Samenvatting jeugdrecht inclusief examenvragen

JEUGDRECHT 2021 – 2022 Lotte Dekoninck



EXAMENVRAGEN 2020 - 2021

 Wat zijn de 4 taken van de OCJ (2 soorten onderzoek onderscheiden)?
 Wat zijn de 3 voorwaarden om ouderlijk gezag te ontzeggen?
 Leg kort uit:
- Subsidiariteit (geef een voorbeeld)
- Bemiddeling door het Openbaar Ministerie (voorwaarden – procedure – gevolgen)
- Maatregel positief project (situeer – voorwaarden - procedure – duur)
- Verontrustende situatie (VOS)
 Het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg (OCJ) vervult verschillende opdrachten als Gemandateerde
Voorziening. Welke?
 De Intersectorale Toegangspoort (ITP) beslist over de vrijwillige niet-rechtstreeks toegankelijke (NRTJ)
jeugdhulpverlening na 18 jaar.
- Welk Team binnen de ITP beslist hierover?
- Tot welke leeftijd is deze NRTJ maximaal mogelijk?
- Onder welke voorwaarden is NRTJ na 18 jaar mogelijk?
 Het Openbaar Ministerie (OM) krijgt kennis van een verontrustende situatie (VOS) via de politie (dus niet
via de Gemandateerde Voorziening (GV) of bij hoogdringendheid of via een vordering als jeugddelict). Het
OM kan de zaak dus niet naar de Jeugdrechtbank verwijzen.
Deze VOS heeft evenmin een voortraject in de Integrale Jeugdhulp (rechtstreeks toegankelijke of niet-
rechtstreeks toegankelijke Jeugdhulp (RTJ – NRTJ)) gelopen.
Welke drie mogelijke acties kan het OM dan ondernemen?
Kan het OM de zaak aanmelden bij de ITP? Leg uit.
Kan het OM in dit concrete geval suggereren aan de betrokken personen om zich zelf aan te melden bij de
ITP? Leg uit.
 Wat zijn bij het plegen van een jeugddelict op 15 jaar de voorwaarden voor de sanctie ‘gesloten
begeleiding van maximaal 2, 5 of 7 jaar in een Gemeenschapsinstelling’ en voor welke duur kan deze
gesloten begeleiding?

EXAMENVRAGEN 2021 - 2022

 doel cliëntenoverleg + vergelijking outreachend consult
 ITP: vrijwillige JHV + 18
o welk team beslist? MAX leeftijd? voorwaarden? enige vorm JH?
 OM: crisishulpverlening
o in welke gevallen?
o taak SD?
 in welke 2 gevallen: OCJ  OM?
~ VOS
 welke 2 maatregelen JHV niet nemen door JR bij hoogdringendheid?
bij welke instantie is vrijwillige JH mogelijk? (na jeugdhulpmaatregel JR)
wat met jeugdhulpmaatregel bij hoogdringendheid na opstarten vrijwillige JHV?
 welke 2 instanties voeren onderzoek feiten uit na jeugddelict én welk soort onderzoek doen zij
 welke 2 instanties nemen maatregelen jeugddelict?
 casus POS project
 casus gesloten begeleiding 2/5/7 jaar
 casus UHG
 welke 3 categoriën verkeersmisdrijf worden niet berecht door JRB
MAX leeftijd jeugdrechtbank (én welke rechtbank hierna)



1

,JEUGDRECHT 2021 – 2022 Lotte Dekoninck



BEGRIP EN BEGINSELEN JEUGDRECHT

JEUGDRECHT IN BREDE ZIN

“regelgeving die in het algemeen het welzijn en de ontplooiing van jongeren wil bevorderen en waarborgen”

JEUGDRECHT IN STRIKTE ZIN / ‘BIJZONDERE’ JEUGDRECHT
(VROEGER ‘JEUGDBESCHERMINGSRECHT’ TER BESCHERMING VAN DE JEUGD)

“regelt overheidstussenkomst via specifieke instellingen en voorzieningen om bijzondere bijstand aan
jongeren te verlenen van wie het welzijn of de ontplooiing onvoldoende wordt gewaarborgd door het
gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke voorzieningen”

ALS algemene bepalingen tot onderhoud, opvoeding en ontplooiing jongere ontoereikend

ALS ouder / jongere /(met hulp van algemene voorzieningen) ontoereikendheid opvangen

interventie
vrijwillige (buitengerechtelijke) jeugdhulp gedwongen (gerechtelijke) interventies
jeugdhulpaanbieders Openbaar Ministerie (OM)
Intersectorale Toegangspoort (ITP) Sociale Dienst Jeugdrechtbank (SD)
Gemandateerde Voorzieningen (GV) Jeugdrechter (JR) / Jeugdrechtbank (JRB)

doelgroep
jongeren in verontrustende situatie jongeren vervolgd wegens plegen geesteszieke MiJa
(VOS) jeugddelict




2

, JEUGDRECHT 2021 – 2022 Lotte Dekoninck



KORTE HISTORIEK (NIET KENNEN)

VÓÓR DE WET VAN 15/05/1912
autonoom afwijkend kinderstrafrecht

MIJA delinquent (-16) MIJA delinquent (+16)
strafrechter: strafrechter: schuldbekwaam
met ‘oordeel des onderscheids’ met ‘oordeel des onderscheids’
gehandeld gehandeld
 straffen met verzachtende  vrijspreken  gevangenisstraf
omstandigheid  voor bepaalde periode (-21) in  geldboete
speciaal verbeteringshuis /
liefdadigheidsinstelling plaatsen

DE WET VAN 15/05/1912
kinderbescherming: invoering leeftijd strafrechtelijke meerderjarigheid (16)

MIJA delinquent (-16) MIJA delinquent (+16)
kinderrechter schuldbekwaam
 bewaringsmaatregelen van onbepaalde duur  gevangenisstraf
 opvoedingsmaatregelen van onbepaalde duur  geldboete
 behoedingsmaatregelen van onbepaalde duur

preventief optreden kinderrechter maatregelen predelinquent gedrag
- slecht milieu
- slechte behandeling

bescherming niet-delinquente jongeren maatregel ouders
- ontzetting van ouderlijke macht

DE WET VAN 08/04/1965
jeugdbescherming:
I. nieuw buitengerechtelijk jeugdbeschermingssysteem
o jeugdbeschermingscomités: preventie – doorverwijzen – meewerken aan uitvoering maatregelen
II. jeugdrechtbank + eigen Sociale Dienst
III. optrekken leeftijd strafrechtelijke meerderjarigheid (+18)
o UITZ uithandengeving (+16)
IV. uitbreiding jeugdbeschermingsmaatregelen
 ontzetting ouderlijk gezag
 hulpverlenende maatregelen t.a.v. MiJa
 delinquente MiJa + ‘MiJa in gevaar’

STAATSHERVORMINGEN
staatshervorming 1980: federalisering België
gemeenschappen bevoegdheden persoonsgebonden aangelegenheden (gedeelte van jeugdbescherming)
staatshervorming 1988
gemeenschappen bevoegdheden sociale + gerechtelijke jeugdbescherming (5 UITZ federale bevoegdheid)
staatshervorming 2014
wijziging uitzonderingen federale bevoegdheid




3