak zo dat leerlingen bij de eerste les erg ongemotiveerd naar de les kwamen.
Bij de laatste les was vaak het tegenovergestelde het geval; de leerlingen hadden
vertrouwen in zichzelf en de toets!
Van theorie naar praktijk
De Self Determination Theory (SDT) van Deci en Ryan laat zien dat mensen drie
psychologische basisbehoeften hebben voor een gevoel van welbevinden en een positieve
persoonlijke ontwikkeling: competentie, relatie en autonomie (Slooter, 2018). Deze
psychologische basisbehoeften zijn van grote invloed op de ontwikkeling van het cognitieve
leerproces. Onder competentie wordt het vertrouwen in eigen kunnen bedoelt. Dit zou ik
willen vormgeven in mijn klas door de leerling eerst een gemakkelijkere opdracht te geven,
zodat de leerling deze gemakkelijk zelf zou kunnen afronden zonder hulp. Het gevolg hiervan
is dat de leerling mogelijk meer zelfvertrouwen krijgt en de moeilijkere opdracht ook zelf aan
zou willen gaan. De tweede basisbehoefte relatie staat voor sociale verbondenheid, aldus
vertrouwen hebben in anderen. Dit zou ik willen vormgeven als leerkracht door een positief
klimaat in de klas te creëren. Dit positieve klimaat wil ik bereiken door te benadrukken dat
fouten maken mag en door te zeggen dat domme vragen stellen niet bestaat. Als laatst de
3
