Samenvatting cardiovasculair stelsel Bloed

Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 2




Cardiovasculair stelsel: bloed



11. Cardiovasculair stelsel




 Bloeduitslag van een patiënt die een bloedstaal heeft afgegeven
 Hematologie: het onderdeel dat is uitgevoerd – wat is onderzocht bij de patiënt
 2e kolom: de waarden die gemeten worden in het bloed van de patiënt + 3 e kolom eenheden
 4e kolom: ondergrens en bovengrens
 Homeostase: tot zolang de waarde zich gaat bevinden tussen de boven en
onderwaarde, gaat er niets gebeuren omdat ons lichaam dan in een optimale
toestand gaat verkeren
 Als de waarden van de patiënt die gemeten worden in de bloedstaal vallen binnen de
grenswaarden, dan functioneert patiënt optimaal

Interpretatie figuur:

- Trombocyten; onder de grenswaarde => er zijn te weinig trombocyten

Inhoudstabel

1. Functie van bloed
2. Samenstelling van bloed
3. Bloedplasma
4. Rode bloedcellen
5. Bloedgroepen

1

,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 2


6. Witte bloedcellen
7. Bloedplaatjes
8. Stolling

11.1. Functies van het bloed
Nice to know: puur de functies

1. Transport !!
 Bloed is ons transportmiddel: alles wordt verplaatst in ons lichaam dankzij de bloedbaan
 We hebben buizen nodig: venen – arteriën
 We hebben een pomp die alles gaat rondduwen nodig: hart
 We hebben een transportmedium nodig: het bloed
- Opgeloste gassen, voedingstoffen, hormonen, afvalproducten
 Gassen: zuurstof en CO2
 Voedingsstoffen: opgenomen van darmkanaal naar bloed
 Van bloed kan het afgevoerd worden naar lever voor verdere afwerking
 Hormonen: insuline (vanuit endocrien weefsel in de pancreas) naar cellen voor toegang
glucose tot cel
 Insulinehormoon moet vervoerd worden
 Interne secretie: hormoonproducent gaat zijn hormonen afgeven aan intern
milieu en dan wordt dat meegenomen door de bloedbaan
 Afvalstoffen: van bloedvaten naar nieren en dan uitscheiden
2. Stabilisering van de pH / interstitiële vloeistof – ionensamenstelling !!
 pH heeft een nauwe marge van 7,35-7,45 en daarbinnen moet de pH gereguleerd worden,
dan gaan de processen optimaal functioneren
- Via diffusie wordt de ionensamenstelling bewaakt en gecontroleerd, want er is een continue
uitwisseling tussen enerzijds het bloedvat, interstitiële milieu en de cellen
 Via diffusie tussen interstitiële vloeistoffen en bloed (Ca, Kalium ionen)
- Als de pH te hoog of te laag wordt, dan gaat het bloed een belangrijke functie gaan vervullen
in het vervoeren van het geproduceerde melkzuur om te gaan afvoeren o.a. via de nieren
 Absorberen en neutraliseren van gevormde zuren (bij inspanning, geproduceerd
melkzuur)
3. Beperking vloeistofverlies bij verwonding
 Als wij een wonde hebben aan ons lichaam en indien de bloedvaten geraakt zijn, dan loopt
het systeem leeg
 Ons lichaam is er op bedacht om wonden t.h.v. bloedvaten zo snel mogelijk te gaan
herstellen
 Welke factoren spelen daarbij een rol?
- Vervoer van enzymen / stollingsfactoren om stollingsproces op te starten
- Vervoer van bloedcellen voor propvorming bij beschadigde bloedvaten
4. Verdediging tegen gifstoffen, ziekteverwekkers !!
 Ons lichaam wordt aangevallen door gifstoffen/ziekteverwekkers en wij moeten daar
weerstand tegenover gaan ontwikkelen
 Weerstand wordt ontwikkeld door:
- Witte bloedcellen (WBC)
- Vervoer gevormde antistoffen naar de plaats van infectie
 Ons bloed (bloedcellen en bloedbaan) spelen hier een belangrijke rol
5. Stabilisering van lichaamstemperatuur
- CFR1: homeostase

2

,Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 2


 Warmte kan worden afgegeven om onder de huid te bloedvaten te gaan openzetten -> er
gaat meer bloed gaan doorstromen -> meer warmte wordt afgegeven
 Bij koude gaan onze bloedvaten vernauwen -> er stroomt minder bloed door -> warmte
wordt binnenskamers gehouden
- Actieve skeletspieren leveren warmte
- Vervoer van warmte via de bloedbaan naar andere weefsels:
- Te hoog: naar huid – afgifte naar huid
- Te laag: voorkeur bloedstroom naar hersenen en warmte gevoelige organen

11.2. Samenstelling van het bloed
Wat kan ik door dit door te nemen?

1. Aangeven hoe je een verslag van een bloedanalyse moet bekijken
2. Op basis van de figuur een algemeen overzicht geven van de onderdelen van het bloed
3. Aangeven hoe de osmotische druk in de bloedvaten wordt opgebouwd
4. Onderscheid tussen een vene, arterie en pees geven om veneus bloed te prikken
5. Aangeven welke gelijkenissen en verschillen er ziin tussen veneus en arterieel bloed
6. Aangeven welke soort bloedafname je mag uitvoeren als bachelor

Samenstelling
Never forget

1) Plasma = het oplosmiddel
- Plasma Eiwitten (ET): 7%
- Ander opgeloste stoffen: 1%
- Water: 92%
 Heel vloeibaar: transportcapaciteit
2) Vaste bloedbestanddelen
- 3 grote componenten
 Bloedplaatjes (BP) = thrombocyten
 Witte bloedcellen (WBC) = leucocyten
 Rode bloedcellen (RBC) = erytrocyten
 Deze 3 elementen zijn in oplossing gebracht in ons plasma

Vol bloed:

 Alles zit erin
- Bloedplasma & vaste bloedbestanddelen
- Man: 5 – 6 liter
- Vrouw: 4- 5 liter

Soorten afname:

 Naam van afname verwijst naar oorsprong van bloed
- Arterieel
 Arterieel bloed: afgenomen uit een arterie
 Arterie = een bloedvat dat bloed gaat vervoeren van het hart naar de organen toe =>
zuurstofrijk bloed (het orgaan gaat de zuurstof gaan verbruiken)
- Veneus
 Veneus bloed: afgenomen uit een vene



3

, Verpleegkundig redeneren en handelen inleidend 2


 Veneuze bloedvaten = bloedvaten die bloed gaan vervoeren van lichaam naar het hart
toe => zuurstofarm bloed
- Capillair (je weet nooit of je prikt aan arteriële zijde of capillaire)
 Capillair bloed: afgenomen uit een klein capillair bloedvat

Gemeenschappelijke eigenschappen:

- Overal heeft het lichaam ongeveer dezelfde temperatuur rond de 38°C
- Bloed is 5 maal viskeuzer dan water
 5 maal dikker dan water
 Reden: er circuleren daar eiwitten in, ionen, bloedplasma en watermoleculen =>
interactie tussen eiwitten, bloedplasma en watermoleculen
 Door deze bestanddelen is het dikker/stroperiger dan water, maar het blijft nog
altijd zeer vloeibaar
- pH: 7,35 – 7,45
 Of prik nu arterieel of capillair is, pH zal hetzelfde zijn
 Ook ionensamenstelling verschilt niet tussen arterieel – veneus – capillair

Arteriële bloedafname




4