Samenvatting Psychometrie Psychologie

Psychometrie

Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 Meten, Schaling & Normen........................................................................................................2

Hoorcollege 2 Betrouwbaarheid.........................................................................................................................4

Hoorcollege 3 Validiteit...................................................................................................................................10

Hoorcollege 4 Principale Componenten Analyse (PCA).................................................................................13

Hoorcollege 5 Confirmative Factor Analyse (CFA)........................................................................................17

Hoorcollege 6 Item Response Theorie.............................................................................................................22

Hoorcollege 7 Bias...........................................................................................................................................27

Hoorcollege 8 Classification and discriminationanalysis.................................................................................31

,Hoorcollege 1 Meten, Schaling & Normen
Psychometrie = meten van mentale eigenschappen en processen
- Tak van psychologie die zich bezighoudt met de ontwikkeling en het gebruik
van psychologische tests
- Toepassen van statistische technieken op het gebied van psychologische testen

Kwaliteit van de meting
- Betrouwbaarheid: consistentie van de test
- Validiteit: mate waarin de resultaten geldig zijn en overeenkomen met
de werkelijkheid
- Normen: wat betekent de test score?

Meten van psychologische eigenschappen




- Observeerbaar gedrag dat gevoelig is voor variaties in het psychologische construct
- Syspersonentematische verzameling (bv antwoorden op vragen van een test)
- Met als doel om vergelijkingen te maken
 Tussen verschillende personen (interindividuele verschillen)
 Binnen personen (intra-individuele verschillen)

Schaling
Definitie: het toekennen van numerieke waarden aan psychologische eigenschappen
In de praktijk: hoe wordt een testscore of categorie bepaald aan de hand van observaties
Eigenschappen van getallen  meetniveau
Meetniveau Eigenschap
Nominaal Identiteit
Ordinaal + ordering
Interval + kwantiteit
Ratio + absoluut nulpunt
Wederzijds uitsluitend & uitputtend

Interpretatie van test scores
- Test: systematische verzameling van gedrag
- Schaling: toekennen van kwantitatieve scores
- Normen: interpretatie van test scores (relatief/absoluut)
Relatieve normen: scores van (relevante) anderen

2

,Absolute normen: een vaste standaard

Standaard score Zx
- Aantal standaarddeviaties van het gemiddelde
- Zowel positieve als negatieve waarden
- M=0, SD=1




Getransformeerde standaard score Tx
- Makkelijker te begrijpen/ ‘vriendelijker’ dan Z-scores
- Alleen positieve waarden
- Gemiddelde=50, SD=10

Percentile ranks Px
- Percentage van scores lager of gelijk aan een specifieke test score
- Dus voor X=10, de ‘percentile rank’ is het percentage personen met een scores van 10
of lager = tot én met 10
Score Frequentie
Omzetten X  Px 0 12
- Relatieve positie van score X 1 5
- In oplopende frequentietabel van geobserveerde score 2 6
= cumulatieve percentage van score X 3 5
4 4
Relatieve normen (norm referenced test) … …
- Gebaseerd op test scores van een representatieve norm
groep (referentie steekproef)
- (Schatting van) gemiddelde en standaarddeviatie in target populatie
 Transformatie ruwe score X naar relatieve norm score (z, T, percentile rank)

Absolute normen (criterion/domain referenced)
- Vaste standaard/grens

Zijn normen actueel?
- Na 15 jaar ‘verouderd’, na 20 jaar ‘niet meer bruikbaar’
Zijn de normgroepen groot genoeg
- N tenminste 200 of 300
Zijn de normgroepen representatief?
- Leeftijd, geslacht, ethnicities etc


3

, Hoorcollege 2 Betrouwbaarheid
Betrouwbaarheid: in hoeverre zijn individuele verschillen in testscore een functie van
werkelijke individuele verschillen (ware scores)?
 In welke mate is de test vrij van random meetfouten (error)?
Validiteit: in hoeverre meet een test wat hij beoogt te meten
 In welke mate is de test vrij van systematische meetfouten (bias)?

Klassieke testtheorie (KTT)
Voor elke persoon is de geobserveerde score gelijk aan de som van de ware score en
random error




Ware score: niet direct observeerbaar – latente variabele die geschat moet worden
Error: verschil tussen geobserveerde score en ware score (Xe=Xo-Xt). Kan positief of negatief
zijn (als Xo resp. te hoog of te laag is in vergelijking met Xt). Is een latente variabele.

Assumpties van KTT
Formule Xo=Xt-Xe heeft op zichzelf geen praktisch nut, want zowel Xt als Xe zijn
ongeobserveerd. Daarom zijn er aanvullende assumpties nodig




Variantie van Xo als samengestelde variabele (Xo=Xt-Xe):


Omdat rte=0 (assumptie 2), is variantie
van geobserveerde scores gelijk aan
variantie van ware scores plus
variantie van errors



Betrouwbaarheidscoëfficiënt (Rxx)
Proportie variantie van geobserveerde scores die verklaard wordt door
ware scores

Als KTT-assumpties kloppen, moet altijd gelden 0 <_ Rxx <_ 1
Proportie verklaarde variantie is ook gekwadrateerde correlatie. Daarom alternatieve definitie
van betrouwbaarheid: gekwadrateerde correlatie van geobserveerde scores met ware scores
4