Kinesitherapeutisch handelen deel 2
Les 1: massage
- Om welke redenen kunnen we massage toepassen?
o Pijn en zwelling
o Gewrichtsmobiliteit: slechte bewegelijkheid van een structuur
o Spierfunctie: vb. omwille van te weinig zuurstof heeft iemand spastische spieren
o Vitale functies verbeteren: vb. stress ‘weg masseren’
o Houding: proberen spieren te laten ontspannen door massage om proberen de
houding te laten verbeteren
- Massage is maar een bepaald deel van de behandeling
- Massage wordt ook gebruikt om bewegingstherapie beter te laten verlopen
- Massage is in 2700 v.C. al ontstaan (in China zaken over verschenen)
- In de middeleeuwen is er een periode geweest dat er niet gemasseerd is wegens afkeer
lichamelijk genot
- 16e eeuw ontstaan effleurage, petrissage, fricties en tapotage
- Definities voor masseren:
o 1. Uitvoeren van manipulaties op een bloot en ontspannen lichaamsdeel met een
profylactisch-therapeutisch en/of hygiënisch doel
o 2. Met een geneeskrachtig doel aanwenden van technische handgrepen op het
menselijk lichaam
o 3. Systematisch toepassen van een aantal specifieke handgrepen aan de oppervlakte
van het lichaam ten einde stoornissen in normale functioneren te voorkomen, op te
heffen of te verminderen
- Aangrijpingspunten massage
o Keuze van verschillende massagetechnieken
o Intensiteit en lokalisatie van handvatting, bepalen welke structuur wordt bereikt:
huid, onderhuid, musculatuur en pezen, ligamenten, gewrichtskapsel, periost
(beenvlies)
- Binnen massage kunnen er een heel aantal handgrepen toegepast worden
- Verschillend doelen met masseren
o Therapeutisch doel: we gaan massage toepassen omdat er ene medische reden tot
massage is, in dit geval moet de huisarts dit voorschrijven
▪ Symptomatisch: door middel van massage kan je de klachten verwijderen
maar je kan er het probleem niet mee met herstellen
- Relatieve doeleinden= doeleinden, in functie van effect op te behandelen weefsels of op
gehele organisme en persoon
o Depletie: vocht verwijderen
o Analgesie: pijn verminderen
o Ontspanning creëren: kan voor een bepaalde spier maar ook voor heel het lichaam
zijn
o Tonisering
o Hyperraemie
o Mobilisatie
- Indicaties voor massage?
, o Therapeutische indicatie
▪ Wanneer medische indicatie en verwijzing
▪ Curatief: intentie en verwachting is dat de aandoening volledig reversibel is
▪ Symptomatisch:
• Optie genezing niet aanwezig
• alleen vermindering van klachten mogelijk, zonder oorzaak van
aandoening weg te nemen
o Hygiënische indicatie
▪ Behandelen van gezonde personen
▪ Doel: stimulerend effect of bestrijden van vermoeidheid
o Profylactische indicatie
▪ Behandelen van personen met een risico op het ontstaan van klachten of
reeds aanwezige (geringe) klachten
- Indicaties voor massage
o circulatiestoornissen
o pijn
o lokale spierverharding/ hypertonus
o hypotonus: veel te zwakke spieren proberen aan te pakken
o steriele ontsteking: proberen doorbloeding te verbeteren
o adhaesies/ littekens
o functionele orgaanstoornissen (bindweefselmassage)
- Wat zijn contra-indicaties voor een massage? (indicaties die zeggen dat massage niet mag)
o Absolute contra-indicaties (bij deze mag je nooit masseren)
▪ Infecties
▪ Tumoren in te behandelen gebied, omdat we de slechte cellen niet willen
verspreiden
▪ Algemeen onwelzijn, we willen de ziekte niet verder verspreiden
▪ Koorts
▪ Trombose, gevaar bestaat dat het klontertje loskomt
▪ Besmettelijke huidziekten
▪ Cachexie (heel magere persoon), omdat we hier alleen om botstructuur gaan
masseren
▪ Fracturen in het te behandelen gebied
▪ Reflex systematisch dystrofie 1e stadium (complex perifeer pijnsyndroom),
we creëren hierbij alleen maar meer pijnklachten
o Relatieve contra-indicaties (je kan massage toepassen maar je moet heel erg
opletten)
▪ Steriele ontstekingen: we moeten bewaken dat we de infectie niet gaan
activeren of aanwakkeren
▪ Tumoren buiten het te behandelen gebied
▪ Verse laesies (wonden)
▪ Verhoogde bloedingsneiging
• Hypertensie (hoge bloeddruk)
• Varices (spatadderen)
• Gebruik van anti- coagulantie (antistollingsmedicijn dat ervoor zorgt
dat het bloed minder snel stolt)
• Hemofilie (bloedstollingsaandoening)
, ▪ Pijnlijk of kwetsbaar weefsel boven het te behandelen gebied, we moeten
hier aftasten hoe ver we hier kunnen gaan
▪ Spasme, massage kan heel hard helpen maar als we te hard masseren lokken
we de spasticiteit uit
▪ Huidziekten
- Welke handgrepen kan je doen tijdens massage?
o Intermitterende drukkingen:
▪ herhaalde, achtereenvolgens langzaam toe- en weer afnemende druk op
huid, zonder verplaatsing van handen
▪ patiënt met een rustige massage voorbereiden op de volgende massage
▪ Doelen:
• Vooronusering
• Gewenning
• kalmering
o Effleurages:
▪ = verplaatsen van (delen van) handen over huid, waarbij in heengaande
beweging druk wordt gegeven en teruggaande beweging geen druk wordt
uitgeoefend. Zoveel mogelijk met volledige hand contact. Afhankelijk van
plaats en intensiteit van de druk kunnen huid, spieren, kapsel en ligamenten
worden beïnvloed
▪ het volledige verloop van de spier afgaan.
▪ Doelen:
• Hyperraemie (overmatige bloedvulling van een orgaan of
lichaamsdeel)
• Evacuatie afvalstoffen
• Lymfetransport stimuleren
• Relaxatie
• Pijn behandelen
o Petrisages (kneeddingen): ritmisch uitoefenen van druk op spierweefsel, waarbij
spierweefsel tussen hand en onderlaag of tussen de handen wordt gehouden
▪ 2 types petrissages
• Petrisage met 2 handen
• Petrisage met 1 hand
▪ Doelen:
• Spiertonus (spierspanning in rust) verminderen
• Hyperraemie, meer dan bij Effleurages
• Afvoer afvalstoffen
• Stimulatie weefsel en zenuwuiteinden
o Vibratie/ schuddingen:
▪ loodrechte trillingen op weefsel met weinig druk en hoge frequentie of snel
heen en weer bewegen van spier
▪ gericht op lichaamsdeel of lokale spier
▪ wordt niet meer echt toegepast
o Doel:
▪ Relaxatie
▪ Pij dempend
Les 1: massage
- Om welke redenen kunnen we massage toepassen?
o Pijn en zwelling
o Gewrichtsmobiliteit: slechte bewegelijkheid van een structuur
o Spierfunctie: vb. omwille van te weinig zuurstof heeft iemand spastische spieren
o Vitale functies verbeteren: vb. stress ‘weg masseren’
o Houding: proberen spieren te laten ontspannen door massage om proberen de
houding te laten verbeteren
- Massage is maar een bepaald deel van de behandeling
- Massage wordt ook gebruikt om bewegingstherapie beter te laten verlopen
- Massage is in 2700 v.C. al ontstaan (in China zaken over verschenen)
- In de middeleeuwen is er een periode geweest dat er niet gemasseerd is wegens afkeer
lichamelijk genot
- 16e eeuw ontstaan effleurage, petrissage, fricties en tapotage
- Definities voor masseren:
o 1. Uitvoeren van manipulaties op een bloot en ontspannen lichaamsdeel met een
profylactisch-therapeutisch en/of hygiënisch doel
o 2. Met een geneeskrachtig doel aanwenden van technische handgrepen op het
menselijk lichaam
o 3. Systematisch toepassen van een aantal specifieke handgrepen aan de oppervlakte
van het lichaam ten einde stoornissen in normale functioneren te voorkomen, op te
heffen of te verminderen
- Aangrijpingspunten massage
o Keuze van verschillende massagetechnieken
o Intensiteit en lokalisatie van handvatting, bepalen welke structuur wordt bereikt:
huid, onderhuid, musculatuur en pezen, ligamenten, gewrichtskapsel, periost
(beenvlies)
- Binnen massage kunnen er een heel aantal handgrepen toegepast worden
- Verschillend doelen met masseren
o Therapeutisch doel: we gaan massage toepassen omdat er ene medische reden tot
massage is, in dit geval moet de huisarts dit voorschrijven
▪ Symptomatisch: door middel van massage kan je de klachten verwijderen
maar je kan er het probleem niet mee met herstellen
- Relatieve doeleinden= doeleinden, in functie van effect op te behandelen weefsels of op
gehele organisme en persoon
o Depletie: vocht verwijderen
o Analgesie: pijn verminderen
o Ontspanning creëren: kan voor een bepaalde spier maar ook voor heel het lichaam
zijn
o Tonisering
o Hyperraemie
o Mobilisatie
- Indicaties voor massage?
, o Therapeutische indicatie
▪ Wanneer medische indicatie en verwijzing
▪ Curatief: intentie en verwachting is dat de aandoening volledig reversibel is
▪ Symptomatisch:
• Optie genezing niet aanwezig
• alleen vermindering van klachten mogelijk, zonder oorzaak van
aandoening weg te nemen
o Hygiënische indicatie
▪ Behandelen van gezonde personen
▪ Doel: stimulerend effect of bestrijden van vermoeidheid
o Profylactische indicatie
▪ Behandelen van personen met een risico op het ontstaan van klachten of
reeds aanwezige (geringe) klachten
- Indicaties voor massage
o circulatiestoornissen
o pijn
o lokale spierverharding/ hypertonus
o hypotonus: veel te zwakke spieren proberen aan te pakken
o steriele ontsteking: proberen doorbloeding te verbeteren
o adhaesies/ littekens
o functionele orgaanstoornissen (bindweefselmassage)
- Wat zijn contra-indicaties voor een massage? (indicaties die zeggen dat massage niet mag)
o Absolute contra-indicaties (bij deze mag je nooit masseren)
▪ Infecties
▪ Tumoren in te behandelen gebied, omdat we de slechte cellen niet willen
verspreiden
▪ Algemeen onwelzijn, we willen de ziekte niet verder verspreiden
▪ Koorts
▪ Trombose, gevaar bestaat dat het klontertje loskomt
▪ Besmettelijke huidziekten
▪ Cachexie (heel magere persoon), omdat we hier alleen om botstructuur gaan
masseren
▪ Fracturen in het te behandelen gebied
▪ Reflex systematisch dystrofie 1e stadium (complex perifeer pijnsyndroom),
we creëren hierbij alleen maar meer pijnklachten
o Relatieve contra-indicaties (je kan massage toepassen maar je moet heel erg
opletten)
▪ Steriele ontstekingen: we moeten bewaken dat we de infectie niet gaan
activeren of aanwakkeren
▪ Tumoren buiten het te behandelen gebied
▪ Verse laesies (wonden)
▪ Verhoogde bloedingsneiging
• Hypertensie (hoge bloeddruk)
• Varices (spatadderen)
• Gebruik van anti- coagulantie (antistollingsmedicijn dat ervoor zorgt
dat het bloed minder snel stolt)
• Hemofilie (bloedstollingsaandoening)
, ▪ Pijnlijk of kwetsbaar weefsel boven het te behandelen gebied, we moeten
hier aftasten hoe ver we hier kunnen gaan
▪ Spasme, massage kan heel hard helpen maar als we te hard masseren lokken
we de spasticiteit uit
▪ Huidziekten
- Welke handgrepen kan je doen tijdens massage?
o Intermitterende drukkingen:
▪ herhaalde, achtereenvolgens langzaam toe- en weer afnemende druk op
huid, zonder verplaatsing van handen
▪ patiënt met een rustige massage voorbereiden op de volgende massage
▪ Doelen:
• Vooronusering
• Gewenning
• kalmering
o Effleurages:
▪ = verplaatsen van (delen van) handen over huid, waarbij in heengaande
beweging druk wordt gegeven en teruggaande beweging geen druk wordt
uitgeoefend. Zoveel mogelijk met volledige hand contact. Afhankelijk van
plaats en intensiteit van de druk kunnen huid, spieren, kapsel en ligamenten
worden beïnvloed
▪ het volledige verloop van de spier afgaan.
▪ Doelen:
• Hyperraemie (overmatige bloedvulling van een orgaan of
lichaamsdeel)
• Evacuatie afvalstoffen
• Lymfetransport stimuleren
• Relaxatie
• Pijn behandelen
o Petrisages (kneeddingen): ritmisch uitoefenen van druk op spierweefsel, waarbij
spierweefsel tussen hand en onderlaag of tussen de handen wordt gehouden
▪ 2 types petrissages
• Petrisage met 2 handen
• Petrisage met 1 hand
▪ Doelen:
• Spiertonus (spierspanning in rust) verminderen
• Hyperraemie, meer dan bij Effleurages
• Afvoer afvalstoffen
• Stimulatie weefsel en zenuwuiteinden
o Vibratie/ schuddingen:
▪ loodrechte trillingen op weefsel met weinig druk en hoge frequentie of snel
heen en weer bewegen van spier
▪ gericht op lichaamsdeel of lokale spier
▪ wordt niet meer echt toegepast
o Doel:
▪ Relaxatie
▪ Pij dempend
