Maagsapsecretie:
Maagsap bestaat uit:
a) HCL (H+ en CL-): voor denaturatie van EW (zodat pepsine erbij kan) en onschadelijk
maken van micro-organismen.
b) Pepsinogeen: is een inactief proenzym en wordt actief bij een lage pH en heet dan
pepsine. Het is nodig voor de afbraak van EW.
c) Alkalisch slijm: bestaat uit mucus en HCO3- en is nodig voor de bescherming van
de maagwand tegen lage pH in het lumen.
d) Water: bevindt zich hier vanwege de osmotische gradiënt en bevat ionen, Na+ en K+
die betrokken zijn bij transporters.
Maagsapsecretie wordt neurohumoraal geregeld.
Humorale regulatie:
STIMULEREN V.D. MAAGSAPSECRETIE (drie musketiers: ACh, gastrine, Histamine):
- Gastrine: endocriene afgifte en geproduceerd in de G-cellen in de maag en
duodenum. Wordt gestimuleerd door hoge pH, AZ, peptiden en ACh in de maag.
Functie is het stimuleren van de maagzuursecretie v.d. pariëtale cel.
- Histamine: paracriene afgifte en geproduceerd in de ECL-cellen in de maag. Wordt
gestimuleerd door gastrine en ACh (n.vagus) in de maag. Het is de krachtigste
stimulator voor de maagzuursecretie van de pariëtale cel aangezien het aangrijpt op
de H2-receptoren op de ECL-cel.
REMMEN V.D. MAAGSAPSECRETIE:
- Somatostatine: paracriene afgifte door de D-cellen in de maag. Wordt gestimuleerd
door een (te) lage pH in maaglumen, gastrine, enterogastronen en ENS in de maag.
Het remt de maagzuursecretie van de pariëtale cel.
Enterogastronen zijn maagremmers uit de darm;
- Secretine: endocriene afgifte door S-cellen in het duodenum. Wordt gestimuleerd
door lage pH in het duodenum. Functie is het remmen van de zuursecretie + lediging
maag (en stimuleren van secretie HCO3- door ductuscellen pancreas +
galgangepitheel).
- GIP: endocriene afgifte door K-cellen in het duodenum/jejenum. Wordt gestimuleerd
door KH en VZ in het duodenum. Functie is het remmen van zuursecretie + lediging
maag.
- CCK: endocriene afgifte I-cellen in het duodenum/jejenum. Wordt gestimuleerd door
vetten en eiwitten in het duodenum. Functie is het remmen van zuursecretie +
lediging maag (en stimuleren van de acinaire cel pancreas + galblaascontractie).
1) Cefale fase (30%):
- Voorbereiden op voedsel wat gaat komen op basis van zicht, geur, smaak,
gedachtenà Pavlov effect.
- Stimuli= denken aan/zien, ruiken, proeven van voedsel
- Is een vagale reflex; de n.vagus innverveert pariëtale cellen (HCL) en
G-cellen (gastrine).
2) Gastrische fase (60%):
- Voedsel bevindt zich in de maag.
- Twee soorten stimuli:
1) Rek maagwand à vagovagale reflex + ENS en zorgt voor innervatie
pariëtale cellen en G-cellen.
2) AZ, peptidenà zorgt voor stimulatie van G-cellen.
3) Intestinale fase (10%):
- Voedsel bevindt zich in de darmen.
- Twee soorten stimuli:
1) AZ en peptiden in chymus in darmà stimulatie G-cellen in darm.
2) AZ en peptiden in bloedà stimulatie op pariëtale cellen.
1
, Speeksel secretie:
Speekselsecretie vindt voor 100% plaats in de cefale fase.
Het wordt door het autonome zenuwstelsel aangestuurd en dan voornamelijk het
parasympatische deel, sympathisch kan ook maar dat is voornamelijk bij agressie en niet bij
vertering het geval.
- Mucines: vormen mucus bij mening met water en zorgen voor het zacht
maken van voedsel.
- Enzymen: bestaan uit lysosomen die nodig zijn voor antibacterieel effect en
bestaan nog uit enzymen die nodig zijn voor de vertering (bij de mens en
varken is dit amylase).
- Ionen: voor de pH regulatie en geldt al buffer bij sommige diersoorten (HCO3-
bij de HK).
Motiliteit van de enkelvoudige maag:
1) Digestieve fase (postprandiaal):
Nodig voor opslag, menging en gecontroleerd transport van de chymus.
Hierbij zijn twee functionele delen van de maag voor belang:
- Proximale maag (fundus):
à Opslag, transport naar distale deel en receptieve en adaptieve
relaxatie (tonische contracties).
à Ook wel elastisch reservoir.
- Distale maag (corpus/antrum):
à Menging/verkleinen, zeven en transport naar duodenum en
pacemaker initieert fasische contracties d.m.v. slow waves.
à Mening en voorstuwing naar duodenum
De stappen die je dus volgt zijn:
a) Receptieve relaxatie en adaptieve relaxatie in proximale deel v.d. maag
b) Peristaltische contractiegolven distale deel voor menging, fijnmalen en
voorstuwing.
c) Ontmenging in antrum en zeving in pylorus. Wanneer de brok nog te groot
is gaat deze terug naar het antrum en corpus totdat die wel door de pylorus
kan.
2) Interdigestieve fase (houdekeeperactiviteit):
Eind digestieve fase beginnen er heftigere en meer regelmatige contracties
die bij de cardia beginnen. De eerste 10-15 min zijn er 30-50 peristaltische
contractiegolven.
Na 1,5-2 uur weer toename maagmotiliteit voor enkele minuten (verwijderen
speeksel, afgestorven epitheelcellen en maagslijmvliezen) deze eindigen met
heftige peristaltische golven van cardia tot pylorusà housekeeper activiteit
2
Maagsap bestaat uit:
a) HCL (H+ en CL-): voor denaturatie van EW (zodat pepsine erbij kan) en onschadelijk
maken van micro-organismen.
b) Pepsinogeen: is een inactief proenzym en wordt actief bij een lage pH en heet dan
pepsine. Het is nodig voor de afbraak van EW.
c) Alkalisch slijm: bestaat uit mucus en HCO3- en is nodig voor de bescherming van
de maagwand tegen lage pH in het lumen.
d) Water: bevindt zich hier vanwege de osmotische gradiënt en bevat ionen, Na+ en K+
die betrokken zijn bij transporters.
Maagsapsecretie wordt neurohumoraal geregeld.
Humorale regulatie:
STIMULEREN V.D. MAAGSAPSECRETIE (drie musketiers: ACh, gastrine, Histamine):
- Gastrine: endocriene afgifte en geproduceerd in de G-cellen in de maag en
duodenum. Wordt gestimuleerd door hoge pH, AZ, peptiden en ACh in de maag.
Functie is het stimuleren van de maagzuursecretie v.d. pariëtale cel.
- Histamine: paracriene afgifte en geproduceerd in de ECL-cellen in de maag. Wordt
gestimuleerd door gastrine en ACh (n.vagus) in de maag. Het is de krachtigste
stimulator voor de maagzuursecretie van de pariëtale cel aangezien het aangrijpt op
de H2-receptoren op de ECL-cel.
REMMEN V.D. MAAGSAPSECRETIE:
- Somatostatine: paracriene afgifte door de D-cellen in de maag. Wordt gestimuleerd
door een (te) lage pH in maaglumen, gastrine, enterogastronen en ENS in de maag.
Het remt de maagzuursecretie van de pariëtale cel.
Enterogastronen zijn maagremmers uit de darm;
- Secretine: endocriene afgifte door S-cellen in het duodenum. Wordt gestimuleerd
door lage pH in het duodenum. Functie is het remmen van de zuursecretie + lediging
maag (en stimuleren van secretie HCO3- door ductuscellen pancreas +
galgangepitheel).
- GIP: endocriene afgifte door K-cellen in het duodenum/jejenum. Wordt gestimuleerd
door KH en VZ in het duodenum. Functie is het remmen van zuursecretie + lediging
maag.
- CCK: endocriene afgifte I-cellen in het duodenum/jejenum. Wordt gestimuleerd door
vetten en eiwitten in het duodenum. Functie is het remmen van zuursecretie +
lediging maag (en stimuleren van de acinaire cel pancreas + galblaascontractie).
1) Cefale fase (30%):
- Voorbereiden op voedsel wat gaat komen op basis van zicht, geur, smaak,
gedachtenà Pavlov effect.
- Stimuli= denken aan/zien, ruiken, proeven van voedsel
- Is een vagale reflex; de n.vagus innverveert pariëtale cellen (HCL) en
G-cellen (gastrine).
2) Gastrische fase (60%):
- Voedsel bevindt zich in de maag.
- Twee soorten stimuli:
1) Rek maagwand à vagovagale reflex + ENS en zorgt voor innervatie
pariëtale cellen en G-cellen.
2) AZ, peptidenà zorgt voor stimulatie van G-cellen.
3) Intestinale fase (10%):
- Voedsel bevindt zich in de darmen.
- Twee soorten stimuli:
1) AZ en peptiden in chymus in darmà stimulatie G-cellen in darm.
2) AZ en peptiden in bloedà stimulatie op pariëtale cellen.
1
, Speeksel secretie:
Speekselsecretie vindt voor 100% plaats in de cefale fase.
Het wordt door het autonome zenuwstelsel aangestuurd en dan voornamelijk het
parasympatische deel, sympathisch kan ook maar dat is voornamelijk bij agressie en niet bij
vertering het geval.
- Mucines: vormen mucus bij mening met water en zorgen voor het zacht
maken van voedsel.
- Enzymen: bestaan uit lysosomen die nodig zijn voor antibacterieel effect en
bestaan nog uit enzymen die nodig zijn voor de vertering (bij de mens en
varken is dit amylase).
- Ionen: voor de pH regulatie en geldt al buffer bij sommige diersoorten (HCO3-
bij de HK).
Motiliteit van de enkelvoudige maag:
1) Digestieve fase (postprandiaal):
Nodig voor opslag, menging en gecontroleerd transport van de chymus.
Hierbij zijn twee functionele delen van de maag voor belang:
- Proximale maag (fundus):
à Opslag, transport naar distale deel en receptieve en adaptieve
relaxatie (tonische contracties).
à Ook wel elastisch reservoir.
- Distale maag (corpus/antrum):
à Menging/verkleinen, zeven en transport naar duodenum en
pacemaker initieert fasische contracties d.m.v. slow waves.
à Mening en voorstuwing naar duodenum
De stappen die je dus volgt zijn:
a) Receptieve relaxatie en adaptieve relaxatie in proximale deel v.d. maag
b) Peristaltische contractiegolven distale deel voor menging, fijnmalen en
voorstuwing.
c) Ontmenging in antrum en zeving in pylorus. Wanneer de brok nog te groot
is gaat deze terug naar het antrum en corpus totdat die wel door de pylorus
kan.
2) Interdigestieve fase (houdekeeperactiviteit):
Eind digestieve fase beginnen er heftigere en meer regelmatige contracties
die bij de cardia beginnen. De eerste 10-15 min zijn er 30-50 peristaltische
contractiegolven.
Na 1,5-2 uur weer toename maagmotiliteit voor enkele minuten (verwijderen
speeksel, afgestorven epitheelcellen en maagslijmvliezen) deze eindigen met
heftige peristaltische golven van cardia tot pylorusà housekeeper activiteit
2
