Inhoudsopgave
Geest, gedrag, en psychologie als wetenschap ................................................................................................ 2
Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur ......................................................................... 11
Sensatie en perceptie ................................................................................................................................... 24
Leren en de menselijke natuur ...................................................................................................................... 33
Geheugen ..................................................................................................................................................... 43
Bijdrage van de psychologie aan de rechtspraak: een introductie ................................................................. 51
Psychologische ontwikkeling......................................................................................................................... 53
Vormen van bewustzijn ................................................................................................................................ 63
Persoonlijkheid ............................................................................................................................................. 71
Psychische stoornissen ................................................................................................................................. 78
Therapieën voor psychische stoornissen ....................................................................................................... 83
1
,Geest, gedrag, en psychologie als wetenschap
Wat is psychologie?
Psychologie is een breed domein met vele specialiteiten
--> de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
- Psyche (“geest”) en -ologie (“een studie gebied”) => studie van de geest
- Interne mentale processen + externe, observeerbare gedragingen
- Gebasseerd op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie
o (verifieerbare gebeurtenissen)
Wat is psychologie NIET?
- Zuiver speculeren over de menselijke aard
- Een samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan “iedereen” weet dat het waar is
Pseudoweteschappen
- Elke poging om fenomen in de fysieke werled te verklaren zonder gebruik te maken van
empirische observatie of een andere wetenschappelijke methode
( astrologie, grafologie, toekomst voorspellen)
Wat is kritsch nadenken?
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
5. Worden er veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Wat doen psychologen?
Expirimentele psychologen/ onderzoekspsyhologen
- Voeren het meeste onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit
(privé of voor overheid)
- Overlap met psychologie in het onderwijs
Toegepaste psychologen
- Gebruiken de kennis die door experinentele psychologen is vergaard om problemen op te
lossen
(arbeid/organisatie, sport, forenisch, school, omgeving, klinisch/counseling, gerontologie)
2
,Psychologen zijn geen psychiaters !
Psychologie Psychiatrie
- Breed studiegebied - Eerst basisopleiding arts
- Master in de psychologie - Medische specialisatie
Specialisatie in de (medische)
behandeling van metale en
gedragsproblemen
- Voorschrijven van medicatie
Waar liggen de historische wortels van psychologie?
De moderne psychologie is ontstaan uit vele, dikwijls tegenstrijdige tradities, zoals:
- Structuarilisme
- Functionalisme
- Behaviorisme
- Psychoanalyse
Vanuit welke perspectieven werken hedendaagse psychologen?
Het snel veranderde veld van de moderen psychologie wordt gedomineerd door 6 verschillende
perspectieven:
- Biologische
- Cognitief
- Behavioristisch
- Gehele persoon
- Ontwikkelings
- Socio-cultureel
3
, Biologische perspectief
René Descartes (17de eeuwse Franse filosoof)
- Stelde als eerste het idee voor dat er een scheiding is tussen de spirtuele geest en het
fysieke lichaam --> het fysieke lichaam kan apart bestudeerd worden van de geest
- De geest wordt gezien als een product van de hersenen en voegt zo lichaam en geest
weer samen
Visie op de menselijk natuur Complexe sytstemen die zowel op erfelijke al op
omgevingsinvloeden reageren
Wat bepaalt gedrag Hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties
op externe signalen
Accent in het onderzoek Het zenuwstelsel/ de hersen en endocriene systemen,
evolutionaire voordelen of gedragingen
- Wortels in mediche wetenschappen : Neurowetenschappen
- Evolutionaire psychologie ( Darwin: natuurlijke selectie)
Cognitieve perspectief
Ontstond op basis van een aantal benaderingen:
- Het structuarlisme van Wilhelm Wundt
En reacties hierop:
- Het functionalisme van William James
- Gestaltpsychologie
Visie op de menselijk natuur We zijn informatie verwerkende systemen
Wat bepaalt gedrag Interpretatie van ervaringen door verwerking in de hersenen
Accent in het onderzoek Mentale processen, waaronder sensatie, perceptie, leren,
geheugen, en taal
4
Geest, gedrag, en psychologie als wetenschap ................................................................................................ 2
Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur ......................................................................... 11
Sensatie en perceptie ................................................................................................................................... 24
Leren en de menselijke natuur ...................................................................................................................... 33
Geheugen ..................................................................................................................................................... 43
Bijdrage van de psychologie aan de rechtspraak: een introductie ................................................................. 51
Psychologische ontwikkeling......................................................................................................................... 53
Vormen van bewustzijn ................................................................................................................................ 63
Persoonlijkheid ............................................................................................................................................. 71
Psychische stoornissen ................................................................................................................................. 78
Therapieën voor psychische stoornissen ....................................................................................................... 83
1
,Geest, gedrag, en psychologie als wetenschap
Wat is psychologie?
Psychologie is een breed domein met vele specialiteiten
--> de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
- Psyche (“geest”) en -ologie (“een studie gebied”) => studie van de geest
- Interne mentale processen + externe, observeerbare gedragingen
- Gebasseerd op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie
o (verifieerbare gebeurtenissen)
Wat is psychologie NIET?
- Zuiver speculeren over de menselijke aard
- Een samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan “iedereen” weet dat het waar is
Pseudoweteschappen
- Elke poging om fenomen in de fysieke werled te verklaren zonder gebruik te maken van
empirische observatie of een andere wetenschappelijke methode
( astrologie, grafologie, toekomst voorspellen)
Wat is kritsch nadenken?
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
5. Worden er veel voorkomende denkfouten vermeden?
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Wat doen psychologen?
Expirimentele psychologen/ onderzoekspsyhologen
- Voeren het meeste onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit
(privé of voor overheid)
- Overlap met psychologie in het onderwijs
Toegepaste psychologen
- Gebruiken de kennis die door experinentele psychologen is vergaard om problemen op te
lossen
(arbeid/organisatie, sport, forenisch, school, omgeving, klinisch/counseling, gerontologie)
2
,Psychologen zijn geen psychiaters !
Psychologie Psychiatrie
- Breed studiegebied - Eerst basisopleiding arts
- Master in de psychologie - Medische specialisatie
Specialisatie in de (medische)
behandeling van metale en
gedragsproblemen
- Voorschrijven van medicatie
Waar liggen de historische wortels van psychologie?
De moderne psychologie is ontstaan uit vele, dikwijls tegenstrijdige tradities, zoals:
- Structuarilisme
- Functionalisme
- Behaviorisme
- Psychoanalyse
Vanuit welke perspectieven werken hedendaagse psychologen?
Het snel veranderde veld van de moderen psychologie wordt gedomineerd door 6 verschillende
perspectieven:
- Biologische
- Cognitief
- Behavioristisch
- Gehele persoon
- Ontwikkelings
- Socio-cultureel
3
, Biologische perspectief
René Descartes (17de eeuwse Franse filosoof)
- Stelde als eerste het idee voor dat er een scheiding is tussen de spirtuele geest en het
fysieke lichaam --> het fysieke lichaam kan apart bestudeerd worden van de geest
- De geest wordt gezien als een product van de hersenen en voegt zo lichaam en geest
weer samen
Visie op de menselijk natuur Complexe sytstemen die zowel op erfelijke al op
omgevingsinvloeden reageren
Wat bepaalt gedrag Hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties
op externe signalen
Accent in het onderzoek Het zenuwstelsel/ de hersen en endocriene systemen,
evolutionaire voordelen of gedragingen
- Wortels in mediche wetenschappen : Neurowetenschappen
- Evolutionaire psychologie ( Darwin: natuurlijke selectie)
Cognitieve perspectief
Ontstond op basis van een aantal benaderingen:
- Het structuarlisme van Wilhelm Wundt
En reacties hierop:
- Het functionalisme van William James
- Gestaltpsychologie
Visie op de menselijk natuur We zijn informatie verwerkende systemen
Wat bepaalt gedrag Interpretatie van ervaringen door verwerking in de hersenen
Accent in het onderzoek Mentale processen, waaronder sensatie, perceptie, leren,
geheugen, en taal
4
