Werkstukopzet
E-democratie: democratie in de 21ste eeuw
Naam: Angela Jans
Studentnummer: X
Docent: Professor R. de Lange
Vak: Onderzoekspracticum staats- en bestuursrecht onderdeel staatsrecht
Datum: 29 september 2015
, Inleiding tot het onderwerp
Zo’n vijfhonderd jaar voor Christus legde Clisthenes de basis voor de democratie in het oude
Athene. Democratie in dit verband betekent de heerschappij door velen. Het is de eerste vorm
van democratie, maar is niet te vergelijken met de huidige democratie. Zo mochten vrouwen,
slaven en vreemdelingen niet deelnemen aan de democratie die in hoofdlijnen plaatsvond op
de Griekse agora. Inmiddels zijn de eeuwen verstreken en is onze huidige democratie een
plaats waar iedere burger, deel kan nemen aan het publieke debat. De democratie heeft zich
dus ontwikkeld tot een staatsvorm waarbij gelijkheid, mensenrechten en kiesrecht tot een van
de belangrijkste uitgangspunten behoren. De democratie staat echter aan de vooravond van
een nieuwe grote ontwikkeling, namelijk de ontwikkeling in de richting van de e-democratie.
In ons huidige 21-eeuwse bestaan is het gebruik van internet niet meer weg te denken. Nu de
toegang tot internet in de afgelopen twintig jaar enorm is toegenomen, komen er steeds meer
mogelijkheden voor burgers om zich uit te spreken en deel te nemen aan het democratische
debat. Deze technologische veranderingen leiden tot nieuwe mogelijkheden binnen de
democratie, zoals stemmen via internet, internetstakingen- en demonstraties en het indienen
van internetpetities. In dit werkstuk zal worden ingegaan op de veranderende democratie en
specifiek op het fenomeen internetstemmen.
Voorlopige probleemstelling
Hoe voorkom je schending van essentiële uitgangspunten van het verkiezingsstelsel (zoals
stemgeheim, privacy en controleerbaarheid) in het geval van internetstemmen?
Voorlopige hoofdstukindeling
Inleiding (500 woorden)
1. Wat is de e-democratie? (500 woorden)
2. Wat is internetstemmen? (500-1000 woorden)
2.1. Afbakening begrip internetstemmen (niet elektronisch stemmen!)
2.2. Voordelen van internetstemmen
2.3. Nadelen van internetstemmen
3. Juridisch kader: de huidige regelingen (1000 woorden)
3.1. De Grondwet
3.2. De Kieswet
3.3. Wetboek van Strafrecht (onder voorbehoud)
4. Juridische knelpunten met betrekking tot internetstemmen (1500-2000 woorden)
4.1. Stemvrijheid en stemgeheim
4.2. Privacy
4.3. Controleerbaarheid
4.4. Veiligheid (onder voorbehoud)
5. Waarborgen internetstemmen (500 woorden)
5.1. Waarborgen voor de kiezer
5.2. Waarborgen voor de overheid
E-democratie: democratie in de 21ste eeuw
Naam: Angela Jans
Studentnummer: X
Docent: Professor R. de Lange
Vak: Onderzoekspracticum staats- en bestuursrecht onderdeel staatsrecht
Datum: 29 september 2015
, Inleiding tot het onderwerp
Zo’n vijfhonderd jaar voor Christus legde Clisthenes de basis voor de democratie in het oude
Athene. Democratie in dit verband betekent de heerschappij door velen. Het is de eerste vorm
van democratie, maar is niet te vergelijken met de huidige democratie. Zo mochten vrouwen,
slaven en vreemdelingen niet deelnemen aan de democratie die in hoofdlijnen plaatsvond op
de Griekse agora. Inmiddels zijn de eeuwen verstreken en is onze huidige democratie een
plaats waar iedere burger, deel kan nemen aan het publieke debat. De democratie heeft zich
dus ontwikkeld tot een staatsvorm waarbij gelijkheid, mensenrechten en kiesrecht tot een van
de belangrijkste uitgangspunten behoren. De democratie staat echter aan de vooravond van
een nieuwe grote ontwikkeling, namelijk de ontwikkeling in de richting van de e-democratie.
In ons huidige 21-eeuwse bestaan is het gebruik van internet niet meer weg te denken. Nu de
toegang tot internet in de afgelopen twintig jaar enorm is toegenomen, komen er steeds meer
mogelijkheden voor burgers om zich uit te spreken en deel te nemen aan het democratische
debat. Deze technologische veranderingen leiden tot nieuwe mogelijkheden binnen de
democratie, zoals stemmen via internet, internetstakingen- en demonstraties en het indienen
van internetpetities. In dit werkstuk zal worden ingegaan op de veranderende democratie en
specifiek op het fenomeen internetstemmen.
Voorlopige probleemstelling
Hoe voorkom je schending van essentiële uitgangspunten van het verkiezingsstelsel (zoals
stemgeheim, privacy en controleerbaarheid) in het geval van internetstemmen?
Voorlopige hoofdstukindeling
Inleiding (500 woorden)
1. Wat is de e-democratie? (500 woorden)
2. Wat is internetstemmen? (500-1000 woorden)
2.1. Afbakening begrip internetstemmen (niet elektronisch stemmen!)
2.2. Voordelen van internetstemmen
2.3. Nadelen van internetstemmen
3. Juridisch kader: de huidige regelingen (1000 woorden)
3.1. De Grondwet
3.2. De Kieswet
3.3. Wetboek van Strafrecht (onder voorbehoud)
4. Juridische knelpunten met betrekking tot internetstemmen (1500-2000 woorden)
4.1. Stemvrijheid en stemgeheim
4.2. Privacy
4.3. Controleerbaarheid
4.4. Veiligheid (onder voorbehoud)
5. Waarborgen internetstemmen (500 woorden)
5.1. Waarborgen voor de kiezer
5.2. Waarborgen voor de overheid
