SAMENVATTING: PERSONEN- EN FAMILIERECHT
Inleiding
• Vele wijzigingen in de loop der jaren
• Echtscheiding
• Holebi-adoptie
o Sinds 2007
• Internering
• Bescherming persoon
• Nationaliteit
• Relativiteit bij geschiedkundige en rechtsvergelijkende analyse
o Geschiedkundig: veel verschil met vroeger (bv. holebi relaties)
o Rechtsvergelijkend: huwen in Zweden is bv. helemaal anders dan in Roemenië
§1 Begripsbepaling
A. Formele begripsbepaling
• Burgerlijk recht
• Personen (art. 7 tot art. 515)
• Afzonderlijke wetgeving vb. geestesziekte, jeugdbescherming
• Internationale verdragen
B. Inhoudelijke begripsbepaling
Personenrecht: algemene begrippen en beginselen van de persoon
• Regeling omtrent het statuut en de bescherming vd persoon als enkeling
Familierecht: privaatrechtelijke verhoudingen tussen personen
• Verticaal familierecht (relatie boven naar beneden vb. ouders-grootouders)
o Ontstaan uit seksuele betrekkingen en voortplantingen
• Horizontaal familierecht (relatie broers en zussen)
o Personen die zich in een samenlevingsverband bevinden dat niet noodzakelijk
op seksualiteit is gebaseerd
Gezinsrecht = binnen het gezin
• Privaatrechtelijke verhoudingen binnen het gezin
§2 Raakvlakken met andere rechtsvakken
• Huwelijksvermogensrecht: ‘familiaal vermogensrecht’ (tss echtgenoten en ook met
derden, waarover de echtgenoten een keuzevrijheid hebben)
1
, o Van belang bij scheidingen (wie is eigenaar?)
• Het erfrecht: erfrechtelijke overgang van de goederen binnen de familie
• Het gerechtelijk privaatrecht:
o Familierechtbank! Één dossier en één rechter (dossier blijft daar)
o Bemiddelen via KMS (= kamer minnelijke schikking)
§ Mensen zelf een oplossing laten zoeken doordat ze met elkaar praten
o Hoorrecht
§ Kinderen vanaf 12 jaar aan het woord laten bij de rechter
• Strafrecht
o Familieverlating
§ Vb. vader die veroordeeld wordt om alimentatie te betalen -> doet dit
niet -> strafrecht biedt middel -> vervolgen voor 6 maanden
o Kindermisbruik
§ Zware veroordelingen
• Het fiscaal recht en het socialezekerheidsrecht: de familiale verhoudingen
§3 Samenhang tussen personenrecht en familierecht
• Inhoudelijke reden:
o Naamrecht: personenrecht (staat van personen)
§ Naam van u vader of moeder à veel mogelijkheden
o Familierecht (afstamming, adoptie)
o Jeugdbeschermingsrecht (kijken naar het belang van het kind)
• Personenbeschermingsrecht: belang van het kind
o Moeder verslaaft aan drugs en alcohol en vader heeft nooit tijd voor het kind
-> beste: kind in tehuis plaatsen (belang)
• Familierecht: opvoeding
§4 Bronnen van het personen-en familierecht
• De wet: Federaal
o BW (Boek 1)
o Ger.W.
o Tal van bijzondere wetten
• Gemeenschappen en gewesten
o Rechtspositie van de minderjarige
o Begraafplaatsen en de lijkbezorging
o Interlandelijke adoptie van kinderen
• Integrale jeugdzorg
• Het verdrag
o Art. 12 EVRM: recht om te huwen en een gezin te stichten
o Art. 8 EVRM: eerbiediging van het privéleven
2
,‘Het fundamentele recht om te huwen en een gezicht te stichten’
• Rechtstreekse werking in de interne rechtsorde
• Het is vrij utopisch en overigens ook niet wenselijk om tot een volledige harmonisatie
van het personen-en familierecht in de Europese landen over te gaan
o Veel cultuurverschillen
Arrest – Marckx t
• BOM discriminatie vanwege erkening voor afstammingsband
• 13 juni 1979: Paula en Alexandra Marckx tegen België
Ongehuwde moeder en kon kind niet erkennen à aangevochten voor de rechtbank maar zei
dat het de wet was à in beroep zeiden ze dit ook à Cassatie heeft dit ook afgewezen à
EVRM en daar kreeg ze gelijk en BE veroordeeld en moest wet aanpasssen
IVRK:
• art. 3: bij alle maatregelen dienen de belangen van het kind een eerste overweging te
vormen
o discussie tussen 2 ouders over omgangsrecht van kind -> wat is het belang
van het kind? In juli met de mama voor op vakantie te gaan of bij de papa om
te gaan voetballen
De rechtspraak
• Rol in de ontwikkeling personen-en familierecht
o Niet gehuwd samenwonen -> man verongelukte -> niet getrouwd -> geen
recht op vergoeding
o Rechtbanken in de samenleving veranderen
• Het ongehuwd samenleven
o Ongehuwd samenleven erkend en nu ook door de wetgever
De rechtsleer
• Zaken boeiend maken -> op situatie
• P23-25
Deel 1. Personenrecht
Titel 1. Persoonlijkheid
§1 Wie is persoon?
A. De natuurlijke persoon
• De natuurlijke persoon: alleen mensen zijn personen
3
, • Alleen de levende mens is een persoon (embryo, lijk, foetus hebben geen
rechtspersoonlijkheid wel bijzondere rechtsbescherming)
o Gebrek aan eerbied à respectvol voor zijn
• Er kan geen beslag gelegd worden op de handelswaarde van een mens
• Hoe zit het met de verkoop van een voetbalspeler?
o Vb. spelers worden verkocht voor 700 miljoen à geen beslag mens-> wel op
geldsom/opbrengst
B. De rechtspersoon
• Definitie: groeperingen van mensen en groeperingen van rechtspersonen die als
groepering drager zijn van ‘eigen’ rechten en plichten, los van die van de
samenstellende leden
• Zaak Ahold Delhaize
o Delhaize en AH samen
• Quid ACV, ABVV?
o Gekozen voor geen RP -> rechter zegt dat staken niet gaat -> officieel bestaat
vakbond niet -> die kan een spontane staking doen -> zonder de rechter die
kan veroordelen door onwettige staking
• Wet van 25 mei 1999 strafrechtelijke aansprakelijkheid?
o VZW -> bestuurder vh bedrijf opgepakt -> vandaag kan het bedrijf
aansprakelijk worden gesteld
• Verschil tussen een feitelijke vereniging en een vzw
o VZW volwaardige onderneming geworden à vennootschapsrecht
o Feitelijke vereniging: geen RP à alle leden aansprakelijk
§3 Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid van de natuurlijke
persoon
A. Ontstaan
• Vangt aan met de geboorte
o Levend: vanaf 24 weken, een doodgeboren kind verwerft geen
persoonlijkheid
o Levensvatbaar: dus niet in de onmogelijkheid verkeren om te overleven (bv
extreme vroeggeboorte niet)
• Een verwerkt kind: kan al titularis zijn van bepaalde rechten en plichten voor de
geboorte in zoverre het levend en levensvatbaar geboren wordt (vb. kind Wouter
Weylandt: infans conceptus pro iam nato habetur quotiens de commodo eius agitur)
o Kind erft van vader ook al heeft hij zijn vader nooit gekend
• Vermoeden van verwerking: 300 tot 180e dag voor geboorte
o vb 26 april 2022 à periode van verwerking van kind is gelegen tussen 26 juni
2021 en 26 april 2022
4
Inleiding
• Vele wijzigingen in de loop der jaren
• Echtscheiding
• Holebi-adoptie
o Sinds 2007
• Internering
• Bescherming persoon
• Nationaliteit
• Relativiteit bij geschiedkundige en rechtsvergelijkende analyse
o Geschiedkundig: veel verschil met vroeger (bv. holebi relaties)
o Rechtsvergelijkend: huwen in Zweden is bv. helemaal anders dan in Roemenië
§1 Begripsbepaling
A. Formele begripsbepaling
• Burgerlijk recht
• Personen (art. 7 tot art. 515)
• Afzonderlijke wetgeving vb. geestesziekte, jeugdbescherming
• Internationale verdragen
B. Inhoudelijke begripsbepaling
Personenrecht: algemene begrippen en beginselen van de persoon
• Regeling omtrent het statuut en de bescherming vd persoon als enkeling
Familierecht: privaatrechtelijke verhoudingen tussen personen
• Verticaal familierecht (relatie boven naar beneden vb. ouders-grootouders)
o Ontstaan uit seksuele betrekkingen en voortplantingen
• Horizontaal familierecht (relatie broers en zussen)
o Personen die zich in een samenlevingsverband bevinden dat niet noodzakelijk
op seksualiteit is gebaseerd
Gezinsrecht = binnen het gezin
• Privaatrechtelijke verhoudingen binnen het gezin
§2 Raakvlakken met andere rechtsvakken
• Huwelijksvermogensrecht: ‘familiaal vermogensrecht’ (tss echtgenoten en ook met
derden, waarover de echtgenoten een keuzevrijheid hebben)
1
, o Van belang bij scheidingen (wie is eigenaar?)
• Het erfrecht: erfrechtelijke overgang van de goederen binnen de familie
• Het gerechtelijk privaatrecht:
o Familierechtbank! Één dossier en één rechter (dossier blijft daar)
o Bemiddelen via KMS (= kamer minnelijke schikking)
§ Mensen zelf een oplossing laten zoeken doordat ze met elkaar praten
o Hoorrecht
§ Kinderen vanaf 12 jaar aan het woord laten bij de rechter
• Strafrecht
o Familieverlating
§ Vb. vader die veroordeeld wordt om alimentatie te betalen -> doet dit
niet -> strafrecht biedt middel -> vervolgen voor 6 maanden
o Kindermisbruik
§ Zware veroordelingen
• Het fiscaal recht en het socialezekerheidsrecht: de familiale verhoudingen
§3 Samenhang tussen personenrecht en familierecht
• Inhoudelijke reden:
o Naamrecht: personenrecht (staat van personen)
§ Naam van u vader of moeder à veel mogelijkheden
o Familierecht (afstamming, adoptie)
o Jeugdbeschermingsrecht (kijken naar het belang van het kind)
• Personenbeschermingsrecht: belang van het kind
o Moeder verslaaft aan drugs en alcohol en vader heeft nooit tijd voor het kind
-> beste: kind in tehuis plaatsen (belang)
• Familierecht: opvoeding
§4 Bronnen van het personen-en familierecht
• De wet: Federaal
o BW (Boek 1)
o Ger.W.
o Tal van bijzondere wetten
• Gemeenschappen en gewesten
o Rechtspositie van de minderjarige
o Begraafplaatsen en de lijkbezorging
o Interlandelijke adoptie van kinderen
• Integrale jeugdzorg
• Het verdrag
o Art. 12 EVRM: recht om te huwen en een gezin te stichten
o Art. 8 EVRM: eerbiediging van het privéleven
2
,‘Het fundamentele recht om te huwen en een gezicht te stichten’
• Rechtstreekse werking in de interne rechtsorde
• Het is vrij utopisch en overigens ook niet wenselijk om tot een volledige harmonisatie
van het personen-en familierecht in de Europese landen over te gaan
o Veel cultuurverschillen
Arrest – Marckx t
• BOM discriminatie vanwege erkening voor afstammingsband
• 13 juni 1979: Paula en Alexandra Marckx tegen België
Ongehuwde moeder en kon kind niet erkennen à aangevochten voor de rechtbank maar zei
dat het de wet was à in beroep zeiden ze dit ook à Cassatie heeft dit ook afgewezen à
EVRM en daar kreeg ze gelijk en BE veroordeeld en moest wet aanpasssen
IVRK:
• art. 3: bij alle maatregelen dienen de belangen van het kind een eerste overweging te
vormen
o discussie tussen 2 ouders over omgangsrecht van kind -> wat is het belang
van het kind? In juli met de mama voor op vakantie te gaan of bij de papa om
te gaan voetballen
De rechtspraak
• Rol in de ontwikkeling personen-en familierecht
o Niet gehuwd samenwonen -> man verongelukte -> niet getrouwd -> geen
recht op vergoeding
o Rechtbanken in de samenleving veranderen
• Het ongehuwd samenleven
o Ongehuwd samenleven erkend en nu ook door de wetgever
De rechtsleer
• Zaken boeiend maken -> op situatie
• P23-25
Deel 1. Personenrecht
Titel 1. Persoonlijkheid
§1 Wie is persoon?
A. De natuurlijke persoon
• De natuurlijke persoon: alleen mensen zijn personen
3
, • Alleen de levende mens is een persoon (embryo, lijk, foetus hebben geen
rechtspersoonlijkheid wel bijzondere rechtsbescherming)
o Gebrek aan eerbied à respectvol voor zijn
• Er kan geen beslag gelegd worden op de handelswaarde van een mens
• Hoe zit het met de verkoop van een voetbalspeler?
o Vb. spelers worden verkocht voor 700 miljoen à geen beslag mens-> wel op
geldsom/opbrengst
B. De rechtspersoon
• Definitie: groeperingen van mensen en groeperingen van rechtspersonen die als
groepering drager zijn van ‘eigen’ rechten en plichten, los van die van de
samenstellende leden
• Zaak Ahold Delhaize
o Delhaize en AH samen
• Quid ACV, ABVV?
o Gekozen voor geen RP -> rechter zegt dat staken niet gaat -> officieel bestaat
vakbond niet -> die kan een spontane staking doen -> zonder de rechter die
kan veroordelen door onwettige staking
• Wet van 25 mei 1999 strafrechtelijke aansprakelijkheid?
o VZW -> bestuurder vh bedrijf opgepakt -> vandaag kan het bedrijf
aansprakelijk worden gesteld
• Verschil tussen een feitelijke vereniging en een vzw
o VZW volwaardige onderneming geworden à vennootschapsrecht
o Feitelijke vereniging: geen RP à alle leden aansprakelijk
§3 Ontstaan en beëindiging van de persoonlijkheid van de natuurlijke
persoon
A. Ontstaan
• Vangt aan met de geboorte
o Levend: vanaf 24 weken, een doodgeboren kind verwerft geen
persoonlijkheid
o Levensvatbaar: dus niet in de onmogelijkheid verkeren om te overleven (bv
extreme vroeggeboorte niet)
• Een verwerkt kind: kan al titularis zijn van bepaalde rechten en plichten voor de
geboorte in zoverre het levend en levensvatbaar geboren wordt (vb. kind Wouter
Weylandt: infans conceptus pro iam nato habetur quotiens de commodo eius agitur)
o Kind erft van vader ook al heeft hij zijn vader nooit gekend
• Vermoeden van verwerking: 300 tot 180e dag voor geboorte
o vb 26 april 2022 à periode van verwerking van kind is gelegen tussen 26 juni
2021 en 26 april 2022
4
