Recht & Ethiek
College 1: Grondrechten
Grondrechten = de meest fundamentele rechten die een mens heeft (basisrechten)
Mensenrechten: genoteerd in UDHR, Universele verklaring voor mensenrechten
(symbolisch). Dat moet getekend zijn in een verdrag om het geldig te maken! Dan is het pas
geldig in de grondwet.
Artikel 1: all humans are born free & equal in dignity and rights.
Artikel 2: je hebt recht op het menswaardig leven (basisbehoeftes) niet alle landen houden
zich eraan (Noord-Korea).
Verdrag heeft rechtsstatus (meningsuiting) – Verklaring heeft geen rechtsstatus.
• Klassieke grondrechten: bescherming van de burger tegen de overheid (bijv.
meningsuiting)
• Sociale grondrechten: overheid moet aan de slag voor de burger (bijv. recht op
onderwijs)
• Procedure rechten: formele zin maken van de wet
Grondrechten:
o Geen rangorde
o Ze kunnen botsen met elkaar (juice kanalen &
roddelpraat)
Botsing van grondrechten: er gebeurt dan persvrijheid
VS recht op privacy (artikel 7 VS artikel 10)
In de wetten zelf zit wel rangorde!
Verdragen –> grondrechten –> grondwet –> formele zin –> materiele zin
Formele zin:
- Gemaakt door de regering, tweede kamer en eerste kamer (+ handtekening van de
koning)
- Bevatten ‘uitvoeringsregels’
- Regels waar iedereen zich aan moet houden
Materiele zin:
- Gemaakt door de lagere overheid: gemeente
- Algemeen verbindend, iedereen moet zich ook aan die regels houden
Internationaal recht = Verdrag
OER= Opleidings en Examen Regeling
Anastasia Konova 1
,College 2: Auteursrecht en Portretrecht
Als je een foto natekent – moet je dan rekening houden met auteursrechten van de
fotograaf: Ja, exact natekenen mag niet.
Intellectueel eigendomsrecht:
• Verzamelnaam voor verschillende rechten
• Valt onder eigendomsrecht (kapstok met alles wat creativiteit beschermt) ->
privaatrecht
• Beschermen meer dan ‘’alléén het idee’’
• Uitgewerkt idee kan je auteursrechten opzetten
Auteursrecht – Artikel 1:
o Heel belangrijk – staan stapjes in wie er precies bescherming in heeft (de makers
stappen)
o Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van
letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar
te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet gesteld.
o Het moet wel meer zijn dan alleen het idee
o Moet binnen het lijst passen (letterkunde, hologram, software of kunst etc.)
o De moderne techniek zorgt ervoor dat de definitie van ‘werk’ steeds uitgebreider
wordt
Exploitatierechten -> openbaar maken van je eigen werk (meerdere exemplaren) deze recht
heeft alleen de maker
Portretrecht -> eigendomsrecht, heeft te maken met een creatie
è Altijd schriftelijk (verkopen of vergoeding) zodat je geld kan
verdienen aan je creativiteit
è Altijd auteursrecht/merkrecht óók zonder copyrightteken zit er
dan alsnog copyright op
è Merkrecht moet je aanvragen, auteursrecht ontstaat
automatisch wanneer je iets maakt!
Wat is geen werk?
- Idee of theorie (daarom het belang van een formatboek)
- Feiten en data
- Stijl en trends
- Overheidsinformatie
Wat is wel werk?
- Letterkunde
- Wetenschap
- Kunst (niet-limitatieve opsomming uit artikel 10 Aw)
Anastasia Konova 2
, Als je werk digitaal is, maakt je computer ook een ‘tijdscode’ aan, waarmee je kan aantonen
hoe oud iets is. (Aantonen dat je als ‘eerste’ bent gekomen met het idee)
Je kan het ook laten deponeren -> kost eenmalig geld!
Is smaak beschermd met auteursrechten?
- Smaak is dusdanig objectief -> het kan onvoldoende
worden vastgesteld, dus niet beschermd
- Een recept is wel beschermd!
De werktoets: bepaalt of iets een werk is (uniek van jezelf is)
• Een eigen oorspronkelijk karakter (niet gekopieerd)
• Een persoonlijk stempel van de maker dragen
(Aantonen dat je eigen creativiteit hebt toegevoegd eraan)
• EOKPS – Eigen Oorspronkelijk Karakter Persoonlijk Stempel
Klassiekers vallen in het publieke domein
(Als de origine overleden is: lasagne makers of de eerste appeltaart maker)
© Er is geen auteurspolitie -> je moet zelf achter je rechten aan als je ziet dat je werk
gestolen is.
© Hashtags zitten automatisch bij het merk in bij auteursrechten!
© ‘’Ik wist het niet’’ is geen excuus voor de rechter.
Auteursrecht op Social Media:
• Algemene voorwaarden platformen: je geeft het platform toestemming om te
verveelvoudigen en te verspreiden
• Je mag niet zomaar dingen ‘van Facebook’ halen! Dat je het kunt downloaden,
betekent dat je een ‘thuiskopie’ mag maken. Je mag het niet weer openbaar maken
op een ander platform
• Creative Comments Licentie: Dan mag je buiten het platform om content verspreiden
Hoe bescherm je je auteursrecht?
© iDepot via https://www.boip.int/en/entrepreneurs/ideas/your-idea-in-an-i-depot
Deponeren van je werk / concept
© Beeldmateriaal watermerken
© Opsporen van een inbreuk
Google Reverse image search
CopyScape (voor teksten)
© Brief: Staken van de inbreuk
© Advocaat inschakelen
Zorg dat je lid bent van een branchevereniging of vakbond!
© Stichting BREIN inschakelen
Anastasia Konova 3
College 1: Grondrechten
Grondrechten = de meest fundamentele rechten die een mens heeft (basisrechten)
Mensenrechten: genoteerd in UDHR, Universele verklaring voor mensenrechten
(symbolisch). Dat moet getekend zijn in een verdrag om het geldig te maken! Dan is het pas
geldig in de grondwet.
Artikel 1: all humans are born free & equal in dignity and rights.
Artikel 2: je hebt recht op het menswaardig leven (basisbehoeftes) niet alle landen houden
zich eraan (Noord-Korea).
Verdrag heeft rechtsstatus (meningsuiting) – Verklaring heeft geen rechtsstatus.
• Klassieke grondrechten: bescherming van de burger tegen de overheid (bijv.
meningsuiting)
• Sociale grondrechten: overheid moet aan de slag voor de burger (bijv. recht op
onderwijs)
• Procedure rechten: formele zin maken van de wet
Grondrechten:
o Geen rangorde
o Ze kunnen botsen met elkaar (juice kanalen &
roddelpraat)
Botsing van grondrechten: er gebeurt dan persvrijheid
VS recht op privacy (artikel 7 VS artikel 10)
In de wetten zelf zit wel rangorde!
Verdragen –> grondrechten –> grondwet –> formele zin –> materiele zin
Formele zin:
- Gemaakt door de regering, tweede kamer en eerste kamer (+ handtekening van de
koning)
- Bevatten ‘uitvoeringsregels’
- Regels waar iedereen zich aan moet houden
Materiele zin:
- Gemaakt door de lagere overheid: gemeente
- Algemeen verbindend, iedereen moet zich ook aan die regels houden
Internationaal recht = Verdrag
OER= Opleidings en Examen Regeling
Anastasia Konova 1
,College 2: Auteursrecht en Portretrecht
Als je een foto natekent – moet je dan rekening houden met auteursrechten van de
fotograaf: Ja, exact natekenen mag niet.
Intellectueel eigendomsrecht:
• Verzamelnaam voor verschillende rechten
• Valt onder eigendomsrecht (kapstok met alles wat creativiteit beschermt) ->
privaatrecht
• Beschermen meer dan ‘’alléén het idee’’
• Uitgewerkt idee kan je auteursrechten opzetten
Auteursrecht – Artikel 1:
o Heel belangrijk – staan stapjes in wie er precies bescherming in heeft (de makers
stappen)
o Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van
letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar
te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet gesteld.
o Het moet wel meer zijn dan alleen het idee
o Moet binnen het lijst passen (letterkunde, hologram, software of kunst etc.)
o De moderne techniek zorgt ervoor dat de definitie van ‘werk’ steeds uitgebreider
wordt
Exploitatierechten -> openbaar maken van je eigen werk (meerdere exemplaren) deze recht
heeft alleen de maker
Portretrecht -> eigendomsrecht, heeft te maken met een creatie
è Altijd schriftelijk (verkopen of vergoeding) zodat je geld kan
verdienen aan je creativiteit
è Altijd auteursrecht/merkrecht óók zonder copyrightteken zit er
dan alsnog copyright op
è Merkrecht moet je aanvragen, auteursrecht ontstaat
automatisch wanneer je iets maakt!
Wat is geen werk?
- Idee of theorie (daarom het belang van een formatboek)
- Feiten en data
- Stijl en trends
- Overheidsinformatie
Wat is wel werk?
- Letterkunde
- Wetenschap
- Kunst (niet-limitatieve opsomming uit artikel 10 Aw)
Anastasia Konova 2
, Als je werk digitaal is, maakt je computer ook een ‘tijdscode’ aan, waarmee je kan aantonen
hoe oud iets is. (Aantonen dat je als ‘eerste’ bent gekomen met het idee)
Je kan het ook laten deponeren -> kost eenmalig geld!
Is smaak beschermd met auteursrechten?
- Smaak is dusdanig objectief -> het kan onvoldoende
worden vastgesteld, dus niet beschermd
- Een recept is wel beschermd!
De werktoets: bepaalt of iets een werk is (uniek van jezelf is)
• Een eigen oorspronkelijk karakter (niet gekopieerd)
• Een persoonlijk stempel van de maker dragen
(Aantonen dat je eigen creativiteit hebt toegevoegd eraan)
• EOKPS – Eigen Oorspronkelijk Karakter Persoonlijk Stempel
Klassiekers vallen in het publieke domein
(Als de origine overleden is: lasagne makers of de eerste appeltaart maker)
© Er is geen auteurspolitie -> je moet zelf achter je rechten aan als je ziet dat je werk
gestolen is.
© Hashtags zitten automatisch bij het merk in bij auteursrechten!
© ‘’Ik wist het niet’’ is geen excuus voor de rechter.
Auteursrecht op Social Media:
• Algemene voorwaarden platformen: je geeft het platform toestemming om te
verveelvoudigen en te verspreiden
• Je mag niet zomaar dingen ‘van Facebook’ halen! Dat je het kunt downloaden,
betekent dat je een ‘thuiskopie’ mag maken. Je mag het niet weer openbaar maken
op een ander platform
• Creative Comments Licentie: Dan mag je buiten het platform om content verspreiden
Hoe bescherm je je auteursrecht?
© iDepot via https://www.boip.int/en/entrepreneurs/ideas/your-idea-in-an-i-depot
Deponeren van je werk / concept
© Beeldmateriaal watermerken
© Opsporen van een inbreuk
Google Reverse image search
CopyScape (voor teksten)
© Brief: Staken van de inbreuk
© Advocaat inschakelen
Zorg dat je lid bent van een branchevereniging of vakbond!
© Stichting BREIN inschakelen
Anastasia Konova 3
