Filosofie
Examen : 6 teksten en het boek
vragen : maximum drie open vragen, open boek, eigen notities
Giorgio Agamben, What is an apparatus?
Agamben heeft Apparatus ontleend van Michel Foucault (ook een filosoof)
Apparatus (politiek/filosofisch begrip)
PAGINA 2
● apparaat (Nederlands)
○ = maatschappelijke constructie
○ leven te organiseren / makkelijker maken (strategisch)
○ bepaalde handelingen / gedachten van mensen te sturen
● alles is apparaat = taal1, nonlinguistiek2, gebouwen, politiemaatregelen, wetten,
nieuwe ruimtes/ regels door covid → Apparaat is het netwerk tussen de
elementen
○ stift, tv, … → verplichten om op een bepaalde manier gebruik te
maken → is er nog macht?
■ pen altijd duwen om te schrijven
■ (ruimer begrip dan objecten3)
○ sociale media
■ (+) identiteit delen
■ (-) macht over gebruiker
● reclame gericht op gedeelde informatie
○ Politieapparaat, gerechtsapparaat, beleidsapparaat
Michel foucault
● Boek: Discipline and punish: ruimtelijke principe voor gevangenis
○ 1 vd hoofdstukken: panopticon
■ voorafgegaan door lijfstraf (verminkingen) of uitsluiten van gevangen
uit gemeenschap
■ nieuw apparaat om makkelijk toezicht te hebben op mensen4
■ = moderner systeem → vrijheid wordt teruggeschonken 5,
lijfstraf niet meer van toepassingen → beroven van tijd van de
gevangen
○ panopticon configuratie
■ Alle gevangen op 1 rotonde
1 samenwerking/communicatie
2 codes, gedragingen → architecten in full black bij presentaties → gebeurt onbewust
(dresscode)
3 gsm voor contact
4 Jeremy Bentham had hier reeds over gesproken
5 kan niet bij verminking
, ■ Centraal: panoptische toren + bewaker
● bewaker heeft zicht over heel gevangenis
● bijna perfect apparaat
○ gevangen blijven in eigen cel ook al ‘slaapt’
bewaker bij wijze van spreken → ‘idee’ van
aanwezige bewaker = genoeg
○ gevangenis auditorium: lessen over moraal aan gevangenen in aula
■ gevangenen zitten in een dozen met opening voor zicht
■ centrale spreker
pagina 2-3
● heterogeneous set that includes virtually anything = network that is established
between elements
● strategic function → power relation
● intersection of power relations en knowledge relations
Paragraaf 5
‘The term apparatus…’
● Apparatus stelt in staat om macht/activiteit uit te oefenen die losstaat van enig
fundament in ‘het zijn’
○ bvb panopticon: functioneren ervan zit in het ding zelf → is een
perfect machtsmechanisme zonder bijkomende ideeën of
opvattingen van hoe de mens is of naar waar hij moet gaan
Pagina 12
Agamben zegt
● Apparatus ≠ 1 element (gevangenis of schoolaula) → verzameling van
elementen
○ complex van kennislichamen, praktijken, handelingen, maatregelen,
instellingen
○ functie: gedrag, gedachten van menselijke wezens sturen
■ auditorium (= apparaat): stelt in staat om spreker goed te horen
● hiërarchie: 1 centrale spreker docent
○ iedereen spreekt? niet hetzelfde effect
● auditoriumapparaat ∊ schoolapparaat6
○ auditorium ∊ onderwijsinstelling
● maatregel = leerplicht (middelbaar), vrij toegang tot onderwijs
(unif), aanzet ouders, eigen intentie
➡ netwerk van apparaten die samen machtsuitoefening organiseren →
stuurt onze gedachten en handelingen
6 werkende mensen (decaan, proffen, …)
Examen : 6 teksten en het boek
vragen : maximum drie open vragen, open boek, eigen notities
Giorgio Agamben, What is an apparatus?
Agamben heeft Apparatus ontleend van Michel Foucault (ook een filosoof)
Apparatus (politiek/filosofisch begrip)
PAGINA 2
● apparaat (Nederlands)
○ = maatschappelijke constructie
○ leven te organiseren / makkelijker maken (strategisch)
○ bepaalde handelingen / gedachten van mensen te sturen
● alles is apparaat = taal1, nonlinguistiek2, gebouwen, politiemaatregelen, wetten,
nieuwe ruimtes/ regels door covid → Apparaat is het netwerk tussen de
elementen
○ stift, tv, … → verplichten om op een bepaalde manier gebruik te
maken → is er nog macht?
■ pen altijd duwen om te schrijven
■ (ruimer begrip dan objecten3)
○ sociale media
■ (+) identiteit delen
■ (-) macht over gebruiker
● reclame gericht op gedeelde informatie
○ Politieapparaat, gerechtsapparaat, beleidsapparaat
Michel foucault
● Boek: Discipline and punish: ruimtelijke principe voor gevangenis
○ 1 vd hoofdstukken: panopticon
■ voorafgegaan door lijfstraf (verminkingen) of uitsluiten van gevangen
uit gemeenschap
■ nieuw apparaat om makkelijk toezicht te hebben op mensen4
■ = moderner systeem → vrijheid wordt teruggeschonken 5,
lijfstraf niet meer van toepassingen → beroven van tijd van de
gevangen
○ panopticon configuratie
■ Alle gevangen op 1 rotonde
1 samenwerking/communicatie
2 codes, gedragingen → architecten in full black bij presentaties → gebeurt onbewust
(dresscode)
3 gsm voor contact
4 Jeremy Bentham had hier reeds over gesproken
5 kan niet bij verminking
, ■ Centraal: panoptische toren + bewaker
● bewaker heeft zicht over heel gevangenis
● bijna perfect apparaat
○ gevangen blijven in eigen cel ook al ‘slaapt’
bewaker bij wijze van spreken → ‘idee’ van
aanwezige bewaker = genoeg
○ gevangenis auditorium: lessen over moraal aan gevangenen in aula
■ gevangenen zitten in een dozen met opening voor zicht
■ centrale spreker
pagina 2-3
● heterogeneous set that includes virtually anything = network that is established
between elements
● strategic function → power relation
● intersection of power relations en knowledge relations
Paragraaf 5
‘The term apparatus…’
● Apparatus stelt in staat om macht/activiteit uit te oefenen die losstaat van enig
fundament in ‘het zijn’
○ bvb panopticon: functioneren ervan zit in het ding zelf → is een
perfect machtsmechanisme zonder bijkomende ideeën of
opvattingen van hoe de mens is of naar waar hij moet gaan
Pagina 12
Agamben zegt
● Apparatus ≠ 1 element (gevangenis of schoolaula) → verzameling van
elementen
○ complex van kennislichamen, praktijken, handelingen, maatregelen,
instellingen
○ functie: gedrag, gedachten van menselijke wezens sturen
■ auditorium (= apparaat): stelt in staat om spreker goed te horen
● hiërarchie: 1 centrale spreker docent
○ iedereen spreekt? niet hetzelfde effect
● auditoriumapparaat ∊ schoolapparaat6
○ auditorium ∊ onderwijsinstelling
● maatregel = leerplicht (middelbaar), vrij toegang tot onderwijs
(unif), aanzet ouders, eigen intentie
➡ netwerk van apparaten die samen machtsuitoefening organiseren →
stuurt onze gedachten en handelingen
6 werkende mensen (decaan, proffen, …)
