Management accounting & controle
Cost accounting
Hoofdstuk 1: Inleiding
Financial accounting
o Informatieverstrekking aan externen m.b.t. de financiële toestand van een bedrijf om de
juiste beslissing te nemen
o Wie? Aandeelhouders, verstrekkers van leningen, werknemers
o Informatie zit vervat in de jaarrekening
Management accounting, management controle
o Inzicht verwerven in het kostengedrag en de kostprijs van goederen, diensten, klanten of
markten (alle informatie verzameld is voor interne doeleinden)
• 1. Kostprijs berekenen
• 2. Informatie gebruiken om beslissingen te nemen
• Vb. productielijn behouden?
o Informatieverstrekking aan het management om hen toe te laten de juiste beslissingen te
nemen zodanig dat zij het bedrijf succesvol kunnen leiden
o Strategische planning en beslissingen op lange en korte termijn
• Planning is zeer belangrijk
o Evaluatie van de prestaties van de onderneming en haar afdelingen
Hoofdstuk 2: Begrippen
2.1 Kosten en kostprijs
o Wat verstaan we onder kosten in het kader van kostenberekening?
• Middelen nodig om je product te nodig, om je dienst te leveren
- Vb. luchtvaart: elke dag is er een vliegtuig dat vertrekt uit Zaventem naar
Londen: vliegtuig, crew & passagiers ingezet
• Middelen moeten, werden of moeten nog doelmatig worden ingezet
- Vb. renovatie van woningen, wegenwerken
• Kostobject, in de ruime betekenis van het woord
o !!Verzamel kostengegevens en wijs toe aan verschillende kostenobjecten
Onderscheid tussen verschillende productievormen:
1) Stukproductie: produceren op basis van de specifieke wensen van de klant
• Vb. jacht met vereisten, consultancy
2) Serieproductie: 100 standaardzeilboten, 40 luxe zeilboten, sociale woningen
3) Massaproductie: moeilijk om kostprijsberekening van 1 product te bepalen want productie in
grote hoeveelheden
• Vb. brouwerij, je bierflesjes doorlopen hetzelfde productieproces
1
, 2.2 Kostenindeling
2.2.1 Kostenbestemming
o Kosten classificeren a.d.h.v. criteria o.b.v. directe kosten en indirecte kosten (overhead, kan
je niet direct toewijzen aan je kostobjecten)
• Het aandeel van de directe kost vermindert overheen de jaren
o Directe kosten: direct toewijsbaar, rechtstreeks verband met kostenobject
• Vb. prijs per hout, zoveel hout nodig, het kost zoveel
• Uiteraard moet je je gegevens goed registreren, anders heb je geen goed beeld van
je directe kosten
• Onderscheid gemaakt tussen materiaal-, directe- en commissiekosten
o Indirecte kosten: verdeelsleutels, geen rechtstreeks verband met kostenobject
• Vb. verwarming, verzekering, elektriciteit, verluchting, administratie
• Je moet beslissen waarin je deze kosten in opneemt
o Commissie fee: een directe kost, het is geweten hoe deze wordt verdeeld
2.2.2 Kostengedrag
o Variabele kosten: variëren met activiteit/productievolume, niet per eenheid
• Veronderstelling dat deze kost per eenheid product hetzelfde blijft
o Vaste kosten: variëren niet met de activiteit, wel per eenheid
• Veronderstelling dat deze kost per eenheid niet hetzelfde blijft
• Zelfde kost in totaliteit, hoe meer je produceert, hoe goedkoper
• Vaste kost spreiden over grotere productie of vb. aantal passagiers
o In de meeste cases zijn je directe kosten ook variabele kosten
• Hoe meer zeilboten je produceert, hoe meer hout, arbeid je verbruikt
o Daarentegen worden indirecte kosten beschouwd als vaste kosten
2.2.3 Evolutie variabele kosten
2.2.4 Evolutie vaste kosten
2
Cost accounting
Hoofdstuk 1: Inleiding
Financial accounting
o Informatieverstrekking aan externen m.b.t. de financiële toestand van een bedrijf om de
juiste beslissing te nemen
o Wie? Aandeelhouders, verstrekkers van leningen, werknemers
o Informatie zit vervat in de jaarrekening
Management accounting, management controle
o Inzicht verwerven in het kostengedrag en de kostprijs van goederen, diensten, klanten of
markten (alle informatie verzameld is voor interne doeleinden)
• 1. Kostprijs berekenen
• 2. Informatie gebruiken om beslissingen te nemen
• Vb. productielijn behouden?
o Informatieverstrekking aan het management om hen toe te laten de juiste beslissingen te
nemen zodanig dat zij het bedrijf succesvol kunnen leiden
o Strategische planning en beslissingen op lange en korte termijn
• Planning is zeer belangrijk
o Evaluatie van de prestaties van de onderneming en haar afdelingen
Hoofdstuk 2: Begrippen
2.1 Kosten en kostprijs
o Wat verstaan we onder kosten in het kader van kostenberekening?
• Middelen nodig om je product te nodig, om je dienst te leveren
- Vb. luchtvaart: elke dag is er een vliegtuig dat vertrekt uit Zaventem naar
Londen: vliegtuig, crew & passagiers ingezet
• Middelen moeten, werden of moeten nog doelmatig worden ingezet
- Vb. renovatie van woningen, wegenwerken
• Kostobject, in de ruime betekenis van het woord
o !!Verzamel kostengegevens en wijs toe aan verschillende kostenobjecten
Onderscheid tussen verschillende productievormen:
1) Stukproductie: produceren op basis van de specifieke wensen van de klant
• Vb. jacht met vereisten, consultancy
2) Serieproductie: 100 standaardzeilboten, 40 luxe zeilboten, sociale woningen
3) Massaproductie: moeilijk om kostprijsberekening van 1 product te bepalen want productie in
grote hoeveelheden
• Vb. brouwerij, je bierflesjes doorlopen hetzelfde productieproces
1
, 2.2 Kostenindeling
2.2.1 Kostenbestemming
o Kosten classificeren a.d.h.v. criteria o.b.v. directe kosten en indirecte kosten (overhead, kan
je niet direct toewijzen aan je kostobjecten)
• Het aandeel van de directe kost vermindert overheen de jaren
o Directe kosten: direct toewijsbaar, rechtstreeks verband met kostenobject
• Vb. prijs per hout, zoveel hout nodig, het kost zoveel
• Uiteraard moet je je gegevens goed registreren, anders heb je geen goed beeld van
je directe kosten
• Onderscheid gemaakt tussen materiaal-, directe- en commissiekosten
o Indirecte kosten: verdeelsleutels, geen rechtstreeks verband met kostenobject
• Vb. verwarming, verzekering, elektriciteit, verluchting, administratie
• Je moet beslissen waarin je deze kosten in opneemt
o Commissie fee: een directe kost, het is geweten hoe deze wordt verdeeld
2.2.2 Kostengedrag
o Variabele kosten: variëren met activiteit/productievolume, niet per eenheid
• Veronderstelling dat deze kost per eenheid product hetzelfde blijft
o Vaste kosten: variëren niet met de activiteit, wel per eenheid
• Veronderstelling dat deze kost per eenheid niet hetzelfde blijft
• Zelfde kost in totaliteit, hoe meer je produceert, hoe goedkoper
• Vaste kost spreiden over grotere productie of vb. aantal passagiers
o In de meeste cases zijn je directe kosten ook variabele kosten
• Hoe meer zeilboten je produceert, hoe meer hout, arbeid je verbruikt
o Daarentegen worden indirecte kosten beschouwd als vaste kosten
2.2.3 Evolutie variabele kosten
2.2.4 Evolutie vaste kosten
2
