Les aantekeningen WW1 3VWO

Geschiedenis H1 WW1
Begrippen
 Strategie: Wat leiders willen met een oorlog en hoe die in grote lijnen wordt
uitgevoerd.
 Tactiek: Manier waarop de strategie wordt uitgevoerd aan het front.
 Totale oorlog: Oorlog waarbij alle inwoners van een oorlogvoerende staat berokken
worden.
P1 Oorlogvoering in de 18de en 19de eeuw
4 belangrijke kenmerken van oorlogvoering
 Groot belang van de Economie
 Groot belang van de technologie
 Groot belang van het leiderschap
 Publieke opinie van groot belang

Groot belang van de economie
 Generaals en politici werden zich bewust dat ze de legers moesten onderhouden en
bewapenen steeds kostbaarder werd.
 Daarom gingen de generaals en politici grote aandacht geven aan het beschermen van de
eigen economie en het beschadigen van de vijandelijke economie.

Groot belang van de technologie
 Technologie was van grote invloed op de oorlog.
 Oorlogvoerende staten doen altijd hun best betere wapens te ontwikkelen dan hun
tegenstander.
 De wapens werden steeds duurder door de industrialisatie.
 Ook niet militaire technologie was belangrijk, Bijvoorbeeld de stoommachine daardoor
konden veel meer troepen veel sneller verplaatst worden.

Groot belang van het leiderschap
 Steeds meer politieke leiders werden ook militaire leiders. Tactieken strategieën kwamen
daardoor vaker in handen van één man.
 Bijvoorbeeld Napoleon en Lincoln.

Publieke opinie van groot belang
 Politieke leiders moesten steeds meer gaan letten op de mening van de bevolking. Steeds
meer mensen werden mondiger. Ze leerden lezen en kranten lezen
 Steeds meer mensen kregen kiesrecht. Daardoor konden regeringen steeds moeilijker een
oorlog starten zonder dat de meerderheid van de bevolking het daar mee eens was.




1

, P2 De Eerste Wereldoorlog

De directe oorzaak (aanleiding)
 In 1914 werd aartshertog Frans Ferdinand (troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije)
en zijn vrouw vermoord in Bosnië door Servische Nationalisten. Oostenrijk-Hongarije
verdacht Servië ervan dat zij hulp hadden gegeven bij de moord.
 Daarom stuurde Oostenrijk-Hongarije een ultimatum aan Servië. Daarin eiste ze dat
hun politieonderzoek mochten doen in Servië. Anders zouden ze de oorlog verklaren
aan Servië.
 Servië weigerde dit omdat ze wisten dat zij de steun hadden van Rusland. Dus
verklaarde Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië.
 Servië kreeg de hulp van Rusland en Oostenrijk-Hongarije de hulp van Duitsland.
Frankrijk, Engeland en Rusland waren bondgenootschappen net als Duitsland en
Oostenrijk-Hongarije.
 Duitsland besloot om eerst “even” Frankrijk aan te vallen. Dat deden ze via het
neutrale land België, maar België liet dat niet zo snel gebeuren. Doordat Duitsland
België aanviel voelde Engeland zich bedreigt en ging ook meedoen aan de oorlog.
 Later verklaarde de VS en Italië (die zijn overgestapt naar de geallieerden) aan
Oostenrijk-Hongarije en Duitsland de oorlog die steun kregen van Turkije.

Dieperliggende oorzaken
Nationalisme in de Europese staten
 In de 19e eeuw was het nationalisme gegroeid. Ieder land wilde de machtigste zijn
 In Oostenrijk-Hongarije op de Balkan woonde voornamelijk Servische slaven zij
streefde naar een onafhankelijke staat. Zij kregen hulp van Servië en die kregen weer
hulp van Rusland.
 Frankrijk wilden zijn verloren gebied terugkrijgen van Duitsland, maar Duitsland
probeerde meer koloniën te veroveren. Dat wekte ergernis op van vooral Engeland
en Frankrijk.

Bestaan van Verschillende bondgenootschappen
 Aan het einde van de 19e eeuw sloten veel staten een bondgenootschap. Bij
conflicten zouden ze elkaar dan steunen.
 Ze dachten dan dat geen land meer een oorlog zou starten.
 Maar dat gebeurde niet, het ene land sleurden het andere land mee in de oorlog.




2