Samenvatting
Deel 1: Algemeen Recht
• Wat is recht?
○ Rechtsregels/ gedragsregels/ normen die aan de Belgische burger worden opgelegd.
○ Opgelegd door de Belgische Federale OH
▪ Nationaal parlement: kamer
□ President: Patrick Dewael
□ Zetels (volksvertegenwoordigers) a.d.h.v. verkiezingen
□ Partijen
□ Om ons maatschappelijk leven te ordenen (veiligheid, zwakkeren beschermen)
○ Rechtsregels
▪ wet in wetboek
□ Vb. art. 1 Burgerlijk wetboek (geldt voor heel België)
□ Vb.: Werkgever – werknemer (arbeidsrecht om werknemers te beschermen)
Rechtsindeling in België
1. Regionale OH (Wallonië, Vlaanderen, Duitstalig België)
• Wetten (decreten) enkel van toepassing in Regio
○ Vb. onderwijs, cultuur…
2. Provincies
3. Gemeenten
• Uitgevoerd door de Regering (zorgt voor de concrete organisatie van deze regels)
○ Afdwingbaar -> 3 soorten sancties:
1. (Geld)Boetes
2. Celstraf
3. Alternatieve straf
▪ meestal voor jongeren
▪ kuisen, vuil oprapen…
• Symbool recht: Vrouw Justitia
○ schaal
○ Afweging van de belangen
○ zwaard
○ Knoop mee doorhakken
○ Blinddoek
○ Onpartijdig
Bedrijfsrecht Pagina 1
, ○ Onpartijdig
• Romeinen eerste rechtssysteem, nu nog wetten in gebruikt
○ Vb. usus fructis: getrouwde ouders, eentje sterft, andere helft gaat naar kinderen
• Dan Napoleon besloten om alle wetten in een boek te gieten
○ Code Napoléon - burgerlijk recht
Indelingen van het recht
• Privaatrecht
○ burgerlijk recht
▪ relaties tussen burgers onderling (ouder – kind; man -vrouw… )
○ ondernemingsrecht
• publiekrecht
○ verhouding OH- burgers, werking en inrichting van de OH
○ Staatrecht
▪ organisatie van de Belgische staat
○ Fiscaal recht
▪ groeipremie, taxen,..
• Objectief Recht
○ Rechtsregels op zich
• Subjectief Recht
○ aanspraken die een persoon ten aanzien van een andere persoon laat gelden
De bronnen van het recht
• Wetgeving Sensu Lato (wetgeving in de ruime zin)
o Recht van de Europese Unie (wet in elke lidstaat van de EU)
▪ Vb. Melkquota, Mest op de velden
o Internationale verdragen (afspraken tussen landen)
▪ Vb. Tussen België en Marokko is een uitleveringsverdrag voor criminelen
Conventie van Genève
Tussen België en Nederland afspraken voor belastingen bij werken in buitenland
o Grondwet (opstand van burgers in Frankrijk -> tussen Fr en Nl een “buffer” -> Monarchie van België ->
koning in plaats van president voor stabiliteit en dan onafhankelijkheid van België omdat ze het Franse
bestuur beu waren)
▪ Vb. Vrijheid van meningsuiting
Vrijheid van onderwijs/ godsdienst
Bedrijfsrecht Pagina 2
, Vrijheid van vereniging (vakbonden: ABVV, ACV en ACCLV)
• Wetgeving sensu stricto
• Decreten
○ Wanneer de gewesten en gemeenschappen een maatregel nemen die mag gaan over het gewest
of de gemeenschap dan wordt die maatregel in een decreet gegoten
▪ Decreet = rechtsregel die van toepassing is in een gemeenschap of gewest)
of een gewest.
□ Vb. Onderwijs, cultuur
• Koninklijk besluit
○ Maatregel genomen door een federale minister en medeondertekend door de Koning
○ Wordt gemaakt om een wet te verfijnen of uit te leggen wanneer die te algemeen is
▪ Vb. Verkeersreglement kan worden aangevuld door een KB (veiligheidsgordel dragen)
• Besluit van de gemeenschaps- en gewestregering
○ Stichting van België in 1830 -> Franstalig beleid -> opsplitsing in gemeenschappen en gewesten
zodat ook Nederlandstaligen en Brusselaren (Franstalige Brusselaren bij Franstalige gemeenschap
en Nederlandstaligen bij Nederlandstalige gemeenschap) hun beleid konden hebben
○ 1976: Nederlandstalige gemeenschap en Vlaams gewest samengevoegd
▪ Vb. Decreet met voorwaarden voor de regeling van een sportwedstrijd
• Ministeriële besluiten
○ Maatregel genomen door een minister alleen, niet medeondertekend door de koning
▪ Vb. Minister van sociale zaken bepaald prijs van het bloed a.d.h.v. een ministeriel besluit.
• Rechtspraak
○ Rechter die beslissingen neemt
▪ moet wet toepassen
▪ Uitspraak is geen wet
○ Verzachtende omstandigheid
▪ Vb. Te snel rijden -> boete -> je vrouw was aan het bevallen dus je wou snel naar het ziekenhuis
dus rechter haalt boete naar beneden ( een andere rechter kan dat anders interpreteren -> in elke
zaak onafhankelijk)
○ Hof van Cassatie (Hoogste rechtbank van België) -> Doet uitspraak in een zaak waarover geen wet
bestaat -> die uitspraak wordt door alle rechters in de rechtbanken in België gevolgd.
▪ Vb. Je gaat naar je werk via dezelfde weg met de auto en je hebt een ongeval -> arbeidsongeval
Je gaat naar je werk maar maakt een omweg om je kind te gaan afzetten op school en je hebt
een ongeval -> arbeidsongeval? Want er staat niets over die specifieke situatie -> Hof Van
Cassatie -> Een omweg om je kind te gaan afzetten is normaal dus het telt ook als
arbeidsongeval -> vanaf nu die situatie een arbeidsongeval in andere zaken
○ Rechtsleer
▪ Datgeen juristen en rechtsgeleerden neerschrijven in boeken
Bedrijfsrecht Pagina 3
Deel 1: Algemeen Recht
• Wat is recht?
○ Rechtsregels/ gedragsregels/ normen die aan de Belgische burger worden opgelegd.
○ Opgelegd door de Belgische Federale OH
▪ Nationaal parlement: kamer
□ President: Patrick Dewael
□ Zetels (volksvertegenwoordigers) a.d.h.v. verkiezingen
□ Partijen
□ Om ons maatschappelijk leven te ordenen (veiligheid, zwakkeren beschermen)
○ Rechtsregels
▪ wet in wetboek
□ Vb. art. 1 Burgerlijk wetboek (geldt voor heel België)
□ Vb.: Werkgever – werknemer (arbeidsrecht om werknemers te beschermen)
Rechtsindeling in België
1. Regionale OH (Wallonië, Vlaanderen, Duitstalig België)
• Wetten (decreten) enkel van toepassing in Regio
○ Vb. onderwijs, cultuur…
2. Provincies
3. Gemeenten
• Uitgevoerd door de Regering (zorgt voor de concrete organisatie van deze regels)
○ Afdwingbaar -> 3 soorten sancties:
1. (Geld)Boetes
2. Celstraf
3. Alternatieve straf
▪ meestal voor jongeren
▪ kuisen, vuil oprapen…
• Symbool recht: Vrouw Justitia
○ schaal
○ Afweging van de belangen
○ zwaard
○ Knoop mee doorhakken
○ Blinddoek
○ Onpartijdig
Bedrijfsrecht Pagina 1
, ○ Onpartijdig
• Romeinen eerste rechtssysteem, nu nog wetten in gebruikt
○ Vb. usus fructis: getrouwde ouders, eentje sterft, andere helft gaat naar kinderen
• Dan Napoleon besloten om alle wetten in een boek te gieten
○ Code Napoléon - burgerlijk recht
Indelingen van het recht
• Privaatrecht
○ burgerlijk recht
▪ relaties tussen burgers onderling (ouder – kind; man -vrouw… )
○ ondernemingsrecht
• publiekrecht
○ verhouding OH- burgers, werking en inrichting van de OH
○ Staatrecht
▪ organisatie van de Belgische staat
○ Fiscaal recht
▪ groeipremie, taxen,..
• Objectief Recht
○ Rechtsregels op zich
• Subjectief Recht
○ aanspraken die een persoon ten aanzien van een andere persoon laat gelden
De bronnen van het recht
• Wetgeving Sensu Lato (wetgeving in de ruime zin)
o Recht van de Europese Unie (wet in elke lidstaat van de EU)
▪ Vb. Melkquota, Mest op de velden
o Internationale verdragen (afspraken tussen landen)
▪ Vb. Tussen België en Marokko is een uitleveringsverdrag voor criminelen
Conventie van Genève
Tussen België en Nederland afspraken voor belastingen bij werken in buitenland
o Grondwet (opstand van burgers in Frankrijk -> tussen Fr en Nl een “buffer” -> Monarchie van België ->
koning in plaats van president voor stabiliteit en dan onafhankelijkheid van België omdat ze het Franse
bestuur beu waren)
▪ Vb. Vrijheid van meningsuiting
Vrijheid van onderwijs/ godsdienst
Bedrijfsrecht Pagina 2
, Vrijheid van vereniging (vakbonden: ABVV, ACV en ACCLV)
• Wetgeving sensu stricto
• Decreten
○ Wanneer de gewesten en gemeenschappen een maatregel nemen die mag gaan over het gewest
of de gemeenschap dan wordt die maatregel in een decreet gegoten
▪ Decreet = rechtsregel die van toepassing is in een gemeenschap of gewest)
of een gewest.
□ Vb. Onderwijs, cultuur
• Koninklijk besluit
○ Maatregel genomen door een federale minister en medeondertekend door de Koning
○ Wordt gemaakt om een wet te verfijnen of uit te leggen wanneer die te algemeen is
▪ Vb. Verkeersreglement kan worden aangevuld door een KB (veiligheidsgordel dragen)
• Besluit van de gemeenschaps- en gewestregering
○ Stichting van België in 1830 -> Franstalig beleid -> opsplitsing in gemeenschappen en gewesten
zodat ook Nederlandstaligen en Brusselaren (Franstalige Brusselaren bij Franstalige gemeenschap
en Nederlandstaligen bij Nederlandstalige gemeenschap) hun beleid konden hebben
○ 1976: Nederlandstalige gemeenschap en Vlaams gewest samengevoegd
▪ Vb. Decreet met voorwaarden voor de regeling van een sportwedstrijd
• Ministeriële besluiten
○ Maatregel genomen door een minister alleen, niet medeondertekend door de koning
▪ Vb. Minister van sociale zaken bepaald prijs van het bloed a.d.h.v. een ministeriel besluit.
• Rechtspraak
○ Rechter die beslissingen neemt
▪ moet wet toepassen
▪ Uitspraak is geen wet
○ Verzachtende omstandigheid
▪ Vb. Te snel rijden -> boete -> je vrouw was aan het bevallen dus je wou snel naar het ziekenhuis
dus rechter haalt boete naar beneden ( een andere rechter kan dat anders interpreteren -> in elke
zaak onafhankelijk)
○ Hof van Cassatie (Hoogste rechtbank van België) -> Doet uitspraak in een zaak waarover geen wet
bestaat -> die uitspraak wordt door alle rechters in de rechtbanken in België gevolgd.
▪ Vb. Je gaat naar je werk via dezelfde weg met de auto en je hebt een ongeval -> arbeidsongeval
Je gaat naar je werk maar maakt een omweg om je kind te gaan afzetten op school en je hebt
een ongeval -> arbeidsongeval? Want er staat niets over die specifieke situatie -> Hof Van
Cassatie -> Een omweg om je kind te gaan afzetten is normaal dus het telt ook als
arbeidsongeval -> vanaf nu die situatie een arbeidsongeval in andere zaken
○ Rechtsleer
▪ Datgeen juristen en rechtsgeleerden neerschrijven in boeken
Bedrijfsrecht Pagina 3
