,Inhoudsopgave
De trait (‘trekken’)- benadering................................................................................................4
Procestheorieën...................................................................................................................... 6
1: Neofreudianen................................................................................................................. 8
2. Humanistische theorieën.....................................................................................................8
3. Existentiële benadering.......................................................................................................9
4. Sociaal-cognitieve theorieën...............................................................................................9
Bandwith-fidelity dilemma..................................................................................................10
Twee effecten op de voorspellende waarde van persoonlijkheidstesten............................10
Specifieke voorspellers van werkgedrag (factoren in big 5 big 6)......................................10
Motivatie zorgt voor…........................................................................................................10
Wat is motivatie?............................................................................................................... 11
Soorten motivatie...............................................................................................................11
Overrechtvaardiging........................................................................................................... 11
Wanneer werkt belonen wel?.............................................................................................11
A. Motivatietheorieën............................................................................................................. 11
1. Instincttheorie................................................................................................................11
2. Drijfveertheorie..............................................................................................................11
3. Freuds Psychodynamische theorie................................................................................12
4. Maslows Prioriteitsvolgorde behoefte- hiërarchie...........................................................12
Nieuwe behoeftehiërarchie 4B..........................................................................................12
5. Zelfdeterminatietheorie Deci & Ryan..............................................................................13
B. Motivatie in de arbeidspsychologie...................................................................................13
1. Verwachtingstheorie Vroom (1964)................................................................................13
2. Twee-factor theorie van Herzberg..................................................................................13
Prestatiemotivatie/prestatiedrang.......................................................................................14
Prestatie vanuit socio-cultureel perspectief........................................................................14
Faalangst........................................................................................................................... 14
Drie typen (negatieve) faalangst.....................................................................................14
Kenmerken van faalangst..................................................................................................14
Faalangst........................................................................................................................... 15
Oorzaken van faalangst.....................................................................................................15
Gedragstheorie en locus of control....................................................................................15
Begeleiding en behandeling van faalangst.........................................................................15
Afweer vs coping............................................................................................................... 16
Coping strategieën............................................................................................................. 16
Technieken die onze coping kunnen versterken................................................................16
1
,Het geheugen: 3 functies......................................................................................................17
Geheugen: drie stadia........................................................................................................... 17
Stadium 1: Sensorisch geheugen......................................................................................17
Stadium 2: Werkgeheugen................................................................................................17
Stadium 3: Langetermijngeheugen....................................................................................18
Geheugen: drie stadia........................................................................................................... 18
Biologische basis..................................................................................................................18
Herinneringen terughalen......................................................................................................18
Falen van het geheugen: 7 “zonden”.....................................................................................19
Mnemonische technieken......................................................................................................19
Denken.................................................................................................................................. 19
Denken we alleen in woorden?.............................................................................................20
Conceptvorming.................................................................................................................... 20
Concepten............................................................................................................................. 20
Concepten......................................................................................................................... 20
Conceptuele hiërarchie......................................................................................................20
Schema................................................................................................................................. 20
Functionele gefixeerdheid.....................................................................................................22
Creativiteit............................................................................................................................. 22
Divergent en convergent denken.......................................................................................22
Obstakels bij het oplossen van problemen............................................................................22
Intelligentie, definities.........................................................................................................23
Verschillende opvattingen!.................................................................................................23
Culturele definities intelligentie..............................................................................................24
Verschillen in IQ: nature nurture...........................................................................................25
Meten van intelligentie........................................................................................................... 25
Ontwikkeling intelligentietest.................................................................................................25
IQ: Normaalverdeling............................................................................................................ 26
Flynn effect........................................................................................................................ 26
Veel gebruikte huidige intelligentietests.................................................................................26
1.1 KC: Wat is persoonlijkheid?, 1
Persoonlijkheid
Persoonlijkheid= psychologische eigenschappen
die een continuïteit verlenen aan het gedrag van
een individu in diverse situaties en momenten.
2
, - Dat wat jouw jezelf maakt en doet verschillen van anderen. Omdat
persoonlijkheid zorgt voor regelmatige terugkerende patronen van gedrag, zou je
het in een formule kunnen omzetten.
- Het zorgt dat we voorspelbaar zijn. Bv. extravert persoon op een feestje.
Kenmerken (waardoor we gedrag in de toekomst kunnen voorspellen):
o Stabiliteit: gedrag wordt regelmatig vertoond.
o Consistentie: in verschillende situaties vertoond.
o Standaardgedrag
Perspectieven
1. Wil je snel een beeld van iemand vormen?
indeling in persoonstrekken/-kenmerken. Bv. (Sollicitatie) extravert persoon wil
graag samenwerken.
2. Wil je iemand begrijpen vanuit zijn verleden?
psychodynamisch of humanistisch of sociaalcognitieve perspectief. Bv. Handig als
iemand jouw advies vraagt over een probleem.
3. Wil je weten hoe mensen over elkaar denken?
impliciete persoonlijkheidstheorieën. Bv. je moet een gesprek voeren met 2
mensen in conflict zijn.
4. Wil je mensen begrijpen uit de rest van de wereld?
cross culturele theorieën. Bv. Handig als je werkt met personen van verschillende
culturele achtergronden. Zoals de beschrijving van onze karaktertrekken.
1. Beschrijvende persoonlijkheidstheorie. Kijken naar
wat vast ligt in onze natuur en in ons karakter (hoe we
van nature zijn geboren). Het legt de nadruk op
betrekkelijk stabiele persoonlijkheidskenmerken/
karaktertrekken. Bv. Je bent introvert of extrovert.
Versus
2. Procestheorieën. Verklaren persoonlijkheid vanuit
interne processen zoals motivatie, emotie, perceptie, leren en onbewuste processen
(meer vanuit nurture, wat we hebben geleerd van onze omgeving).
3. Impliciete persoonlijkheidstheorie. Aanname over de persoonlijkheid die mensen
hanteren met het doel anderen makkelijker te begrijpen.
We vormen vaak op basis van wat we weten een oordeel over iemands
persoonlijkheid (boeren verstand). Dit doet ons brein om snel dingen te kunnen
beoordelen. Meestal gaat dit goed, maar soms niet (stereotypes). Bv. Domme
blondje of chaotische kunstenaar. Het is goed om niet altijd af te gaan op deze
theorie want iedereen is uniek.
4. Cross culturele theorieën. (Grof gezegd) cultuur is in te delen in 2 types:
3
De trait (‘trekken’)- benadering................................................................................................4
Procestheorieën...................................................................................................................... 6
1: Neofreudianen................................................................................................................. 8
2. Humanistische theorieën.....................................................................................................8
3. Existentiële benadering.......................................................................................................9
4. Sociaal-cognitieve theorieën...............................................................................................9
Bandwith-fidelity dilemma..................................................................................................10
Twee effecten op de voorspellende waarde van persoonlijkheidstesten............................10
Specifieke voorspellers van werkgedrag (factoren in big 5 big 6)......................................10
Motivatie zorgt voor…........................................................................................................10
Wat is motivatie?............................................................................................................... 11
Soorten motivatie...............................................................................................................11
Overrechtvaardiging........................................................................................................... 11
Wanneer werkt belonen wel?.............................................................................................11
A. Motivatietheorieën............................................................................................................. 11
1. Instincttheorie................................................................................................................11
2. Drijfveertheorie..............................................................................................................11
3. Freuds Psychodynamische theorie................................................................................12
4. Maslows Prioriteitsvolgorde behoefte- hiërarchie...........................................................12
Nieuwe behoeftehiërarchie 4B..........................................................................................12
5. Zelfdeterminatietheorie Deci & Ryan..............................................................................13
B. Motivatie in de arbeidspsychologie...................................................................................13
1. Verwachtingstheorie Vroom (1964)................................................................................13
2. Twee-factor theorie van Herzberg..................................................................................13
Prestatiemotivatie/prestatiedrang.......................................................................................14
Prestatie vanuit socio-cultureel perspectief........................................................................14
Faalangst........................................................................................................................... 14
Drie typen (negatieve) faalangst.....................................................................................14
Kenmerken van faalangst..................................................................................................14
Faalangst........................................................................................................................... 15
Oorzaken van faalangst.....................................................................................................15
Gedragstheorie en locus of control....................................................................................15
Begeleiding en behandeling van faalangst.........................................................................15
Afweer vs coping............................................................................................................... 16
Coping strategieën............................................................................................................. 16
Technieken die onze coping kunnen versterken................................................................16
1
,Het geheugen: 3 functies......................................................................................................17
Geheugen: drie stadia........................................................................................................... 17
Stadium 1: Sensorisch geheugen......................................................................................17
Stadium 2: Werkgeheugen................................................................................................17
Stadium 3: Langetermijngeheugen....................................................................................18
Geheugen: drie stadia........................................................................................................... 18
Biologische basis..................................................................................................................18
Herinneringen terughalen......................................................................................................18
Falen van het geheugen: 7 “zonden”.....................................................................................19
Mnemonische technieken......................................................................................................19
Denken.................................................................................................................................. 19
Denken we alleen in woorden?.............................................................................................20
Conceptvorming.................................................................................................................... 20
Concepten............................................................................................................................. 20
Concepten......................................................................................................................... 20
Conceptuele hiërarchie......................................................................................................20
Schema................................................................................................................................. 20
Functionele gefixeerdheid.....................................................................................................22
Creativiteit............................................................................................................................. 22
Divergent en convergent denken.......................................................................................22
Obstakels bij het oplossen van problemen............................................................................22
Intelligentie, definities.........................................................................................................23
Verschillende opvattingen!.................................................................................................23
Culturele definities intelligentie..............................................................................................24
Verschillen in IQ: nature nurture...........................................................................................25
Meten van intelligentie........................................................................................................... 25
Ontwikkeling intelligentietest.................................................................................................25
IQ: Normaalverdeling............................................................................................................ 26
Flynn effect........................................................................................................................ 26
Veel gebruikte huidige intelligentietests.................................................................................26
1.1 KC: Wat is persoonlijkheid?, 1
Persoonlijkheid
Persoonlijkheid= psychologische eigenschappen
die een continuïteit verlenen aan het gedrag van
een individu in diverse situaties en momenten.
2
, - Dat wat jouw jezelf maakt en doet verschillen van anderen. Omdat
persoonlijkheid zorgt voor regelmatige terugkerende patronen van gedrag, zou je
het in een formule kunnen omzetten.
- Het zorgt dat we voorspelbaar zijn. Bv. extravert persoon op een feestje.
Kenmerken (waardoor we gedrag in de toekomst kunnen voorspellen):
o Stabiliteit: gedrag wordt regelmatig vertoond.
o Consistentie: in verschillende situaties vertoond.
o Standaardgedrag
Perspectieven
1. Wil je snel een beeld van iemand vormen?
indeling in persoonstrekken/-kenmerken. Bv. (Sollicitatie) extravert persoon wil
graag samenwerken.
2. Wil je iemand begrijpen vanuit zijn verleden?
psychodynamisch of humanistisch of sociaalcognitieve perspectief. Bv. Handig als
iemand jouw advies vraagt over een probleem.
3. Wil je weten hoe mensen over elkaar denken?
impliciete persoonlijkheidstheorieën. Bv. je moet een gesprek voeren met 2
mensen in conflict zijn.
4. Wil je mensen begrijpen uit de rest van de wereld?
cross culturele theorieën. Bv. Handig als je werkt met personen van verschillende
culturele achtergronden. Zoals de beschrijving van onze karaktertrekken.
1. Beschrijvende persoonlijkheidstheorie. Kijken naar
wat vast ligt in onze natuur en in ons karakter (hoe we
van nature zijn geboren). Het legt de nadruk op
betrekkelijk stabiele persoonlijkheidskenmerken/
karaktertrekken. Bv. Je bent introvert of extrovert.
Versus
2. Procestheorieën. Verklaren persoonlijkheid vanuit
interne processen zoals motivatie, emotie, perceptie, leren en onbewuste processen
(meer vanuit nurture, wat we hebben geleerd van onze omgeving).
3. Impliciete persoonlijkheidstheorie. Aanname over de persoonlijkheid die mensen
hanteren met het doel anderen makkelijker te begrijpen.
We vormen vaak op basis van wat we weten een oordeel over iemands
persoonlijkheid (boeren verstand). Dit doet ons brein om snel dingen te kunnen
beoordelen. Meestal gaat dit goed, maar soms niet (stereotypes). Bv. Domme
blondje of chaotische kunstenaar. Het is goed om niet altijd af te gaan op deze
theorie want iedereen is uniek.
4. Cross culturele theorieën. (Grof gezegd) cultuur is in te delen in 2 types:
3
