Afstuderen: literatuurstudie
Benauwdheid bij pulmonale hypertensie
HBO-V jaar 4
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator 1:
Studieonderdeel: afstuderen: literatuurstudie
Studiegidsnummer: 4521AFSAPA
Aantal woorden: 2124 woorden
Inleverdatum: 28 februari 2022
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding…………………………………………………………………………………………………………………3
2. Methode………………………………………………………………………………………………………………..4
3. Resultaten……………………………………………………………………………………………………………..6
4. Discussie………………………………………………………………………………………………………………10
5. Conclusie……………………………………………………………………………………………………………..11
6. Bronnenlijst………………………………………………………………………………………………………….12
2
, Inleiding
Pulmonale hypertensie (PH) is een zeldzame, progressieve en ongeneselijke ziekte en betekent
letterlijk: verhoogde druk in de longen (1). Deze verhoogde druk in de longvaten heeft gevolgen voor
de werking van het hart (2). Door de hoge druk in de longen moet vooral de rechterkamer van het
hart harder werken. Het kost meer kracht om het bloed in de longen te pompen. De spierwand van
het hart wordt dikker en de hartkamer wordt groter. Het hart kan steeds minder en minder bloed
door de longen pompen. Langzaam treden er tekenen van onvoldoende werking van het rechter hart
op: kortademigheid bij inspanning, oedeem in de benen, leverstuwing en toename van het
levervolume (3). Het rechter hart drukt op de linkerhartkamer, die kan minder opvullen en minder
bloed het lichaam in pompen: de gewone bloeddruk daalt.
In Nederland wordt het totaal aantal patiënten met pulmonale hypertensie geschat op enkele
duizenden (4). De oorzaak van pulmonale hypertensie is bij 88% van de gevallen secundair aan linker
hartaandoeningen of andere longaandoeningen. Elk jaar wordt bij ongeveer 200 patiënten PH als
doodsoorzaak vastgesteld.
Er zijn verschillende vormen van PH (3). De groepen zijn gebaseerd op de oorzaak van het ontstaan
van PH. Hieruit zijn 5 groepen gevormd. Alle vijf de vormen hebben dezelfde klachten, alleen de
oorzaak en dus ook de behandeling verschilt.
Het Amsterdam UMC mag zich een expertisecentrum op het gebied van pulmonale hypertensie en
chronische longembolieën noemen (5). Op de afdeling hebben wij dan ook zeer regelmatig te maken
met patiënten met PH. PH heeft gemiddeld een zeer matige prognose en kan nog niet worden
genezen (4). Patiënten overlijden vaak aan complicaties van hartfalen. Zonder behandeling is de
levensverwachting niet langer dan 2 tot 3 jaar.
Op de afdeling is het opgevallen dat de patiënten voornamelijk veel last hebben van de
benauwdheidsklachten. Bij inspanning neemt de benauwdheid toe. Hierdoor raken patiënten snel
vermoeid en wordt het zelfmanagement verminderd. Patiënten gaan zich minder inspannen, om te
voorkomen dat de benauwdheidsklachten erger worden. Dit zorgt ervoor dat patiënten steeds
minder uit bed komen voor de dagelijkse activiteiten. De benauwdheid wordt momenteel behandeld
met verschillende farmacologische interventies, die elk ook weer zijn eigen bijwerkingen hebben.
Hierom is in de literatuur gezocht naar toepasbare non-farmacologische, verpleegkundige
interventies om de benauwdheid te verminderen, waardoor het zelfmanagement wordt vergroot en
de vermoeidheid afneemt.
Hierbij is de volgende onderzoeksvraag opgesteld:
Wat zijn effectieve, non-farmacologische, interventies om benauwdheid te verminderen bij patiënten
met pulmonale hypertensie?
3
Benauwdheid bij pulmonale hypertensie
HBO-V jaar 4
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinator 1:
Studieonderdeel: afstuderen: literatuurstudie
Studiegidsnummer: 4521AFSAPA
Aantal woorden: 2124 woorden
Inleverdatum: 28 februari 2022
1
,Inhoudsopgave
1. Inleiding…………………………………………………………………………………………………………………3
2. Methode………………………………………………………………………………………………………………..4
3. Resultaten……………………………………………………………………………………………………………..6
4. Discussie………………………………………………………………………………………………………………10
5. Conclusie……………………………………………………………………………………………………………..11
6. Bronnenlijst………………………………………………………………………………………………………….12
2
, Inleiding
Pulmonale hypertensie (PH) is een zeldzame, progressieve en ongeneselijke ziekte en betekent
letterlijk: verhoogde druk in de longen (1). Deze verhoogde druk in de longvaten heeft gevolgen voor
de werking van het hart (2). Door de hoge druk in de longen moet vooral de rechterkamer van het
hart harder werken. Het kost meer kracht om het bloed in de longen te pompen. De spierwand van
het hart wordt dikker en de hartkamer wordt groter. Het hart kan steeds minder en minder bloed
door de longen pompen. Langzaam treden er tekenen van onvoldoende werking van het rechter hart
op: kortademigheid bij inspanning, oedeem in de benen, leverstuwing en toename van het
levervolume (3). Het rechter hart drukt op de linkerhartkamer, die kan minder opvullen en minder
bloed het lichaam in pompen: de gewone bloeddruk daalt.
In Nederland wordt het totaal aantal patiënten met pulmonale hypertensie geschat op enkele
duizenden (4). De oorzaak van pulmonale hypertensie is bij 88% van de gevallen secundair aan linker
hartaandoeningen of andere longaandoeningen. Elk jaar wordt bij ongeveer 200 patiënten PH als
doodsoorzaak vastgesteld.
Er zijn verschillende vormen van PH (3). De groepen zijn gebaseerd op de oorzaak van het ontstaan
van PH. Hieruit zijn 5 groepen gevormd. Alle vijf de vormen hebben dezelfde klachten, alleen de
oorzaak en dus ook de behandeling verschilt.
Het Amsterdam UMC mag zich een expertisecentrum op het gebied van pulmonale hypertensie en
chronische longembolieën noemen (5). Op de afdeling hebben wij dan ook zeer regelmatig te maken
met patiënten met PH. PH heeft gemiddeld een zeer matige prognose en kan nog niet worden
genezen (4). Patiënten overlijden vaak aan complicaties van hartfalen. Zonder behandeling is de
levensverwachting niet langer dan 2 tot 3 jaar.
Op de afdeling is het opgevallen dat de patiënten voornamelijk veel last hebben van de
benauwdheidsklachten. Bij inspanning neemt de benauwdheid toe. Hierdoor raken patiënten snel
vermoeid en wordt het zelfmanagement verminderd. Patiënten gaan zich minder inspannen, om te
voorkomen dat de benauwdheidsklachten erger worden. Dit zorgt ervoor dat patiënten steeds
minder uit bed komen voor de dagelijkse activiteiten. De benauwdheid wordt momenteel behandeld
met verschillende farmacologische interventies, die elk ook weer zijn eigen bijwerkingen hebben.
Hierom is in de literatuur gezocht naar toepasbare non-farmacologische, verpleegkundige
interventies om de benauwdheid te verminderen, waardoor het zelfmanagement wordt vergroot en
de vermoeidheid afneemt.
Hierbij is de volgende onderzoeksvraag opgesteld:
Wat zijn effectieve, non-farmacologische, interventies om benauwdheid te verminderen bij patiënten
met pulmonale hypertensie?
3
