Hoofdstuk 7: het urinair stelsel (zelfstudie)
Woorden in het geel: staan in de cursus in het vet (moeten dus zeker gekend zijn)
1. PATHOLOGIE VAN DE NIEREN
1.1. Glomerulonefritis
Glomerulonefritis = ontsteking van de glomeruli
Verschillende soorten + niet altijd ontstekingsverschijnselen
Immuunsysteem speelt altijd een rol
Meestal acuut, maar door schade van acute aanval, kan het chronisch worden
Kan leiden tot één van de grote renale syndromen, zoals: nierinsufficiëntie of nefrotisch syndroom (zie later)
(a) Acute glomerulonefritis
Meestal bij kinderen of jong volwassenen
Mogelijke oorzaken:
(1) Bacteriële infectie (meestal)
Volgt vaak 1 à 4 weken na een huidinfectie of keelinfectie met streptokokken, voorbeeld:
Erysipelas (huidinfectie): besmettelijke infectieziekte van de epidermis +
onderhuids weefsel, veroorzaakt door een toxine van Streptococcus pyogenes: hoge
koorts + pijnlijke huidszwelling
Impetigo (huidinfectie): besmettelijke huidinfectie veroorzaakt door
Staphylococcus aureus of streptokokken: vorming van blaasjes vooral in gezicht
(rond mond) blaasjes barsten open gelig vocht komt vrij verhard tot
geelbruine korsten (vandaar: ‘krentenbaard’) + lichte koorts
Roodvonk (keelinfectie): acute infectieziekte (vnl. bij kinderen) met streptokokken:
vooral neus, keelholte en huid kenmerken: plotse hoge koorts + keelontsteking
Bacteriële antigenen + antilichamen vormen antigen-antilichaamcomplexen (type III
overgevoeligheids-reactie)
De complexen = te groot kunnen niet gefilterd worden en slaan neer i/d glomeruli
beschadiging v/d glomeruli ontsteking
(2) Virale infectie (vb. mononucleosis infectiosa = klierkoorts)
(3) Parasitaire infectie (vb. malaria)
(4) Auto-immuunziekte, bijvoorbeeld bij:
Systeemvasculitis: ontstoken bloed of lymfevaten
Systemische lupus erythematodes (SLE)
Verloop:
Neutrofielen verzamelen zich rond de glomeruli hierdoor raken ze nog meer verstopt
GFR (glomerular filtration rate)1 zal dalen en dus ook de productie van de voorurine
1
De nierfunctie wordt gemeten door het bepalen van de creatine klaarheid. Dit is de hoeveelheid bloed die per
tijdseenheid volledig geklaard wordt van creatine. Deze verhouding noemt men de glomerulaire filtratiesnelheid
1
Woorden in het geel: staan in de cursus in het vet (moeten dus zeker gekend zijn)
1. PATHOLOGIE VAN DE NIEREN
1.1. Glomerulonefritis
Glomerulonefritis = ontsteking van de glomeruli
Verschillende soorten + niet altijd ontstekingsverschijnselen
Immuunsysteem speelt altijd een rol
Meestal acuut, maar door schade van acute aanval, kan het chronisch worden
Kan leiden tot één van de grote renale syndromen, zoals: nierinsufficiëntie of nefrotisch syndroom (zie later)
(a) Acute glomerulonefritis
Meestal bij kinderen of jong volwassenen
Mogelijke oorzaken:
(1) Bacteriële infectie (meestal)
Volgt vaak 1 à 4 weken na een huidinfectie of keelinfectie met streptokokken, voorbeeld:
Erysipelas (huidinfectie): besmettelijke infectieziekte van de epidermis +
onderhuids weefsel, veroorzaakt door een toxine van Streptococcus pyogenes: hoge
koorts + pijnlijke huidszwelling
Impetigo (huidinfectie): besmettelijke huidinfectie veroorzaakt door
Staphylococcus aureus of streptokokken: vorming van blaasjes vooral in gezicht
(rond mond) blaasjes barsten open gelig vocht komt vrij verhard tot
geelbruine korsten (vandaar: ‘krentenbaard’) + lichte koorts
Roodvonk (keelinfectie): acute infectieziekte (vnl. bij kinderen) met streptokokken:
vooral neus, keelholte en huid kenmerken: plotse hoge koorts + keelontsteking
Bacteriële antigenen + antilichamen vormen antigen-antilichaamcomplexen (type III
overgevoeligheids-reactie)
De complexen = te groot kunnen niet gefilterd worden en slaan neer i/d glomeruli
beschadiging v/d glomeruli ontsteking
(2) Virale infectie (vb. mononucleosis infectiosa = klierkoorts)
(3) Parasitaire infectie (vb. malaria)
(4) Auto-immuunziekte, bijvoorbeeld bij:
Systeemvasculitis: ontstoken bloed of lymfevaten
Systemische lupus erythematodes (SLE)
Verloop:
Neutrofielen verzamelen zich rond de glomeruli hierdoor raken ze nog meer verstopt
GFR (glomerular filtration rate)1 zal dalen en dus ook de productie van de voorurine
1
De nierfunctie wordt gemeten door het bepalen van de creatine klaarheid. Dit is de hoeveelheid bloed die per
tijdseenheid volledig geklaard wordt van creatine. Deze verhouding noemt men de glomerulaire filtratiesnelheid
1
