Slide 1
Jeugdcriminaliteit verklaren? De
ethiologische obsessie!
Context(en) van jeugdcriminaliteit
2015-2016 jeugdcriminologie 2 1
Slide 2
Verplichte teksten
• Hoofdstuk 3 & 4 Handboek
• Vettenburg, N., & Walgrave, L., (2015)
‘’Maatschappelijke kwetsbaarheid; school en
verstedelijking”, in: Jeugdcriminologie.
Achtergronden van jeugdcriminaliteit, Weijers &
Eliaerts (Eds.), Boom, Lemma, pp. 213-238.
• Pauwels, L., ‘ Jeugddelinquentie, persoonlijke
eigenschappen, omgevingsfactoren en hun
wisselwerkingen’, in: Jeugdcriminologie.
Achtergronden van jeugdcriminaliteit, Weijers &
Eliaerts (Eds.), Boom, Lemma, pp. 273-284.
2015-2016 jeugdcriminologie 2 2
Slide 3
, Verklaringstheorieën JC
• “Klassieke” theorieën Twee “grote” perspectieven
• Positivistische criminologie
• Radicale & Realistische criminologie
• Verschillende criminologische invalshoeken – maar
steeds vraag naar “basis” theoretische verankering
• Individueel positivisme
• Sociologisch positivisme
• Sociale controle theorieën
• Maatschappelijke kwetsbaarheid
• Kritische criminologie
• Cultuur criminologie
2015-2016 jeugdcriminologie 2 3
In België is de theorie van de maatschappelijke kwetsbaarheid een belangrijk.
Positivisme: de oorzaak ligt bij de jongere en zijn sociale context, dit sluit sterk aan bij het
jeugdbeschermingssysteem. (het individu staat centraal, het misdrijf is een symptoom van een dysfunctionele
situatie).
Jongeren kunnen bepaalde risicofactoren dragen voor delinquent gedrag, de interventies zijn daarom dus gericht
op de jongere zelf en niet op het misdrijf. (heropvoedingsvisie)
Slide 4
Etiologische obsessie
• Belang en erfenis van het positivisme
• Heel “sterk” verklaringsverhaal
• Individuele kenmerken sociale kenmerken
• Levensloop of ontwikkelingscriminologie
• Carrière van de jeugddelinquent
• Specifieke etiologie?
• Sociale contextfactoren
• Gezin, peers, de school
• Brede maatschappelijke factoren
• Sociaal economische context
• Situationele handelingstheorie(SAT)
• Wikström (2010)
• Essentie? waarom iemand een delict pleegt
• Causale interacties tussen individuele kenmerken en omgevingskenmerken
• Integratie van individueel en sociologisch positivisme- met toevoeging van situationele
handelingstheorie (en model)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 4
Etiologie = oorzakenleer voor jongeren in hun opgroei waarbij sociale contextfactoren geïntegreerd worden.
SAT is een recente theorie hiervan en wordt vooral toegepast op jongeren (ontwikkelingsperspectief heerst hier
sterk): men gaat opzoek naar causale reacties tussen contextuele factoren (de buurt waarin je leeft) en individuele
factoren. Delinquentie gebeurt dan uiteindelijk bij een situatie waarbij er trigger is voor het misdrijf.
ze gaan dus op zoek naar concrete omstandigheden waarin jongeren wel of niet overgaan tot delinquentie.
vb: bij spijbelgedrag en rondhangen doen er zich situaties voor waarbij men kan overgaan tot delinquentie.
Slide 5
, Video
• Verhalen van jongeren
• Interviews tekst
• Opdracht in groep:
• Welke factoren, contexten geven zij aan? Kan je
opmerken?
• Wat is hun visie op eigen leven en gebeurtenissen
• Elementen die rol spelen in “narratives” over
jeugdcriminaliteit
2015-2016 jeugdcriminologie 2 5
Video: interview over jongeren in gemeenschapsinstellingen. ‘de wortels van het kwaad’
opdracht:
• Welke factoren geven zij aan werk, geld (rust, goed gevoel bij geld), relatie, empathie (geen besef van het
leed dat hij zijn SO aandoet), egocentrisch denken (in eigen voordeel, geen geweld langere straf), kick
slechte omgeving, veel buiten rondhangen, niet luisteren naar ouders, vrienden (peers), vaak buiten
gesmeten op verschillende scholen, geldproblemen
losbollig kind, veel ruzie thuis, rondhangen op straat, opvliegend, gevoelig voor respect, stem verheffen,
gevoel van weinig interesse van mama, groepsdruk
• Wat is hun visie over hun leven en hun gebeurtenissen: ik ga die vrienden terug komen en terug van alles
uitsteken, wonen dichtbij, voor hem zijn het goede vrienden (een band, veel gelijkenissen)
Slide 6
Contexten van jeugdcriminaliteit?
• Factoren ontstaan en ontwikkeling jc
• Verklaren?
• Vergemakkelijken?
• Voorspellen (actuariële technieken, early intervention)
• Risicofactoren?
• Individuele en sociale omstandigheden
• Individuele kenmerken
• Gezinsfactoren
• Vriendenkring en school
• Sociale factoren (buurt, …)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 6
Taalvaardigheden, communicatieve vaardigheden zijn niet zo ontwikkelt, weinig toekomstperspectief, ouders met
weinig pedagogische vaardigheden, defaitistisch (moedeloos), spreken als hun dossier (self fullfilling provecy??,
gebruiken de verklaringstheorieën die door het jeugdbeschermingsrecht aan bod komen). (maatschappelijk sociaal
kwetsbare jongeren)
= statusfrustratie (het kunnen verwezenlijken van culturele doelen). Vb geld kunnen hebben voor schoenen van
een bepaald merk. (Faysal)
Kenny: sociale binding, general strain/straim theory
Christophe: lage zelfcontrole, druggebruik, opzoek gaan naar adrenaline, labelingtheorie (self fullfilling provecy)
Een volledig beeld verschillende theorieën integreren.
Het is een complexe problematiek
Er is geen enkele theorie die alles kan verklaren (1 grote verklaringstheorie is onmogelijk).
Gezinsfactoren: onstabiele thuissituatie, pedagogische vaardigheden, de (af)(aan)wezigheid van ouders. Vb de
vader die zorgt voor discipline en toezicht.
Vriendenkring (peer groups) school neemt een grote plaats in het leven van jongeren en hier kan heel veel
misgaan. DE jongerendelinquentie is vaak gelinkt aan problemen op school (arbeidskinders, sociaal en cultureel
kapitaal)
Sociale factoren, die buurt waarin je woont.
, Slide 7
Maatschappelijke kwetsbaarheid
(N. Vettenburg & L.Walgrave)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 7
Slide 8
Maatschappelijke kwetsbaarheid?
• = risico om in contact met maatschappelijke
instellingen vooral en telkens opnieuw de
negatieve aspecten (controle en sanctie) te
ondergaan en minder te genieten van het
positieve aanbod
• (Vettenburg , 1989)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 8
Proberen een aantal factoren te integreren en te kijken welke dynamieken er veroorzaakt worden.
= het risico dat ontstaat bij maatschappelijke instellingen vb school, waarbij er steeds negatief contact is met de
school.
vb: de manier waarop er omgegaan wordt met controle en macht.
De positieve aspecten van onderwijs vallen voor deze jongeren weg.
Slide 9
Uitgangspunten (empirisch)
• Self report delinquentie in
adolescentieperiode een normaal verschijnsel
• leeftijdsgebonden karakter van JD
• Piek 15-16 jaar – daarna daling
• jeugddelinquentie:
• Leeftijdsgebonden criminaliteit
• ernstige persistente delinquentie
• symptoomdelinquentie (psycho-problemen)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 9
Waarom ontstaan vanuit empirische inzichten
Hun eerste bevinding: het hoort bij de adolescentie periode.
Jeugdcriminaliteit verklaren? De
ethiologische obsessie!
Context(en) van jeugdcriminaliteit
2015-2016 jeugdcriminologie 2 1
Slide 2
Verplichte teksten
• Hoofdstuk 3 & 4 Handboek
• Vettenburg, N., & Walgrave, L., (2015)
‘’Maatschappelijke kwetsbaarheid; school en
verstedelijking”, in: Jeugdcriminologie.
Achtergronden van jeugdcriminaliteit, Weijers &
Eliaerts (Eds.), Boom, Lemma, pp. 213-238.
• Pauwels, L., ‘ Jeugddelinquentie, persoonlijke
eigenschappen, omgevingsfactoren en hun
wisselwerkingen’, in: Jeugdcriminologie.
Achtergronden van jeugdcriminaliteit, Weijers &
Eliaerts (Eds.), Boom, Lemma, pp. 273-284.
2015-2016 jeugdcriminologie 2 2
Slide 3
, Verklaringstheorieën JC
• “Klassieke” theorieën Twee “grote” perspectieven
• Positivistische criminologie
• Radicale & Realistische criminologie
• Verschillende criminologische invalshoeken – maar
steeds vraag naar “basis” theoretische verankering
• Individueel positivisme
• Sociologisch positivisme
• Sociale controle theorieën
• Maatschappelijke kwetsbaarheid
• Kritische criminologie
• Cultuur criminologie
2015-2016 jeugdcriminologie 2 3
In België is de theorie van de maatschappelijke kwetsbaarheid een belangrijk.
Positivisme: de oorzaak ligt bij de jongere en zijn sociale context, dit sluit sterk aan bij het
jeugdbeschermingssysteem. (het individu staat centraal, het misdrijf is een symptoom van een dysfunctionele
situatie).
Jongeren kunnen bepaalde risicofactoren dragen voor delinquent gedrag, de interventies zijn daarom dus gericht
op de jongere zelf en niet op het misdrijf. (heropvoedingsvisie)
Slide 4
Etiologische obsessie
• Belang en erfenis van het positivisme
• Heel “sterk” verklaringsverhaal
• Individuele kenmerken sociale kenmerken
• Levensloop of ontwikkelingscriminologie
• Carrière van de jeugddelinquent
• Specifieke etiologie?
• Sociale contextfactoren
• Gezin, peers, de school
• Brede maatschappelijke factoren
• Sociaal economische context
• Situationele handelingstheorie(SAT)
• Wikström (2010)
• Essentie? waarom iemand een delict pleegt
• Causale interacties tussen individuele kenmerken en omgevingskenmerken
• Integratie van individueel en sociologisch positivisme- met toevoeging van situationele
handelingstheorie (en model)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 4
Etiologie = oorzakenleer voor jongeren in hun opgroei waarbij sociale contextfactoren geïntegreerd worden.
SAT is een recente theorie hiervan en wordt vooral toegepast op jongeren (ontwikkelingsperspectief heerst hier
sterk): men gaat opzoek naar causale reacties tussen contextuele factoren (de buurt waarin je leeft) en individuele
factoren. Delinquentie gebeurt dan uiteindelijk bij een situatie waarbij er trigger is voor het misdrijf.
ze gaan dus op zoek naar concrete omstandigheden waarin jongeren wel of niet overgaan tot delinquentie.
vb: bij spijbelgedrag en rondhangen doen er zich situaties voor waarbij men kan overgaan tot delinquentie.
Slide 5
, Video
• Verhalen van jongeren
• Interviews tekst
• Opdracht in groep:
• Welke factoren, contexten geven zij aan? Kan je
opmerken?
• Wat is hun visie op eigen leven en gebeurtenissen
• Elementen die rol spelen in “narratives” over
jeugdcriminaliteit
2015-2016 jeugdcriminologie 2 5
Video: interview over jongeren in gemeenschapsinstellingen. ‘de wortels van het kwaad’
opdracht:
• Welke factoren geven zij aan werk, geld (rust, goed gevoel bij geld), relatie, empathie (geen besef van het
leed dat hij zijn SO aandoet), egocentrisch denken (in eigen voordeel, geen geweld langere straf), kick
slechte omgeving, veel buiten rondhangen, niet luisteren naar ouders, vrienden (peers), vaak buiten
gesmeten op verschillende scholen, geldproblemen
losbollig kind, veel ruzie thuis, rondhangen op straat, opvliegend, gevoelig voor respect, stem verheffen,
gevoel van weinig interesse van mama, groepsdruk
• Wat is hun visie over hun leven en hun gebeurtenissen: ik ga die vrienden terug komen en terug van alles
uitsteken, wonen dichtbij, voor hem zijn het goede vrienden (een band, veel gelijkenissen)
Slide 6
Contexten van jeugdcriminaliteit?
• Factoren ontstaan en ontwikkeling jc
• Verklaren?
• Vergemakkelijken?
• Voorspellen (actuariële technieken, early intervention)
• Risicofactoren?
• Individuele en sociale omstandigheden
• Individuele kenmerken
• Gezinsfactoren
• Vriendenkring en school
• Sociale factoren (buurt, …)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 6
Taalvaardigheden, communicatieve vaardigheden zijn niet zo ontwikkelt, weinig toekomstperspectief, ouders met
weinig pedagogische vaardigheden, defaitistisch (moedeloos), spreken als hun dossier (self fullfilling provecy??,
gebruiken de verklaringstheorieën die door het jeugdbeschermingsrecht aan bod komen). (maatschappelijk sociaal
kwetsbare jongeren)
= statusfrustratie (het kunnen verwezenlijken van culturele doelen). Vb geld kunnen hebben voor schoenen van
een bepaald merk. (Faysal)
Kenny: sociale binding, general strain/straim theory
Christophe: lage zelfcontrole, druggebruik, opzoek gaan naar adrenaline, labelingtheorie (self fullfilling provecy)
Een volledig beeld verschillende theorieën integreren.
Het is een complexe problematiek
Er is geen enkele theorie die alles kan verklaren (1 grote verklaringstheorie is onmogelijk).
Gezinsfactoren: onstabiele thuissituatie, pedagogische vaardigheden, de (af)(aan)wezigheid van ouders. Vb de
vader die zorgt voor discipline en toezicht.
Vriendenkring (peer groups) school neemt een grote plaats in het leven van jongeren en hier kan heel veel
misgaan. DE jongerendelinquentie is vaak gelinkt aan problemen op school (arbeidskinders, sociaal en cultureel
kapitaal)
Sociale factoren, die buurt waarin je woont.
, Slide 7
Maatschappelijke kwetsbaarheid
(N. Vettenburg & L.Walgrave)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 7
Slide 8
Maatschappelijke kwetsbaarheid?
• = risico om in contact met maatschappelijke
instellingen vooral en telkens opnieuw de
negatieve aspecten (controle en sanctie) te
ondergaan en minder te genieten van het
positieve aanbod
• (Vettenburg , 1989)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 8
Proberen een aantal factoren te integreren en te kijken welke dynamieken er veroorzaakt worden.
= het risico dat ontstaat bij maatschappelijke instellingen vb school, waarbij er steeds negatief contact is met de
school.
vb: de manier waarop er omgegaan wordt met controle en macht.
De positieve aspecten van onderwijs vallen voor deze jongeren weg.
Slide 9
Uitgangspunten (empirisch)
• Self report delinquentie in
adolescentieperiode een normaal verschijnsel
• leeftijdsgebonden karakter van JD
• Piek 15-16 jaar – daarna daling
• jeugddelinquentie:
• Leeftijdsgebonden criminaliteit
• ernstige persistente delinquentie
• symptoomdelinquentie (psycho-problemen)
2015-2016 jeugdcriminologie 2 9
Waarom ontstaan vanuit empirische inzichten
Hun eerste bevinding: het hoort bij de adolescentie periode.
