Samenvatting kijken naar kinderen B

Kijken naar kinderen B: In dialoog met kinderen
Samenvatting cursus

1. In dialoog met kinderen met hun diverse behoeften
1.1. De basisbehoeften stimuleren
Leerkracht in dialoog met kinderen gaan  positieve relatie opbouwen en kinderen
stimuleren om te groeien
Elk kind andere basisbehoeften  communicatie erop afstemmen
De basisbehoeften:
- Verbondenheid (ik hoor erbij)
- Competentie (ik kan het)
- Autonomie (Ik wil het zelf)

1.2. De basisbehoeften en motivatie
Intrinsieke motivatie nodig om zich te ontwikkelen
Motivatie  belangrijk om leren en presteren te bevorderen!
- Intrinsiek gemotiveerd
o Voert een activiteit uit om de inhoud van de activiteit zelf
o Persoonlijke interesses  drijfveer
- Intrinsieke motivatie
o Wenselijke toestand om diep en succesvol te leren
- Extrinsieke motivatie
o Voert een activiteit uit om een uitkomst te bereiken die buiten die activiteit
ligt
o Bv. oefeningen maken want dan krijg je een sticker (je doet het voor de
sticker alleen)
- Factoren die de autonomie bevredigen:
 Intrinsieke motivatie stijgt
 Bv. keuzes aanbieden
- Factoren die autonomie dwarsbomen
 Intrinsieke motivatie daalt
 Bv. deadlines, limieten
Competentie
- Kinderen hebben voorkeuren voor dingen waar ze goed in zijn
- Een leeromgeving creëren waar de kinderen worden uitgedaagd op hun niveau
Verbondenheid
- Motiveren om te leren
 Een veilige vertrouwde pedagogische relatie opbouwen
- Constructieve, motiverende dialoog belangrijk!
 Inzetten op vertrouwen en waarderen
Dialoog, taal en communicatiewijze afstemmen voor de motivatie van kinderen
 Empathische houding aannemen  sensitief en responsief




1

,2. Fundamenten voor een positieve dialoog en relatie: De basishoudingen waarderen en
vertrouwen
2.1. Belang van een positieve relatie
- Een goede DIALOOG
- 5 essentiële elementen:
o Gelijkwaardigheid
 Leerkracht ongelijkheid op heffen en goed luisteren
 Gelijkswaardige gesprekspartner worden
 Kind wordt serieus genomen, gerespecteerd in zijn gevoelens, gedachten
en meningen
o Authenticiteit
 Gedraagt zich zoals hij is
 Echtheid door overeenstemming tussen gevoelens en gedrag, tussen
denken en doen
o Acceptatie
 De ander als persoon aanvaardt met zijn meningen en gevoelens
o Empathie
 Zich kunnen verplaatsen in de gevoelens van de ander zonder oordelen
o Ontvankelijkheid
 Leerling en leerkracht beide instaat om dialoog te voeren
- Kenmerk positieve relatie:
o Kind voelt zich veilig
 Basis verkennend en onderzoekend gedrag te stellen en zo leren +
ontwikkelen
o Durft problemen te tonen + hulp vragen
o Kan relativeren en plaatsen dat aanpak van leerkracht een probleem is
o Kind toont loyaliteit en wilt de relatie behouden
o Tast de acceptatiegrens van de leerkracht minder af
- Relatie leerkracht – leerling verschillende componenten:
o Individuele kenmerken van leerkracht en leerlingen
 Bv. geslacht, persoonlijkheid, overtuigingen, verwachtingen,
doelstellingen, gevoelens, behoeften, …
o Interactie tussen leerkracht en leerling
 Hoe kenmerkt zich de interactie tussen elkaar? Ruimte voor spontaniteit?
Veel/weinig wisselwerking? Wie heeft hoeveel inbreng? Oprechte
nieuwsgierigheid, interesse, humor, zorg, …
o Externe invloeden
 Bv. de schoolstructuur, maatschappelijke gebeurtenissen, denkbeelden,
actuele gebeurtenissen, …
- Positieve relatie  gezonde ontwikkeling
o Hechte band met leerkracht  meer plezier op school, beter band
klasgenoten, veilige basis
o Overgangsfasen zeer belangrijk
 Vriendschappen staan onder druk belangrijk dat ze veiligheid en
geborgenheid van de leerkracht nodig hebben op die momenten.
o Een goede voorspeller op latere leeftijd


2

,  Meer samenwerkend en altruïstisch gedrag aangeleerd + negatief
probleemgedrag nam af
o Sterke relatie?
 Er wordt rekening gehouden met de behoeften aan autonomie,
competentie een verbondenheid
o Geen goede band  risico falen op school
o Leerkracht actie ondernemen  waarderend communiceren
 Praten over leven buiten school  vraagt tijd, geduld, vertrouwen

2.2. De plaats van dialoog binnen een positieve relatie
- Een dialoog
o Een onderzoekgesprek a.d.h.v. vragen en antwoorden  gezamenlijk
nadenken
o Goed communiceren essentieel voor goede relatie

2.3. Waarderen en vertrouwen als fundamenten voor een positieve relatie en dialoog
- Waarderen:
o = op waarde schatten
o Het onvoorwaardelijk accepteren van het kind als persoon + tonen van
werkelijke belangstelling in wie het kind is
o Positieve communicatiewijze + constructieve feedback hanteren  behoefte
competentie
- Vertrouwen:
o In het kind geloven + kind laten ervaren
o Veilige omgeving creëren + jezelf tonen zoals je bent + empathie
- Geen waardering en vertrouwen?
o Negatief effect op relatie
 Leerlingen mogelijke risico’s vermijden
 Negatief impact zelfbeeld
 Gaan zich verzetten
 Wraak nemen, storend gedrag




3