Algemene psychologie: hoofdstuk 6 - Conditionering en leren
INLEIDING
Leren is een proces waarbij je permanente
veranderingen in uw gedrag (impliciet)
veranderen o.b.v. ervaringen.
BEHAVIORISME
Mensen worden geboren met “tabula rasa”.
Alsook is het gedrag een gevolg v associatief
leren/ S-R psychologie
(klassieke & operante
conditionering)
DRIE VORMEN
1 Klassieke conditionering
2 Operante conditionering
3 Observerend leren
KLASSIEKE CONDITIONERING
We gaan een onvrijwillige respons (meestal een reflex) v mens of dier
conditioneren. Mens of dier leert hier een associatie tss 2 stimuli waar de 1 de
andere voorspelt
PAVLOV
- Ook wel pavloviaanse conditionering genoemd
- Pavlov onderzocht de werking v/h zenuwstelsel & de spijsvertering
- Bij zijn onderzoek stuitte hij op een merkwaardig fenomeen: dikwijls
begonnen de organen van zijn proefdieren al sappen af te scheiden voor het
voedsel het orgaan bereikte. Na een tijdje begon
de hond zelf al te kwijlen, zodra hij de voedselbak
zag = psychische reflex (start v
leerpsychologie)
INZICHTEN V PAVLOV: ONDERZOEK
Hij plaatste een hond in een geïsoleerde kooi.
Wanneer de hond voedsel ging krijgen, werd het
toedienen hiervan aangekondigd door een neutraal
signaal (belletje) & kreeg het voedsel dan
toegediend. Nadat hij dit een aantal keer deed, begon
de hond al speeksel af te scheiden als hij de bel
hoorde.
Reacties die automatisch uitgelokt worden door
een stimulus
- Automatische respons = ongeconditioneerde respons (OR)
- Wordt uitgelokt door een ongeconditioneerde stimulus (OS)
- Nadat de bel een aantal keren met voedsel gecombineerd was, gaf het
aanleiding tot speekselafscheiding & werd het geluid v/d bel een
geconditioneerde stimulus, die een geconditioneerde respons veroorzaakte.
Voor de Voedsel in de mond Speekselafscheiding
conditioner = ongeconditioneerde = ongeconditioneerde
ing stimulus (OS) respons (OR)
Belgeluid Oriëntatie
1
, Algemene psychologie: hoofdstuk 6 - Conditionering en leren
= neutrale stimulus (NS)
Bel gevolgd door voedsel Speekselafscheiding
Conditione = neutrale & = ongeconditioneerde
ring ongeconditioneerde stimulus respons (OR)
(NS+OS)
Na de Belgeluid Speekselafscheiding
conditioner = geconditioneerde stimulus = geconditioneerde respons
ing (CS) (CR)
Klassieke conditionering: NS+OS OR & dit leidt tot CS CR (OR)
Klassieke conditionering is een procedure waarbij een oorspronkelijk neutrale
stimulus gecombineerd wordt met een ongeconditioneerde stimulus die een
automatische reactie uitlokt. Als gevolg v deze CS-OS koppeling, begint de CS na
verloop van tijd een respons uit te lokken die lijkt op de OR.
VERWERVING (VD OOGLIG-CR BIJ MENSEN)
Verwerving is het proces vh aantal herhalingen
vh fenomeen waardoor CS verandert in CR.
Kunnen we klassieke conditionering toepassen
bij de mens?
JA, als je met een toestel met luchtstroom op
iemand z’n ooglid richt zal die persoon gaan
knipperen. Maar voor we de luchtstroom naar
een ooglid richten gaan we continue een toon hier vooraf laten gaan (OS) waarbij
de knipper reflectie volgt (OR). De bedoeling hierbij is dat bij enkel en alleen het
horen vh toontje je gaat knipperen.
EXPERIMENT
- Ooglidreflex conditioneren
- Telkens wanneer er een toontje gehoord wordt, gaat er een luchtstroom
voorbij het oog v/d proefpersoon
- Na een tijd is het horen v/h toontje genoeg om de proefpersoon
te laten knipperen
OPVALLEND: Conditionering is ook aangetoond bij
amnesiepatiënten
Amnesiepatiënten zijn patiënten die geen expliciete informatie
meer opslaan, hebben extreem geheugenverlies.
EXTINCTIE
Extinctie is het stoppen v/d geconditioneerde koppeling. Als de
toon niet langer een voorspeller is vd luchtstroom, ga je zien dat de
CR verdwijnt. Als je CS aanbiedt zonder OS zal de CR uitdoven.
ACQUISITIE, EXTINCTIE & SPONTAAN HERSTEL
Herstel na enkele CS-OS koppelingen
Veel angsten kunnen we verklaren
a.d.h.v. een soort klassieke conditionering
Bijvoorbeeld: enorme vliegangst, doordat er
ooit eens zware turbulentie was in een
vliegtuig
2
INLEIDING
Leren is een proces waarbij je permanente
veranderingen in uw gedrag (impliciet)
veranderen o.b.v. ervaringen.
BEHAVIORISME
Mensen worden geboren met “tabula rasa”.
Alsook is het gedrag een gevolg v associatief
leren/ S-R psychologie
(klassieke & operante
conditionering)
DRIE VORMEN
1 Klassieke conditionering
2 Operante conditionering
3 Observerend leren
KLASSIEKE CONDITIONERING
We gaan een onvrijwillige respons (meestal een reflex) v mens of dier
conditioneren. Mens of dier leert hier een associatie tss 2 stimuli waar de 1 de
andere voorspelt
PAVLOV
- Ook wel pavloviaanse conditionering genoemd
- Pavlov onderzocht de werking v/h zenuwstelsel & de spijsvertering
- Bij zijn onderzoek stuitte hij op een merkwaardig fenomeen: dikwijls
begonnen de organen van zijn proefdieren al sappen af te scheiden voor het
voedsel het orgaan bereikte. Na een tijdje begon
de hond zelf al te kwijlen, zodra hij de voedselbak
zag = psychische reflex (start v
leerpsychologie)
INZICHTEN V PAVLOV: ONDERZOEK
Hij plaatste een hond in een geïsoleerde kooi.
Wanneer de hond voedsel ging krijgen, werd het
toedienen hiervan aangekondigd door een neutraal
signaal (belletje) & kreeg het voedsel dan
toegediend. Nadat hij dit een aantal keer deed, begon
de hond al speeksel af te scheiden als hij de bel
hoorde.
Reacties die automatisch uitgelokt worden door
een stimulus
- Automatische respons = ongeconditioneerde respons (OR)
- Wordt uitgelokt door een ongeconditioneerde stimulus (OS)
- Nadat de bel een aantal keren met voedsel gecombineerd was, gaf het
aanleiding tot speekselafscheiding & werd het geluid v/d bel een
geconditioneerde stimulus, die een geconditioneerde respons veroorzaakte.
Voor de Voedsel in de mond Speekselafscheiding
conditioner = ongeconditioneerde = ongeconditioneerde
ing stimulus (OS) respons (OR)
Belgeluid Oriëntatie
1
, Algemene psychologie: hoofdstuk 6 - Conditionering en leren
= neutrale stimulus (NS)
Bel gevolgd door voedsel Speekselafscheiding
Conditione = neutrale & = ongeconditioneerde
ring ongeconditioneerde stimulus respons (OR)
(NS+OS)
Na de Belgeluid Speekselafscheiding
conditioner = geconditioneerde stimulus = geconditioneerde respons
ing (CS) (CR)
Klassieke conditionering: NS+OS OR & dit leidt tot CS CR (OR)
Klassieke conditionering is een procedure waarbij een oorspronkelijk neutrale
stimulus gecombineerd wordt met een ongeconditioneerde stimulus die een
automatische reactie uitlokt. Als gevolg v deze CS-OS koppeling, begint de CS na
verloop van tijd een respons uit te lokken die lijkt op de OR.
VERWERVING (VD OOGLIG-CR BIJ MENSEN)
Verwerving is het proces vh aantal herhalingen
vh fenomeen waardoor CS verandert in CR.
Kunnen we klassieke conditionering toepassen
bij de mens?
JA, als je met een toestel met luchtstroom op
iemand z’n ooglid richt zal die persoon gaan
knipperen. Maar voor we de luchtstroom naar
een ooglid richten gaan we continue een toon hier vooraf laten gaan (OS) waarbij
de knipper reflectie volgt (OR). De bedoeling hierbij is dat bij enkel en alleen het
horen vh toontje je gaat knipperen.
EXPERIMENT
- Ooglidreflex conditioneren
- Telkens wanneer er een toontje gehoord wordt, gaat er een luchtstroom
voorbij het oog v/d proefpersoon
- Na een tijd is het horen v/h toontje genoeg om de proefpersoon
te laten knipperen
OPVALLEND: Conditionering is ook aangetoond bij
amnesiepatiënten
Amnesiepatiënten zijn patiënten die geen expliciete informatie
meer opslaan, hebben extreem geheugenverlies.
EXTINCTIE
Extinctie is het stoppen v/d geconditioneerde koppeling. Als de
toon niet langer een voorspeller is vd luchtstroom, ga je zien dat de
CR verdwijnt. Als je CS aanbiedt zonder OS zal de CR uitdoven.
ACQUISITIE, EXTINCTIE & SPONTAAN HERSTEL
Herstel na enkele CS-OS koppelingen
Veel angsten kunnen we verklaren
a.d.h.v. een soort klassieke conditionering
Bijvoorbeeld: enorme vliegangst, doordat er
ooit eens zware turbulentie was in een
vliegtuig
2
