Bedrijfsorganisatie: H4: leidinggeven en besluitvorming
1. Management en leidinggeven.
er zijn 2 verschillende manieren om een onderneming te leiden:
- Het angelsaksische bedrijfsmodel
Marktwerking is hierbij het leidende principe. De aandeelhouderswaarde staat voorop. De
onderneming is vooral gericht op kortetermijnwinst. Geld is de enige maatstaf en processen moeten
zo efficiënt en goedkoop mogelijk zijn. De hierarchie is dominant. Vooral te vinden in Amerika, GB, ..
- Het Rijnlandse bedrijfsmodel
Overeenstemming van alle betrokken partijen staat voorop. Er wordt rekening gehouden met alle
stakeholders. Nadruk ligt op middellange- en langetermijndenken. Continuïteit is belangrijker dan
snelle winsten.
Overleg, solidariteit, waardering van vakmanschap, kwaliteit en geluk
Processen verlopen vaker langzaam
2. Leidinggeven en stijl van leidinggeven.
Management is het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te
bereiken. Leidinggeven gaat over invloed uitoefenen op medewerkers, specifiek het gedrag van
medewerkers om doelen te bereiken.
- Autoritair leidinggeven
Autocratisch/directief. Autoritaire leiders nemen beslissingen en ondergeschikten hebben weinig
tot geen invloed op de besluiten. De leidinggevenden beschikken over alle bevoegdheden en
gebruiken macht om gezag uit te oefenen. Er is sprake van een strikt hiërarchische verhouding
tussen de leidinggevende en de medewerkers. Het kan effectief zijn bij organisaties met
, medewerkers die veel sturing nodig hebben, in crisissituaties die vragen om snelle verbeteren en
bij startende ondernemingen. We komen autoritair leidinggeven vooral tegen bij grote
ondernemingen in het Angelsaksische bedrijfsmodel, familie-ondernemingen, het leger en bij
start-ups.
- Participerend leidinggeven
Participatief/consulterend/dienend. Participerende leiders betrekken medewerkers bij het
nemen van besluiten. De leidinggevende blijft eindverantwoordelijk voor de realisatie van de
organisatiedoelen. De leidinggevende neemt de eindbeslissing zelf maar laat zich adviseren en
beïnvloeden door zijn medewerkers. De medewerkers participeren dus. Een belangrijke
voorwaarde is de taakvolwassenheid van de medewerkers. Kan een medewerker een taak
zelfstandig en gemotiveerd uitvoeren. Medewerkers voelen zich bij deze stijl gehoord en
belangrijk -> motiverend
- Democratisch leidinggeven
Begeleidend/coördinerend. Democratische leiders nemen de leiding maar bieden werknemers de
ruimte om zelfstandig te functioneren. Het is het tegenovergestelde van een autoritaire leider.
De democratische leider geeft leiding aan een groep medewerkers en is groepslid. Er is sprake
van een gezamenlijke inspanning. De leidinggevende bepaalt samen met de medewerkers hoe de
taken uitgevoerd worden. Zijn aandacht is vooral gericht op het motiveren en stimuleren van de
medewerkers. Onderlinge relaties staan centraal. De medewerkers krijgen veel
verantwoordelijkheid en zijn actief betrokken in de organisatie. -> volksvertegenwoordiging,
politieke partijen, verenigingen
Bij ondernemingen komt deze vorm van leidinggeven relatief weinig voor
2.1. Theorieën over leidinggeven.
2.1.1. matrix van Blake & mouton
Het gedrag van een leidinggevende komt voort uit een combinatie van 2 criteria:
- Mensgericht (relatiegericht): het accent ligt op de belangen van individuele medewerkers en
de onderlinge relaties
- Taakgericht (resultaatgericht): het accent ligt op het einddoel en de uitvoering van de taken
1. Management en leidinggeven.
er zijn 2 verschillende manieren om een onderneming te leiden:
- Het angelsaksische bedrijfsmodel
Marktwerking is hierbij het leidende principe. De aandeelhouderswaarde staat voorop. De
onderneming is vooral gericht op kortetermijnwinst. Geld is de enige maatstaf en processen moeten
zo efficiënt en goedkoop mogelijk zijn. De hierarchie is dominant. Vooral te vinden in Amerika, GB, ..
- Het Rijnlandse bedrijfsmodel
Overeenstemming van alle betrokken partijen staat voorop. Er wordt rekening gehouden met alle
stakeholders. Nadruk ligt op middellange- en langetermijndenken. Continuïteit is belangrijker dan
snelle winsten.
Overleg, solidariteit, waardering van vakmanschap, kwaliteit en geluk
Processen verlopen vaker langzaam
2. Leidinggeven en stijl van leidinggeven.
Management is het optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te
bereiken. Leidinggeven gaat over invloed uitoefenen op medewerkers, specifiek het gedrag van
medewerkers om doelen te bereiken.
- Autoritair leidinggeven
Autocratisch/directief. Autoritaire leiders nemen beslissingen en ondergeschikten hebben weinig
tot geen invloed op de besluiten. De leidinggevenden beschikken over alle bevoegdheden en
gebruiken macht om gezag uit te oefenen. Er is sprake van een strikt hiërarchische verhouding
tussen de leidinggevende en de medewerkers. Het kan effectief zijn bij organisaties met
, medewerkers die veel sturing nodig hebben, in crisissituaties die vragen om snelle verbeteren en
bij startende ondernemingen. We komen autoritair leidinggeven vooral tegen bij grote
ondernemingen in het Angelsaksische bedrijfsmodel, familie-ondernemingen, het leger en bij
start-ups.
- Participerend leidinggeven
Participatief/consulterend/dienend. Participerende leiders betrekken medewerkers bij het
nemen van besluiten. De leidinggevende blijft eindverantwoordelijk voor de realisatie van de
organisatiedoelen. De leidinggevende neemt de eindbeslissing zelf maar laat zich adviseren en
beïnvloeden door zijn medewerkers. De medewerkers participeren dus. Een belangrijke
voorwaarde is de taakvolwassenheid van de medewerkers. Kan een medewerker een taak
zelfstandig en gemotiveerd uitvoeren. Medewerkers voelen zich bij deze stijl gehoord en
belangrijk -> motiverend
- Democratisch leidinggeven
Begeleidend/coördinerend. Democratische leiders nemen de leiding maar bieden werknemers de
ruimte om zelfstandig te functioneren. Het is het tegenovergestelde van een autoritaire leider.
De democratische leider geeft leiding aan een groep medewerkers en is groepslid. Er is sprake
van een gezamenlijke inspanning. De leidinggevende bepaalt samen met de medewerkers hoe de
taken uitgevoerd worden. Zijn aandacht is vooral gericht op het motiveren en stimuleren van de
medewerkers. Onderlinge relaties staan centraal. De medewerkers krijgen veel
verantwoordelijkheid en zijn actief betrokken in de organisatie. -> volksvertegenwoordiging,
politieke partijen, verenigingen
Bij ondernemingen komt deze vorm van leidinggeven relatief weinig voor
2.1. Theorieën over leidinggeven.
2.1.1. matrix van Blake & mouton
Het gedrag van een leidinggevende komt voort uit een combinatie van 2 criteria:
- Mensgericht (relatiegericht): het accent ligt op de belangen van individuele medewerkers en
de onderlinge relaties
- Taakgericht (resultaatgericht): het accent ligt op het einddoel en de uitvoering van de taken
