Samenvatting De Pasgeborene

Samenvatting de pasgeborene 1VV
VROEDKUNDIGE BEGELEIDING

3 Geboortebeleving
- Pasgeborene staat centraal
- Geboorte = traumatisch gebeuren
- Kind zit 9 maanden in veilig geborgen BM -> zachte omgeving word harde omgeving
(contracties) -> kind door hard donker kanaal wijde wereld in gestuurd

Baarmoeder (intra-uterien) is: Buitenwereld (extra-uterien) is:
- Zacht - Hard
- Warm - Koud
- Ritmisch - Niet ritmisch
- Gewichtsloos - Onderhevig aan zwaartekracht
- Terrein afbakenend - Oneindig
- Flexie-bevorderend - Grenzeloos
- Schokdemper - Gevaarlijk
- Geluidsdemper - Luidruchtig
- Licht-uitdovend - Verblindend
- Weerstand tegen infecties - Bron van infectie
4 Oriëntatie en definitie
4.1 De geboorte als crisis
- Geboorte = eerste belangrijke crisis in leven
 Veilige intra-uteriene (veilig en warm) leven veranderd in onzeker, bedreigend extra-
uterien leven
- BM -> tijdens zwangerschap zorgende, dragende en zachte functie had
 Veranderd tijdens partus in harde, afstotende en contracterende spier
- Ontstaan schril contrast tussen BM en buitenwereld
- Pasgeborene -> kan stress ondervinden
- Beleving pasgeborene BM:
 Veilig
 Thuis
 Warm
 Donker
 Beschermd
 Gevoed door placenta (geen honger of dorst)
 Geluiden worden gedempt
- Waarom dreigende geboorte:
 Alle prikkels komen overzacht door (licht, geluid)

4.2 De neonatale periode
4.2.1 Definitie
- Periode die aanvangt bij geboorte tot en met 28 e dag
 Maw dag 0 tem dag 28
- Periode gaat gepaard met veranderingsprocessen die overgang van afhankelijke intra-
uteriene leven naar meer onafhankelijke extra-uteriene leven mogelijk maakt




1

,4.2.2 Oriëntering
- Eerste 15-30 minuten na geboorte -> periode waarin neonaat sterk reactief gedrag vertoont
 Alert in deze fase; hartslag versneld, tonus verhoogd, huilt krachtig en maakt veel
plotse lichaamsbewegingen
- Daarna fase van aantal uur (30-120min) -> neonaat rustiger en minder alert
 Spierspanning normaal en hart- en ademhalingsfrequentie nemen af
 Uitwendige stimuli roepen minder reacties op
- Na 6u -> gedrag genormaliseerd en eerste aanpassing aan extra-uteriene leven voltooi
-
d




AANPASSINGSREACTIES (DESMOND, 1963)

- Reactie op nieuwe prikkels extra-uterien leven (koude, lucht, licht en geluid)
- Fysiologische veranderingen: wegvallen placentafunctie
- Werken organen neonaat:
 Circulatie: overschakeling foetale circulatie naar volwassen circulatie
 Longen: nemen functie van placenta over
 Lever: begint te ontgiften, produceert gal, breekt bilirubine af, produceert vitamine K
afhankelijk stollingsfactoren en zet glucose om in glycogeen
 Nieren: beginnen te ontgiften (neemt meer ruimte in beslag)
 Beenmerg: maakt erytrocyten aan
 Metabool: labiele glucose- en calciumstofwisseling (treed kortstondig op)
- Ontwikkeling van nieuw evenwicht gedurende eerste 4 weken:
 Adaptie leid naar nieuw evenwicht = homeostase
 Homeostase leid naar nieuw biologisch ritme = homeokinese
- Na 10 dagen:
 Ademhaling en circulatie zijn zo goed als mogelijk aangepast aan extra-uterien leven
 Lichaamstemperatuur minder onderhevig aan verandering
 Goede functionering lever (fysiologische geelzucht is overwonnen)
 Opname voeding op peil
 Gewicht van bij geboorte opnieuw bereikt
 Eerste dagen na geboorte verliest baby gewicht
 Normale ontlasting
 Navelstomp afgevallen en ingedroogd

5 Opvang neonaat
5.1 Factoren die de conditie van neonaat beïnvloeden
- Leeftijd moeder
 Vanaf bepaalde leeftijd meer kans op aandoeningen (downsyndroom, prematuur)

2

, - Gewicht moeder (obesitas is evt voorteken van diabetes mellitus)
- Kliniek: bloedgroepantagonisme, hypertensie, epilepsie
- Infectieziekten (toxoplasmose, HIV, CMV, herpes, syfilis)
- Erfelijke ziekten (mucoviscidose, sikkelanemie)
- Medicatie tijdens zwangerschap:
 Te vermijden: aspirine, slaapmiddelen, antibiotica, thalidomide
 Nodig: insuline, anti-epileptica
 Noodzaak: foliumzuur, ijzer, magnesiumsulfaat
- Drugsmisbruik
- Alcoholmisbruik
 Kan leiden tot FAS -> volledig onomkeerbaar
- Roken
 Calcificaties placenta, groei retardatie, vroegtijdig bevallen
- Stress
- Bestraling
- Meerlingen
 Meer kans op vroeggeboorte, kleiner
- Traumata
 Partnergeweld
- Vermoedelijke bevallingsdatum
 Prematuur, over tijd
- Tijdstip van breken van vliezen
- Ligging van kind
- Aspecten van vruchtwater
- Verloop van arbeid
 Langdurige arbeid, vorming caput, geen goede harttonen
- Aard van bevalling
- Verloop van bevalling
- Gewicht en uitzicht placenta
 Calcificaties, klein en hard -> onvoldoende bloedvoorziening, zuurstof naar neonaat

5.2 Het voorkomen van warmteverlies
5.2.1 De fysiologie van thermoregulatie of warmteregulatie
- Thermoregulatie of warmteregulatie : onderhouden van evenwicht tussen warmteafgifte
enerzijds en warmteproductie anderzijds
- Warmteregeling: thermoregulatiecentrum in hersenen (hypothalamus = thermostaat)
- Centrale temperatuursensoren in hypothalamus krijgen informatie via thermoreceptoren
over:
 Perifere- of schiltemperatuur (inwendig)
 Centrale- of kerntemperatuur (uitwendig)
- Vergelijking met setpoint (= gewenste instelwaarde)

FYSISCHE THERMOREGULATIE

- Wat gebeurt er bij stijging van lichaamstemperatuur?
 Vasodilatatie
 Transpiratie
 -> Warmteafgifte stijgt
- Wat gebeurt er bij daling van temperatuur?

3

,  Vasoconstrictie
 Vermindering zweetproductie
 Gelijktijdig samentrekken strek- en buigspieren (rillen)
-> Warmteproductie stijgt
!! Dit zijn fysische processen, met spreekt van fysische warmteregulatie

CHEMISCHE THERMOREGULATIE

- Wat gebeurt er bij blijvende daling van temperatuur?
 Opvoeren stofwisselingsprocessen
 Verbranding bruin vetweefsel
-> warmteproductie stijgt
!! Dit zijn chemische processen, men spreekt van chemische warmteregulatie

VOORKOMEN VAN WARMTEVERLIES

- Intra-uterien: foetus volgt temperatuur moeder
- Extra-uterien: neonaat reguleert zelf temperatuur
 À terme pasgeborene: na 1-2 dagen
 Prematuur en dysmatuur: kan weken duren

WARMTEPRODUCTIE DOOR BASALE STOFWISSELINGSPROCESSEN

- Energie in lichaam komt vrij als warmte
- Hersenen en lever zorgen voor grootste deel warmteproductie
 Complexere hoge activiteit
 Grote organen
- Warmte komt vrij -> word afgevoerd naar rest lichaam
- Spieren: bij beweging komt warmte vrij -> afgevoerd naar rest lichaam
- Opgelet:
 Brandstofverbruik neemt toe
 Aanvoer brandstof noodzakelijk -> risico hypoglycaemie

WARMTEPRODUCTIE DOOR VERBRANDING VAN BRUIN VETWEEFSEL

- Bruine vetcellen aanwezig vanaf 26e-30e zwangerschapsweek
- Lokalisatie: tussen schouderbladen, rond (bij)nieren, oksels en mediastinum
- Activatie van verbranding -> gereguleerd door hormoon noradrenaline
- Bevat veel mitochondriën (‘chemische fabrieken’)
- Alle energie die vrijkomt bij verbranding = warmte -> word afgevoerd naar rest lichaam




- Voorwaarden:
 Intact zenuwstelsel
 Aanwezigheid van bruin vetweefsel
 Aanwezigheid van voldoende zuurstof
- Non-shivering thermogenesis: afbraak van bruin vetweefsel met warmteproductie als gevolg

4