Jean Tillie, Gedeeld land
Hoofdstuk één:
Sierksma noemt een aantal kenmerken van een cargocult. Ten eerste wordt een kosmische
catastrofe aangekondigd die voorafgaat aan de door de profeet voorspelde nieuwe
wonderwereld die in ieder opzicht van de bestaande verschilt. Ten tweede is er sprake van
een collectie autisme: men raakt 'in zichzelf opgesloten' en leeft van wens fantasieën. Ten
slotte treden personen met een instabiele, 'hysterische' persoonlijkheidsstructuur op als
charismatische leiders.
Hans Janmaat was de eerste volksvertegenwoordiger die de problematiek rond de
multiculturele samenleving duidelijk op de Nederlandse politieke agenda zette.
Toen op 29 maart 1986 een verzoening bijeenkomst tussen de Centrumpartij en de
Centrumdemocraten plaatsvond in hotel Cosmopolite te Kedichem, werd het hotel belaagd
door linkse demonstranten. Het hotel vloog in brand en Wil Schuurman raakte bij haar
vluchtpoging zo gewond, dat één van haar benen moest worden afgezet.
Grote invloed had de rede die Bolkestein op 6 september 1991 op de Liberale Internationale
in Luzern hield. Na een uitgebreide beschouwing over de nieuwe strategie van de NAVO ten
aanzien van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de ontwikkelingen in Oost-Europa,
vervolgde hij met een beschouwing over de positie van de islam in de westerse wereld.
Het antwoord van Bolkestein was helder: de islam was in tegenspraak met een aantal
fundamentele liberale principes zoals de scheiding tussen Kerk en Staat, de vrijheid van
meningsuiting, tolerantie en non-discriminatie.
De onrust onder de kiezers over deze kwestie werd lange tijd alleen door rechts verwoord.
Dat veranderde toen Paul Scheffer op 29 januari 2000 een opinieartikel in het NRC
Handelsblad publiceerde: 'Het multiculturele drama'. Scheffers artikel betrok uiteindelijk de
sociaaldemocratie in het debat over de plaats van minderheden in de Nederlandse
samenleving. Hij presenteerde de problemen als een sociale kwestie en dat sloot aan bij de
drie w's van het socialisme: Wonen, Weten en werken.
Hoofdstuk twee:
Met betrekking tot de Nederlandse cargocult is er echter sprake van een ander cruciaal
gevolg: de grondslag van de democratie wordt ondergraven.
Allochtone Nederlanders voelen zich, in hun isolement, steeds minder betrokken bij de
maatschappij waarin ze leven, Vaak wordt gedacht dat de integrerende kracht van etnische
organisaties een paradox is omdat men ervan uitgaat dat deze organisaties de integratie in
de weg staan. Etnische organisaties lijken zich immers van de samenleving af te keren.
Maar het tegenovergestelde is het geval. Etnische organisaties bevorderen door hun
positieve invloed op sociale cohesie politieke integratie juist.
, Putnam concludeert dat het functioneren van het regionale bestuur hoofdzakelijk wordt
bepaald door de mate van, wat hij noemt, civiele gemeenschap in de regio's. Een civiele
gemeenschap heeft volgens Putnam evenwichtige horizontale en verticale relaties.
Door het sociale kapitaal dat het netwerk van maatschappelijke organisaties genereert en
het daaraan gekoppelde sociale en politiek vertrouwen fungeren deze organisaties als
fundament van de democratie. dit werd al in 1835 geconstateerd door Alexis de Tocqueville
in zijn klassieker De la démocratie en Amérique.
Turken hebben verreweg de meest hechte gemeenschap, dan volgen de Marokkanen, dan
de surinamers en ten slotte de antillianen.
Blijkbaar is etniciteit van belang voor de mate van politieke participatie, maar niet voor de
politieke inhoud van de participatie.
Bonding sociaal kapitaal leidt tot meer politieke integratie.
Zolang niet-democratische organisaties opereren in een omgeving waarin een liberaal
democratische cultuur overheerst, zullen die organisaties ertoe bijdragen die liberale cultuur
bij hun leden te verspreiden.
Hoofdstuk drie:
We kunnen regels onderscheiden die betrekking hebben op de toegang tot het debat en
regels die betrekking hebben op de manier waarop het debat gevoerd wordt. De eerste set
regels bepaalt wie wel en niet mogen meedoen. De tweede set regels, die de manier waarop
het debat is gevoerd wordt betreffen, zijn op te vatten als democratische spelregels: wie zich
niet aan deze regels houdt, wordt niet gestraft.
Zowel de regels die betrekking hebben op toegang als op de manier waarop het debat wordt
gevoerd, komen voort uit dezelfde drie democratische principes: gelijkheid en inclusie,
openbaarheid en verantwoording.
Wat opvalt is dat 'politiek correct' vooral een geliefd woord is bij 'links-intellectuele' kranten
als de Volkskrant en NRC Handelsblad. Bij de 'rechtse' Telegraaf of Algemeen Dagblad
komt het relatief weinig voor.
Hoofdstuk vier:
Elke nationalistische ideologie bevat een oorsprongsmythe. Zij bestaat uit een aantal vaste
bestanddelen: de mythe van bevrijding, de mythe van een Gouden eeuw, de mythe van
verval en de mythe van herstel.
Het nationalistische discours beweegt zich tussen twee polen: contractnationalisme en
etnisch nationalisme.
Etnisch nationalisme leidt tot een pleidooi voor de monoculturele natie. Contractnationalisme
biedt ruimte voor het naast elkaar bestaan van meerdere culturen binnen één natie, omdat
gelijkheid voor de wet, een gemeenschappelijke toekomst en dus een gemeenschappelijk
belang centraal staan.
Hoofdstuk één:
Sierksma noemt een aantal kenmerken van een cargocult. Ten eerste wordt een kosmische
catastrofe aangekondigd die voorafgaat aan de door de profeet voorspelde nieuwe
wonderwereld die in ieder opzicht van de bestaande verschilt. Ten tweede is er sprake van
een collectie autisme: men raakt 'in zichzelf opgesloten' en leeft van wens fantasieën. Ten
slotte treden personen met een instabiele, 'hysterische' persoonlijkheidsstructuur op als
charismatische leiders.
Hans Janmaat was de eerste volksvertegenwoordiger die de problematiek rond de
multiculturele samenleving duidelijk op de Nederlandse politieke agenda zette.
Toen op 29 maart 1986 een verzoening bijeenkomst tussen de Centrumpartij en de
Centrumdemocraten plaatsvond in hotel Cosmopolite te Kedichem, werd het hotel belaagd
door linkse demonstranten. Het hotel vloog in brand en Wil Schuurman raakte bij haar
vluchtpoging zo gewond, dat één van haar benen moest worden afgezet.
Grote invloed had de rede die Bolkestein op 6 september 1991 op de Liberale Internationale
in Luzern hield. Na een uitgebreide beschouwing over de nieuwe strategie van de NAVO ten
aanzien van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de ontwikkelingen in Oost-Europa,
vervolgde hij met een beschouwing over de positie van de islam in de westerse wereld.
Het antwoord van Bolkestein was helder: de islam was in tegenspraak met een aantal
fundamentele liberale principes zoals de scheiding tussen Kerk en Staat, de vrijheid van
meningsuiting, tolerantie en non-discriminatie.
De onrust onder de kiezers over deze kwestie werd lange tijd alleen door rechts verwoord.
Dat veranderde toen Paul Scheffer op 29 januari 2000 een opinieartikel in het NRC
Handelsblad publiceerde: 'Het multiculturele drama'. Scheffers artikel betrok uiteindelijk de
sociaaldemocratie in het debat over de plaats van minderheden in de Nederlandse
samenleving. Hij presenteerde de problemen als een sociale kwestie en dat sloot aan bij de
drie w's van het socialisme: Wonen, Weten en werken.
Hoofdstuk twee:
Met betrekking tot de Nederlandse cargocult is er echter sprake van een ander cruciaal
gevolg: de grondslag van de democratie wordt ondergraven.
Allochtone Nederlanders voelen zich, in hun isolement, steeds minder betrokken bij de
maatschappij waarin ze leven, Vaak wordt gedacht dat de integrerende kracht van etnische
organisaties een paradox is omdat men ervan uitgaat dat deze organisaties de integratie in
de weg staan. Etnische organisaties lijken zich immers van de samenleving af te keren.
Maar het tegenovergestelde is het geval. Etnische organisaties bevorderen door hun
positieve invloed op sociale cohesie politieke integratie juist.
, Putnam concludeert dat het functioneren van het regionale bestuur hoofdzakelijk wordt
bepaald door de mate van, wat hij noemt, civiele gemeenschap in de regio's. Een civiele
gemeenschap heeft volgens Putnam evenwichtige horizontale en verticale relaties.
Door het sociale kapitaal dat het netwerk van maatschappelijke organisaties genereert en
het daaraan gekoppelde sociale en politiek vertrouwen fungeren deze organisaties als
fundament van de democratie. dit werd al in 1835 geconstateerd door Alexis de Tocqueville
in zijn klassieker De la démocratie en Amérique.
Turken hebben verreweg de meest hechte gemeenschap, dan volgen de Marokkanen, dan
de surinamers en ten slotte de antillianen.
Blijkbaar is etniciteit van belang voor de mate van politieke participatie, maar niet voor de
politieke inhoud van de participatie.
Bonding sociaal kapitaal leidt tot meer politieke integratie.
Zolang niet-democratische organisaties opereren in een omgeving waarin een liberaal
democratische cultuur overheerst, zullen die organisaties ertoe bijdragen die liberale cultuur
bij hun leden te verspreiden.
Hoofdstuk drie:
We kunnen regels onderscheiden die betrekking hebben op de toegang tot het debat en
regels die betrekking hebben op de manier waarop het debat gevoerd wordt. De eerste set
regels bepaalt wie wel en niet mogen meedoen. De tweede set regels, die de manier waarop
het debat is gevoerd wordt betreffen, zijn op te vatten als democratische spelregels: wie zich
niet aan deze regels houdt, wordt niet gestraft.
Zowel de regels die betrekking hebben op toegang als op de manier waarop het debat wordt
gevoerd, komen voort uit dezelfde drie democratische principes: gelijkheid en inclusie,
openbaarheid en verantwoording.
Wat opvalt is dat 'politiek correct' vooral een geliefd woord is bij 'links-intellectuele' kranten
als de Volkskrant en NRC Handelsblad. Bij de 'rechtse' Telegraaf of Algemeen Dagblad
komt het relatief weinig voor.
Hoofdstuk vier:
Elke nationalistische ideologie bevat een oorsprongsmythe. Zij bestaat uit een aantal vaste
bestanddelen: de mythe van bevrijding, de mythe van een Gouden eeuw, de mythe van
verval en de mythe van herstel.
Het nationalistische discours beweegt zich tussen twee polen: contractnationalisme en
etnisch nationalisme.
Etnisch nationalisme leidt tot een pleidooi voor de monoculturele natie. Contractnationalisme
biedt ruimte voor het naast elkaar bestaan van meerdere culturen binnen één natie, omdat
gelijkheid voor de wet, een gemeenschappelijke toekomst en dus een gemeenschappelijk
belang centraal staan.
