ZSO 35 anatomie en fysiologie urologisch stelsel
Urinestelsel
: geheel v organeen dat zorgt voor excretie afvalstoffen uit bloed via urine en bestaat uit:
- Nieren /renes (2)
- Urinewegen
o Ureters (urineleiders) (2)
o Blaas (urine hier tijdelijk opgeslaen waarna door urethra naar buiten gebracht)
o Urethra (urinebuis)
Nieren zijn retroperitoneaal (achter peritoneum / buikvlies) gelegen organen in bovenste lumbale
regio:
- Omgeven door transparant kapsel, ingebed in dikke laag vetweefsel -> nieren op
plaats houden
- Opgebouwd uit cortex (schors: bruin) en medulla (merg: rood)
- Nefron (filtratie eenheid / functionele eenheid) in cortex
Ligging:
- Aan beide kanten wervelkolom gelegen tssn T12 en L3
- R nier lager gelegen dan L nier
- Bovenste opp bedekt door bijnier
- Nieren en bijnieren liggen tssn buikholte -> retroperitoneaal
Op hun plek gehouden in buikholte door:
- Bovengelegen peritoneum
- Contact aangrenzende organen
- Ondersteunende bindweefsel
Beide nieren bedekt aan omgevende weefsels verankerd door dicht, fibreus nierkapsel en
ogeven door vetweefsel.
Collagene vezels -> lopen uit buitenste laag naar vezelig kapsel -> voorkomt nierfunctie
verstoord wordt door schokken en plotselingen bewegingen.
Wandelende nier
: aandoening wanneer buitenste ophangbanden beschadigd geraken kunnen nieren v plek
raken-> vastzittende bloedaten en ureter belasten -> gevarlijk omdat ureters en bloedvaten
tijdens beweging v lichaam kunnen draaien / geknikt kunnen geraken
Nierhilus / nierpoort
: instulping, plek waar a. renalis en plexus renalis binnenkomen en waar v. renalis en ureter
uittreden
, Nier bestaat uit:
- Cortex / nierschors
: ligt in tegen vezelig kapsel aan
- Medulla / niermerg -> binnenste
: bevat 6-18 kegelvormige nierpiramiden, uiteinde v nierpiramide is nierpapil en dit
steekt in renale sinus uit
(columnae / banden schorsweefsel lopen tssn aangrenzende nierpiramiden naar
renae sinus. Nierlob bestaat uit nierpiramidel, omhullend laagje cortex en
nabijgelgen weefsels)
Calix minor
: urine die gevormd werd in nierlob wordt via hiernaartoe gevoerd
Calix major
: gevormd uit calices minores
Pelvis renalis / nierbekken / pyelum / pyelon
: 3/ 4 calices majores vormen groot trechtercompartiment, dat verbonden is met ureters en
door deze buizen loopt urine nier uit naar blaas
Urinevorming begint in negronen (niereenheden)
Omdat nierren afvalstoffen uit bloed filteren en met urine uitscheiden hebben dus goed e
bloedtoevoer, er stroomt ong 1,2l door
a.renalis (nierslagader)
- Stammen af v aorta descendens, pars abdonminalis
- Komt via nierpoort binnen en vertakt in bogen waarna hij nog verder zal vertakken
v. renalis
- Gaat naar v. cava inferior -> komen samen en vervoeren zo bloed naar hart
Afferente arteriolen
- Vertakken vanuit elk v interlobulaire arteriën
- Voeren bloed naar capillairen v afzonderlijke nefronen
- Bloed bereikt alle nefronen hierdoor
Efferente arteriolen
- bloed stroomt hierdoor weg
Urinestelsel
: geheel v organeen dat zorgt voor excretie afvalstoffen uit bloed via urine en bestaat uit:
- Nieren /renes (2)
- Urinewegen
o Ureters (urineleiders) (2)
o Blaas (urine hier tijdelijk opgeslaen waarna door urethra naar buiten gebracht)
o Urethra (urinebuis)
Nieren zijn retroperitoneaal (achter peritoneum / buikvlies) gelegen organen in bovenste lumbale
regio:
- Omgeven door transparant kapsel, ingebed in dikke laag vetweefsel -> nieren op
plaats houden
- Opgebouwd uit cortex (schors: bruin) en medulla (merg: rood)
- Nefron (filtratie eenheid / functionele eenheid) in cortex
Ligging:
- Aan beide kanten wervelkolom gelegen tssn T12 en L3
- R nier lager gelegen dan L nier
- Bovenste opp bedekt door bijnier
- Nieren en bijnieren liggen tssn buikholte -> retroperitoneaal
Op hun plek gehouden in buikholte door:
- Bovengelegen peritoneum
- Contact aangrenzende organen
- Ondersteunende bindweefsel
Beide nieren bedekt aan omgevende weefsels verankerd door dicht, fibreus nierkapsel en
ogeven door vetweefsel.
Collagene vezels -> lopen uit buitenste laag naar vezelig kapsel -> voorkomt nierfunctie
verstoord wordt door schokken en plotselingen bewegingen.
Wandelende nier
: aandoening wanneer buitenste ophangbanden beschadigd geraken kunnen nieren v plek
raken-> vastzittende bloedaten en ureter belasten -> gevarlijk omdat ureters en bloedvaten
tijdens beweging v lichaam kunnen draaien / geknikt kunnen geraken
Nierhilus / nierpoort
: instulping, plek waar a. renalis en plexus renalis binnenkomen en waar v. renalis en ureter
uittreden
, Nier bestaat uit:
- Cortex / nierschors
: ligt in tegen vezelig kapsel aan
- Medulla / niermerg -> binnenste
: bevat 6-18 kegelvormige nierpiramiden, uiteinde v nierpiramide is nierpapil en dit
steekt in renale sinus uit
(columnae / banden schorsweefsel lopen tssn aangrenzende nierpiramiden naar
renae sinus. Nierlob bestaat uit nierpiramidel, omhullend laagje cortex en
nabijgelgen weefsels)
Calix minor
: urine die gevormd werd in nierlob wordt via hiernaartoe gevoerd
Calix major
: gevormd uit calices minores
Pelvis renalis / nierbekken / pyelum / pyelon
: 3/ 4 calices majores vormen groot trechtercompartiment, dat verbonden is met ureters en
door deze buizen loopt urine nier uit naar blaas
Urinevorming begint in negronen (niereenheden)
Omdat nierren afvalstoffen uit bloed filteren en met urine uitscheiden hebben dus goed e
bloedtoevoer, er stroomt ong 1,2l door
a.renalis (nierslagader)
- Stammen af v aorta descendens, pars abdonminalis
- Komt via nierpoort binnen en vertakt in bogen waarna hij nog verder zal vertakken
v. renalis
- Gaat naar v. cava inferior -> komen samen en vervoeren zo bloed naar hart
Afferente arteriolen
- Vertakken vanuit elk v interlobulaire arteriën
- Voeren bloed naar capillairen v afzonderlijke nefronen
- Bloed bereikt alle nefronen hierdoor
Efferente arteriolen
- bloed stroomt hierdoor weg
