Psychopathologie kinderen en
adolescenten
Adolescenten en risicogedrag les 10
Focus op externaliserende gedragsproblemen: genotmiddelen – gebruik of
misbruik?
Indeling
Adolescentie en risicogedrag
Externaliserende gedragsproblemen bij adolescenten
o Genotmiddelengebruik
o Problematisch gebruik van genotmiddelen
Internaliserende gedragsproblemen bij adolescenten (beknopt) in relatie
tot genotmiddelen
o Vb. Suïcidaal gedrag
Preventie en hulpverlening genotmiddelen
Conclusies
Het leven zoals het is… adolescenten
Bart, gaat sinds zijn 16de verjaardag elke week uit op zaterdagavond, daar horen
een paar pinten bij,… Laatst had een van zijn vrienden hem voorgesteld ook eens
een jointje te proberen. Hij was daar, wel wat terughoudend, toch op ingegaan.
Het was best een leuke avond geworden…
transitie van kind naar volwassen
een relatief lange periode
o subfasen:
Vroeg (12-15 jaar): lichamelijke rijping, psychoseksuele
ontwikkeling, losmaken van de ouders
Midden (16-18 jaar): experimenteren met diverse
keuzemogelijkheden
, Laat (19-22 jaar): verplichtingen beginnen aangaan met
betrekking tot maatschappelijke positie en persoonlijke
relaties
Theorie v/d ontwikkelingstaken (Havighurst,1972)
relaties met peers van beide geslachten, intimiteit en seksualiteit
fysieke uiterlijk accepteren, zorgzaamheid voor gezondheid, sekserol
ontwikkelen
zelfstandigheid ontwikkelen, verantwoordelijkheid opnemen,
voorbereiding op loopbaan en economisch onafhankelijkheid
sociaal aanvaardbaar gedrag t.a.v. vrienden en anderen
emotionele onafhankelijkheid van ouders en andere volwassenen;
veranderende gezinsrelaties
verwerven van cognitieve competenties
eigen waarden- en normenpatroon ontwikkelen, maatschappelijke
engagementen, ethische bewustwording en ideologische
Centrale ontwikkelingstaak
het verwerven van een eigen identiteit
o Wie ben ik?
o Wie denken anderen dat ik ben?
o Waar wil ik naartoe?
o Wat wil ik later worden/zijn?
het verwerven van autonomie & opnemen van verantwoordelijkheid
o Zich losmaken van ouders/volwassenen
o Zich meer oriënteren op leeftijdsgenoten
o baas worden over eigen gedrag en denken
leidt tot onzekerheid
Onzekerheid = ongemakkelijk maar… ook spannend
Experimenteren
Risicogedrag… geeft een kick
o ‘Moratorium’ als identiteitsstatus
o ‘Zo wordt hij wijzer over wie hij/zij zou willen zijn, wat hij/zij is, …
o Verhoogde kans op moeilijkheden: spijbelen, genotmiddelen,
geweld, eenzaamheid, minderwaardigheidsgevoel…
Onderzoek bij 12 tot 18 jarigen Vlaanderen (In Petto/VUB)
De meesten zijn:
o Tevreden met zichzelf
o Hebben positief zelfbeeld
o Positieve houding t.o.v. toekomst
o Goed copinggedrag = veerkracht
Een minderheid heeft wel Problemen
adolescenten
Adolescenten en risicogedrag les 10
Focus op externaliserende gedragsproblemen: genotmiddelen – gebruik of
misbruik?
Indeling
Adolescentie en risicogedrag
Externaliserende gedragsproblemen bij adolescenten
o Genotmiddelengebruik
o Problematisch gebruik van genotmiddelen
Internaliserende gedragsproblemen bij adolescenten (beknopt) in relatie
tot genotmiddelen
o Vb. Suïcidaal gedrag
Preventie en hulpverlening genotmiddelen
Conclusies
Het leven zoals het is… adolescenten
Bart, gaat sinds zijn 16de verjaardag elke week uit op zaterdagavond, daar horen
een paar pinten bij,… Laatst had een van zijn vrienden hem voorgesteld ook eens
een jointje te proberen. Hij was daar, wel wat terughoudend, toch op ingegaan.
Het was best een leuke avond geworden…
transitie van kind naar volwassen
een relatief lange periode
o subfasen:
Vroeg (12-15 jaar): lichamelijke rijping, psychoseksuele
ontwikkeling, losmaken van de ouders
Midden (16-18 jaar): experimenteren met diverse
keuzemogelijkheden
, Laat (19-22 jaar): verplichtingen beginnen aangaan met
betrekking tot maatschappelijke positie en persoonlijke
relaties
Theorie v/d ontwikkelingstaken (Havighurst,1972)
relaties met peers van beide geslachten, intimiteit en seksualiteit
fysieke uiterlijk accepteren, zorgzaamheid voor gezondheid, sekserol
ontwikkelen
zelfstandigheid ontwikkelen, verantwoordelijkheid opnemen,
voorbereiding op loopbaan en economisch onafhankelijkheid
sociaal aanvaardbaar gedrag t.a.v. vrienden en anderen
emotionele onafhankelijkheid van ouders en andere volwassenen;
veranderende gezinsrelaties
verwerven van cognitieve competenties
eigen waarden- en normenpatroon ontwikkelen, maatschappelijke
engagementen, ethische bewustwording en ideologische
Centrale ontwikkelingstaak
het verwerven van een eigen identiteit
o Wie ben ik?
o Wie denken anderen dat ik ben?
o Waar wil ik naartoe?
o Wat wil ik later worden/zijn?
het verwerven van autonomie & opnemen van verantwoordelijkheid
o Zich losmaken van ouders/volwassenen
o Zich meer oriënteren op leeftijdsgenoten
o baas worden over eigen gedrag en denken
leidt tot onzekerheid
Onzekerheid = ongemakkelijk maar… ook spannend
Experimenteren
Risicogedrag… geeft een kick
o ‘Moratorium’ als identiteitsstatus
o ‘Zo wordt hij wijzer over wie hij/zij zou willen zijn, wat hij/zij is, …
o Verhoogde kans op moeilijkheden: spijbelen, genotmiddelen,
geweld, eenzaamheid, minderwaardigheidsgevoel…
Onderzoek bij 12 tot 18 jarigen Vlaanderen (In Petto/VUB)
De meesten zijn:
o Tevreden met zichzelf
o Hebben positief zelfbeeld
o Positieve houding t.o.v. toekomst
o Goed copinggedrag = veerkracht
Een minderheid heeft wel Problemen
