Hoofdstuk 1 – De functie van onderzoek
Onderzoekers hebben een drietal kenmerken, eigenschappen waarop zij zich van
niet-onderzoekers onderscheiden. Deze zijn: houding, kennis en vaardigheid.
Een onderzoeker onderscheidt zich allereerst door zijn over haar houding. Deze
moet onafhankelijk zijn. Als onderzoeker streef je naar openheid van je
onderzoek, je bent ontvankelijk voor commentaar van je collega’s.
Natuurlijk kun je een onderzoeksmethode niet toepassen zonder eerst kennis
daarvan te hebben verkregen. Kennis van methode is en blijft een belangrijk
onderdeel van het verrichten van onderzoek. behalve kennis van methoden moet
je ook kennis hebben over het onderwerp van je onderzoek. Naast het opdoen
van kennis over de opzet en inrichting van een onderzoek krijg je vaardigheid in
het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn. Tevens is het soms
belangrijk om jezelf trucjes aan te leren, voorbeelden hiervan zijn: het selecteren
van de onderzoeksgroep, het invoeren van gegevens in het softwarepakket, het
aanmaken van een toets, het interpreteren van cijfermatige analyseresultaten.
Er kan onderscheid worden gemaakt tussen twee hoofdtypen van onderzoek,
fundamenteel onderzoek en praktijkgericht onderzoek. Bij fundamenteel
onderzoek zul je meestal vragen beantwoorden die niet primair gericht zijn op
toepassing in de praktijk. Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meestal wel
bezig met het oplossen van problemen uit de praktijk.
Een ander veel gemaakt onderscheid is dat tussen kwalitatief en kwantitatief
onderzoek. dit onderscheid wordt belangrijk als je moet kiezen welke methode
van onderzoek je gaat gebruiken. Bij kwantitatieve methoden wordt
gebruikgemaakt van cijfermatige informatie, bij kwalitatieve methoden wordt niet
of nauwelijks met cijfermatige gegevens gewerkt. De onderzoeker voert
onderzoek uit in het ‘veld’.
Naast de onderscheidende paren kwalitatief-kwantitatief en fundamenteel-
praktijkgericht zijn er ook verschillende stromingen, bij deze
onderzoekstromingen horen bepaalde methoden van dataverzameling. Dat wil
zeggen dat binnen zeggen dat binnen elke stroming bepaalde onderzoek typen
de voorkeur hebben en dat onderzoekers van die groep eenzelfde kijk hebben op
de uitgangspunten van wetenschappelijk onderzoek.
Empirisch-analytisch: Deze stroming wil zeggen dat je onderzoek verricht door
met behulp van een bepaalde systematiek waar te nemen wat zich in je
omgeving afspeelt, deze stroming is analytisch omdat ze kritisch en rationeel
naar haar eigen resultaten kijkt. De onderzoekers binnen deze stroming willen
graag objectief onderzoek verrichten en de onderzoekssituatie zo veel mogelijk
beheersen. Ze laten daarbij niets aan het toeval over, ze ontwerpen een
onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is.
Interpretatief: Deze stroming betekent dat je op zoek bent naar interpretatie,
de uitleg die personen aan een situatie geven, en niet slechts naar de kale cijfers.
, Het onderzoek is over het algemeen kwalitatief van aard en richt zich op
personen en groepen.
Kritisch-emancipatorisch: Deze stroming is niet uitgesproken kwantitatief of
kwalitatief. Elke dataverzamelingsmethode kan worden gebruikt, behalve het
experiment. Het woord kritisch geeft het uitgangspunt van deze stroming aan:
betrokkenheid bij de samenleving. De onderzoekers in deze stroming willen
bijdragen aan processen in de samenleving die de emancipatie van groepen
bevorderen.
Er is een aantal criteria in wetenschappelijk onderzoek waaraan iedere
onderzoeker zich houdt. (zie de woorden die cursief staan). Onderzoek is
allereerst Onafhankelijkheid. Onafhankelijk van voorkeuren en meningen van
betrokkenen. Daarnaast is een doel van onderzoek een resultaat te krijgen over
zaken die waarneembaar zijn in de werkelijkheid. Een onderwerp, vraag of
uitspraak moet toetsbaar zijn. Dit betekent dat er geen uitspraken worden
gedaan als ‘engelen bestaan’ of ‘Oranje is de beste’. De bedoeling van onderzoek
is juist om uitspraken te doen die getoetst kunnen worden. Alle onderzoek wil
daarmee weerlegbaar zijn. Onderzoek wordt heel vaak beoordeeld op de
betrouwbaarheid van de resultaten. De resultaten van een onderzoek worden
gebruikt voor het nemen van belangrijke beslissingen in een organisatie, of voor
het maken van beleid.
Het informatiegehalte van je uitspraken moet maximaal zijn ook dit hangt samen
met de toets baarheid van je uitspraken. Daarom is het belangrijk dat je
nauwkeurig omschrijft wat je onderwerp is. Je moet heel goed aangeven: Over
welke situatie je een uitspraak doet; binnen welke grenzen je onderzoek
zich afspeelt; welke groep daarbij betrokken is of wordt; in welke
periode je onderzoek zich afspeelt. Onderzoekers willen met hun resultaten
uitspraken doen over een zo groot mogelijke groep personen of situaties. Zij
analyseren een specifiek deel van de werkelijkheid en doen daarover uitspraken.
Zijn deze uitspraken precies volgens alle voorwaarden getoetst, dan kunnen ze
geldig worden verklaard voor een grotere groep of andere situaties: ze kunnen
worden gegeneraliseerd. Bij statistische generalisatie wordt door middel van
statistische testen getoetst of een bepaald resultaat generaliseerbaarheid is.
Validiteit hangt samen met de geldigheid en de zuiverheid van
onderzoeksresultaten. Ten slotte is er ook een aantal praktische criteria voor
onderzoek te geven.
Praktijkonderzoek kan uit de volgende fasen bestaan
1. Probleemanalyse: Je houd rekening met je opdrachtgevers er ligt al een
onderzoeksvraag, een probleem, een interventie of een diagnose, en de
opdrachtgever wil graag dat je daarmee aan het werk gaat.
2. Onderzoeksontwerp: Vervolgens maak je een ontwerp waarin je aangeeft
hoe je de onderzoeksvraag gaat beantwoorden, welke methoden je daarbij
gebruikt, hoeveel tijd en welke middelen je daarbij nodig hebt, en wie er bij
je onderzoek betrokken zijn.
Onderzoekers hebben een drietal kenmerken, eigenschappen waarop zij zich van
niet-onderzoekers onderscheiden. Deze zijn: houding, kennis en vaardigheid.
Een onderzoeker onderscheidt zich allereerst door zijn over haar houding. Deze
moet onafhankelijk zijn. Als onderzoeker streef je naar openheid van je
onderzoek, je bent ontvankelijk voor commentaar van je collega’s.
Natuurlijk kun je een onderzoeksmethode niet toepassen zonder eerst kennis
daarvan te hebben verkregen. Kennis van methode is en blijft een belangrijk
onderdeel van het verrichten van onderzoek. behalve kennis van methoden moet
je ook kennis hebben over het onderwerp van je onderzoek. Naast het opdoen
van kennis over de opzet en inrichting van een onderzoek krijg je vaardigheid in
het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn. Tevens is het soms
belangrijk om jezelf trucjes aan te leren, voorbeelden hiervan zijn: het selecteren
van de onderzoeksgroep, het invoeren van gegevens in het softwarepakket, het
aanmaken van een toets, het interpreteren van cijfermatige analyseresultaten.
Er kan onderscheid worden gemaakt tussen twee hoofdtypen van onderzoek,
fundamenteel onderzoek en praktijkgericht onderzoek. Bij fundamenteel
onderzoek zul je meestal vragen beantwoorden die niet primair gericht zijn op
toepassing in de praktijk. Bij praktijkgericht onderzoek houd je je meestal wel
bezig met het oplossen van problemen uit de praktijk.
Een ander veel gemaakt onderscheid is dat tussen kwalitatief en kwantitatief
onderzoek. dit onderscheid wordt belangrijk als je moet kiezen welke methode
van onderzoek je gaat gebruiken. Bij kwantitatieve methoden wordt
gebruikgemaakt van cijfermatige informatie, bij kwalitatieve methoden wordt niet
of nauwelijks met cijfermatige gegevens gewerkt. De onderzoeker voert
onderzoek uit in het ‘veld’.
Naast de onderscheidende paren kwalitatief-kwantitatief en fundamenteel-
praktijkgericht zijn er ook verschillende stromingen, bij deze
onderzoekstromingen horen bepaalde methoden van dataverzameling. Dat wil
zeggen dat binnen zeggen dat binnen elke stroming bepaalde onderzoek typen
de voorkeur hebben en dat onderzoekers van die groep eenzelfde kijk hebben op
de uitgangspunten van wetenschappelijk onderzoek.
Empirisch-analytisch: Deze stroming wil zeggen dat je onderzoek verricht door
met behulp van een bepaalde systematiek waar te nemen wat zich in je
omgeving afspeelt, deze stroming is analytisch omdat ze kritisch en rationeel
naar haar eigen resultaten kijkt. De onderzoekers binnen deze stroming willen
graag objectief onderzoek verrichten en de onderzoekssituatie zo veel mogelijk
beheersen. Ze laten daarbij niets aan het toeval over, ze ontwerpen een
onderzoek dat herhaalbaar en controleerbaar is.
Interpretatief: Deze stroming betekent dat je op zoek bent naar interpretatie,
de uitleg die personen aan een situatie geven, en niet slechts naar de kale cijfers.
, Het onderzoek is over het algemeen kwalitatief van aard en richt zich op
personen en groepen.
Kritisch-emancipatorisch: Deze stroming is niet uitgesproken kwantitatief of
kwalitatief. Elke dataverzamelingsmethode kan worden gebruikt, behalve het
experiment. Het woord kritisch geeft het uitgangspunt van deze stroming aan:
betrokkenheid bij de samenleving. De onderzoekers in deze stroming willen
bijdragen aan processen in de samenleving die de emancipatie van groepen
bevorderen.
Er is een aantal criteria in wetenschappelijk onderzoek waaraan iedere
onderzoeker zich houdt. (zie de woorden die cursief staan). Onderzoek is
allereerst Onafhankelijkheid. Onafhankelijk van voorkeuren en meningen van
betrokkenen. Daarnaast is een doel van onderzoek een resultaat te krijgen over
zaken die waarneembaar zijn in de werkelijkheid. Een onderwerp, vraag of
uitspraak moet toetsbaar zijn. Dit betekent dat er geen uitspraken worden
gedaan als ‘engelen bestaan’ of ‘Oranje is de beste’. De bedoeling van onderzoek
is juist om uitspraken te doen die getoetst kunnen worden. Alle onderzoek wil
daarmee weerlegbaar zijn. Onderzoek wordt heel vaak beoordeeld op de
betrouwbaarheid van de resultaten. De resultaten van een onderzoek worden
gebruikt voor het nemen van belangrijke beslissingen in een organisatie, of voor
het maken van beleid.
Het informatiegehalte van je uitspraken moet maximaal zijn ook dit hangt samen
met de toets baarheid van je uitspraken. Daarom is het belangrijk dat je
nauwkeurig omschrijft wat je onderwerp is. Je moet heel goed aangeven: Over
welke situatie je een uitspraak doet; binnen welke grenzen je onderzoek
zich afspeelt; welke groep daarbij betrokken is of wordt; in welke
periode je onderzoek zich afspeelt. Onderzoekers willen met hun resultaten
uitspraken doen over een zo groot mogelijke groep personen of situaties. Zij
analyseren een specifiek deel van de werkelijkheid en doen daarover uitspraken.
Zijn deze uitspraken precies volgens alle voorwaarden getoetst, dan kunnen ze
geldig worden verklaard voor een grotere groep of andere situaties: ze kunnen
worden gegeneraliseerd. Bij statistische generalisatie wordt door middel van
statistische testen getoetst of een bepaald resultaat generaliseerbaarheid is.
Validiteit hangt samen met de geldigheid en de zuiverheid van
onderzoeksresultaten. Ten slotte is er ook een aantal praktische criteria voor
onderzoek te geven.
Praktijkonderzoek kan uit de volgende fasen bestaan
1. Probleemanalyse: Je houd rekening met je opdrachtgevers er ligt al een
onderzoeksvraag, een probleem, een interventie of een diagnose, en de
opdrachtgever wil graag dat je daarmee aan het werk gaat.
2. Onderzoeksontwerp: Vervolgens maak je een ontwerp waarin je aangeeft
hoe je de onderzoeksvraag gaat beantwoorden, welke methoden je daarbij
gebruikt, hoeveel tijd en welke middelen je daarbij nodig hebt, en wie er bij
je onderzoek betrokken zijn.
