Democratische opvoeding en burgerschap
Ontstaansgeschiedenis:
Van feodale machtsstructuren in vroege middeleeuwen
Naar stedelijke burgerschap in de late middeleeuwen
Naar nationaal burgerschap in de 19e eeuw
Uitgangspunten:
(Stem)recht burgers
Juridische gelijkheid burgers
Bescherming tegen overheid
Verdeling macht
Transparante wetten en besluiten
Conflicthantering via dialoog en instituten
Idealen:
1. Neoliberaal ideaal: burger zelfstandig individu met zijn rechten
2. Communitaristische ideaal: burger onderdeel collectief met tradities en rituelen
3. Neo-republikeins ideaal: perspectief nemen en zoeken algemeen belang
De Winter over infrastructuur:
Opvoeding particulier geworden
Maatschappelijk belang staat minder centraal
Straat als ‘sociaal niemandsland’
Verwaarlozing van publieke kind
Democratie volgens De Winter:
- niet vanzelfsprekend = moet onderhouden worden
- nieuwe generatie opvoeden tot democratische burger
Dewey’s criteria:
1. Open communicatie met zoveel mogelijk mensen
2. Belangen anderen erkennen en rekening mee houden
Voorbeelden programma’s burgerschapsvorming
Vreedzame school:
- Uitgangspunten: leerling stem, participatie leerling, dialoog, kritisch denken
- Uitwerking: groepsvergaderingen, leerlingmediatie, leerlingraden
Democratisering kritisch denken:
- Uitganspunten: zelf- en medeverantwoordelijkheid, kritisch denken
- Uitwerking: kritisch analyseren, juridisch, politiek, ecologisch perspectief
Literatuur de Winter: algemeen belang als opvoeddoel = maatschappelijke opvoeding
Religieuze opvoeding