Samenvatting privaatrecht
2 ECTS
Meerkeuzetoets 40 vragen minstens 27 goed hebben voor 5,5
Hoofdstuk 1 t/m 3
Hoofdstuk 1: Terreinverkenning
Waarom is er recht nodig? Deze vraag heeft betrekking op de functies van het recht.
Er zijn vier functies van recht:
1. Normatieve functie: gedragsregels waarvan iedereen in de samenleving vindt, dat
zij moeten worden nageleefd en opgevolgd. Deze gedragsregels vinden we in moreel
opzicht zo belangrijk, dat we ze schriftelijk vastleggen, met een straf als zij worden
overtreden. Deze normen zijn niet alleen ethische normen maar zijn daarnaast ook
rechtsnormen.
Voorbeelden: moord, diefstal, terroristische aanvallen en discriminatie.
2. Geschiloplossende functie: een rechtelijke organisatie die bij uitsluiting oordeelt of
iemand moet worden gestraft en op welke wijze en met behulp van welke procedure.
3. Additionele functie: het biedt een rechtsregel als partijen vergeten zijn op een
bepaald punt afspraken te maken. Hebben zij dit wel gedaan, dan gaat die afspraak
vóór en is de wettelijke regeling niet meer van toepassing.
4. Instrumentele functie: door de wet bepaalde afspraken.
Voorbeeld: verkeersrecht, de wet bepaalt dat er op de wegen rechts wordt gereden.
Waar kunnen we recht vinden? We spreken in dit verband van de rechtsbronnen.
In Nederland zijn er vier rechtsbronnen:
1. de wet
2. het verdrag
3. de jurisprudentie
4. de gewoonte
De wet kent verschillende terreinen:
Wetten met betrekking tot het privaatrecht (civiele recht of burgerlijk recht)
Het privaatrecht valt uiteen in twee deelgebieden: het personen- en familierecht en
het vermogensrecht.
o Het personen- en familierecht regelt zaken als geboorte, huwelijk,
geregistreerd partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling
en de regeling van het vermogen tussen echtgenoten.
o Onder het vermogensrecht vallen alle op geld waardeerbare handelingen
tussen burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
Daarnaast kun je denken aan talloze ongevallen en ongelukjes die dagelijks
plaatsvinden. Bijvoorbeeld de bal die door de ruit gaat en de botsing waarbij twee
auto’s total loss raken.
o Wetten met betrekking tot het ondernemingsrecht
Het ondernemingsrecht heeft betrekking op alle regels die verband houden
met het uitoefenen van een bedrijf en activiteiten in club- en teamverband.
o Wetten met betrekking tot het burgerlijk procesrecht
Het burgerlijk procesrecht: de regels die op het voeren van juridische
procedures op het terrein van het privaatrecht van toepassing zijn.
Procederen: naar de rechter gaan om je gelijk te krijgen. Op het terrein van het
privaatrecht is er niet een derde (onafhankelijke persoon) die daarvoor in actie komt, dat
moet de burger zelf doen.
, Privaatrecht
Personen- en Vermogensrecht Ondernemingsrecht Burgerlijk
familierecht procesrecht
Privaatrecht: Recht dat geldt tussen burgers onderling.
Wetten met betrekking tot het strafrecht
Strafrecht: recht waarbij de staat door middel van het Openbaar Ministerie (OM) actief
optreedt om sancties (boete, gevangenisstraf) te eisen bij overtreding van de normen.
Bij het strafrecht bezit de staat een monopoliepositie. Alleen het OM kan tot
vervolging van strafbare feiten overgaan.
Het strafrecht en het privaatrecht (specifiek het vermogensrecht) kunnen op een bepaalde
manier met elkaar verbonden zijn.
Wetten met betrekking tot het staatsrecht
Staatsrecht: recht dat de wijze regelt waarop het Nederlandse staatsbestel vorm
wordt gegeven en de invloed die de burgers daarop kunnen uitoefenen.
Op het terrein van het staatsrecht komen de Eerste en Tweede Kamer, de regering,
verkiezingen en de totstandkoming van wetten aan de orde.
Een zeer belangrijke wet op dit gebied is de Grondwet, waarin de basisregels van ons
staatsbestel staan opgesomd.
Wetten met betrekking tot het bestuursrecht
Bestuursrecht: recht dat betrekking heeft op de mogelijkheden die de staat bezit om
regulerend op te treden ten aanzien van het maatschappelijk leven.
Voorbeeld: Drank- en Horecawet en de Wet milieubeheer.
Publiekrecht: recht dat betrekking heeft op de regels die van kracht zijn tussen de overheid
en de burger.
Publiekrecht
Straf(proces)recht Staatsrecht Bestuurs(proces)recht
Privaatrecht versus publiekrecht
Privaatrecht:
Rechtsverhouding tussen personen onderling
Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen
Handhaving aan partijen overgelaten
Als de overheid optreedt net als een persoon en dus niet in de functie van de overheid valt
het onder privaatrecht.
2 ECTS
Meerkeuzetoets 40 vragen minstens 27 goed hebben voor 5,5
Hoofdstuk 1 t/m 3
Hoofdstuk 1: Terreinverkenning
Waarom is er recht nodig? Deze vraag heeft betrekking op de functies van het recht.
Er zijn vier functies van recht:
1. Normatieve functie: gedragsregels waarvan iedereen in de samenleving vindt, dat
zij moeten worden nageleefd en opgevolgd. Deze gedragsregels vinden we in moreel
opzicht zo belangrijk, dat we ze schriftelijk vastleggen, met een straf als zij worden
overtreden. Deze normen zijn niet alleen ethische normen maar zijn daarnaast ook
rechtsnormen.
Voorbeelden: moord, diefstal, terroristische aanvallen en discriminatie.
2. Geschiloplossende functie: een rechtelijke organisatie die bij uitsluiting oordeelt of
iemand moet worden gestraft en op welke wijze en met behulp van welke procedure.
3. Additionele functie: het biedt een rechtsregel als partijen vergeten zijn op een
bepaald punt afspraken te maken. Hebben zij dit wel gedaan, dan gaat die afspraak
vóór en is de wettelijke regeling niet meer van toepassing.
4. Instrumentele functie: door de wet bepaalde afspraken.
Voorbeeld: verkeersrecht, de wet bepaalt dat er op de wegen rechts wordt gereden.
Waar kunnen we recht vinden? We spreken in dit verband van de rechtsbronnen.
In Nederland zijn er vier rechtsbronnen:
1. de wet
2. het verdrag
3. de jurisprudentie
4. de gewoonte
De wet kent verschillende terreinen:
Wetten met betrekking tot het privaatrecht (civiele recht of burgerlijk recht)
Het privaatrecht valt uiteen in twee deelgebieden: het personen- en familierecht en
het vermogensrecht.
o Het personen- en familierecht regelt zaken als geboorte, huwelijk,
geregistreerd partnerschap, echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling
en de regeling van het vermogen tussen echtgenoten.
o Onder het vermogensrecht vallen alle op geld waardeerbare handelingen
tussen burgers onderling waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
Daarnaast kun je denken aan talloze ongevallen en ongelukjes die dagelijks
plaatsvinden. Bijvoorbeeld de bal die door de ruit gaat en de botsing waarbij twee
auto’s total loss raken.
o Wetten met betrekking tot het ondernemingsrecht
Het ondernemingsrecht heeft betrekking op alle regels die verband houden
met het uitoefenen van een bedrijf en activiteiten in club- en teamverband.
o Wetten met betrekking tot het burgerlijk procesrecht
Het burgerlijk procesrecht: de regels die op het voeren van juridische
procedures op het terrein van het privaatrecht van toepassing zijn.
Procederen: naar de rechter gaan om je gelijk te krijgen. Op het terrein van het
privaatrecht is er niet een derde (onafhankelijke persoon) die daarvoor in actie komt, dat
moet de burger zelf doen.
, Privaatrecht
Personen- en Vermogensrecht Ondernemingsrecht Burgerlijk
familierecht procesrecht
Privaatrecht: Recht dat geldt tussen burgers onderling.
Wetten met betrekking tot het strafrecht
Strafrecht: recht waarbij de staat door middel van het Openbaar Ministerie (OM) actief
optreedt om sancties (boete, gevangenisstraf) te eisen bij overtreding van de normen.
Bij het strafrecht bezit de staat een monopoliepositie. Alleen het OM kan tot
vervolging van strafbare feiten overgaan.
Het strafrecht en het privaatrecht (specifiek het vermogensrecht) kunnen op een bepaalde
manier met elkaar verbonden zijn.
Wetten met betrekking tot het staatsrecht
Staatsrecht: recht dat de wijze regelt waarop het Nederlandse staatsbestel vorm
wordt gegeven en de invloed die de burgers daarop kunnen uitoefenen.
Op het terrein van het staatsrecht komen de Eerste en Tweede Kamer, de regering,
verkiezingen en de totstandkoming van wetten aan de orde.
Een zeer belangrijke wet op dit gebied is de Grondwet, waarin de basisregels van ons
staatsbestel staan opgesomd.
Wetten met betrekking tot het bestuursrecht
Bestuursrecht: recht dat betrekking heeft op de mogelijkheden die de staat bezit om
regulerend op te treden ten aanzien van het maatschappelijk leven.
Voorbeeld: Drank- en Horecawet en de Wet milieubeheer.
Publiekrecht: recht dat betrekking heeft op de regels die van kracht zijn tussen de overheid
en de burger.
Publiekrecht
Straf(proces)recht Staatsrecht Bestuurs(proces)recht
Privaatrecht versus publiekrecht
Privaatrecht:
Rechtsverhouding tussen personen onderling
Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen
Handhaving aan partijen overgelaten
Als de overheid optreedt net als een persoon en dus niet in de functie van de overheid valt
het onder privaatrecht.
